نیروهای عملیات ویژه اوکراین اعلام کردند در عملیاتی کمسابقه، تأسیسات گازی روسیه در عمق خاک سیبری را با پهپادهای دوربرد هدف قرار دادهاند؛ حملهای که به دلیل برد بیش از سه هزار کیلومتری و موقعیت جغرافیایی اهداف، بهعنوان عمیقترین عملیات پهپادی اوکراین از زمان آغاز جنگ توصیف شده است.
بر اساس اعلام رسمی این نیروها در روز چهارشنبه، دو مجموعه صنعتی نووی اورنگوی و پوروسکی در منطقه خودمختار یامال-ننتس در غرب سیبری هدف قرار گرفتهاند. این منطقه که در شمال روسیه و در قلب کمربند تولید گاز این کشور قرار دارد، تاکنون بهعنوان یکی از امنترین عقبههای پشتیبانی مسکو و دور از دسترس حملات پهپادی شناخته میشد.
پرواز ۳۰۰۰ کیلومتری پهپادها تا سیبری
به گفته طرف اوکراینی، پهپادها برای رسیدن به اهداف خود مسافتی بیش از سه هزار کیلومتر را طی کردهاند. انتخاب یامال-ننتس از آن جهت اهمیت دارد که این ناحیه، مرکز اصلی استخراج و فرآوری گاز روسیه محسوب میشود و حمله به آن نشاندهنده افزایش چشمگیر برد عملیاتی و توان نفوذ پهپادهای اوکراینی است.
تحلیلگران نظامی معتقدند اجرای چنین عملیاتی در این فاصله، نیازمند پهپادهای دوربرد با قابلیت پرواز طولانیمدت، سامانههای ناوبری مقاوم در برابر جنگ الکترونیک و برنامهریزی دقیق مسیر برای عبور از پدافند هوایی روسیه است. موفقیت در اصابت به اهدافی در این عمق، پیام روشنی درباره آسیبپذیری زیرساختهای انرژی روسیه حتی در دورترین مناطق دارد.
دو هدف کلیدی در زنجیره گاز و میعانات روسیه
دو تأسیسات هدف قرار گرفته، نقش حیاتی در زنجیره فرآوری گاز و میعانات گازی روسیه دارند:
- مجتمع فرآوری میعانات نووی اورنگوی: یکی از بزرگترین مراکز فرآوری در روسیه با ظرفیت طراحی ۱۹.۵ میلیون تن ماده خام در سال که وظیفه پالایش و آمادهسازی میعانات گازی استخراجشده از میادین عظیم یامال را بر عهده دارد.
- کارخانه پوروسکی: مجموعهای که بر اساس آمار اعلامشده، در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳.۴ میلیون تن میعانات گازی را فرآوری کرده است و حلقهای مهم در انتقال محصولات گازی به شبکه داخلی و صادراتی روسیه به شمار میرود.
آسیب به این دو مرکز میتواند روند فرآوری، ذخیرهسازی و ارسال میعانات گازی را مختل کند؛ محصولی که علاوه بر تأمین خوراک پتروشیمیها، بخش مهمی از درآمدهای انرژی روسیه را تشکیل میدهد.
تأیید مسکو؛ آتشسوزی بدون تلفات جانی
مقامهای روسیه وقوع حمله پهپادی در نووی اورنگوی را تأیید کردهاند. به گفته مسئولان محلی، در پی اصابت پهپاد، یک تأسیسات صنعتی دچار آتشسوزی شده است. فرماندار منطقه یامال-ننتس اعلام کرد این حادثه تلفات جانی یا مجروحی نداشته و تیمهای امدادی و آتشنشانی به سرعت به محل اعزام شدهاند.
وی تأکید کرد میزان دقیق خسارت و ابعاد آتشسوزی همچنان در دست بررسی کارشناسان است و اطلاعات تکمیلی پس از ارزیابی فنی منتشر خواهد شد. خبرگزاری رویترز نیز در گزارش خود این عملیات را نخستین حمله مستند به منطقه اصلی تولید گاز روسیه در شمال سیبری توصیف کرده و آن را نقطه عطفی در گسترش جغرافیای جنگ پهپادی میان دو کشور دانسته است.
واکنش زلنسکی؛ مسکو باید هزینه جنگ را احساس کند
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، با تمجید از عملکرد نیروهای ویژه، این عملیات را پاسخی ضروری به ادامه جنگ از سوی روسیه خواند. او مدعی شد واکنش به اقدامات مسکو باید بهگونهای باشد که کرملین واقعاً هزینه اقتصادی و راهبردی جنگ را احساس کند.
زلنسکی افزود هر حمله دقیق از این دست، توانایی روسیه برای «به تعویق انداختن تصمیمهای لازم در مسیر دیپلماسی» را کاهش میدهد و مسکو را به پذیرش واقعیتهای میدان و حرکت به سمت مذاکرات جدیتر وادار میکند. به گفته او، هدف قرار دادن زیرساختهای درآمدزای انرژی، اهرم فشاری است که میتواند محاسبات اقتصادی جنگ را برای روسیه تغییر دهد.
پیام راهبردی حمله به سیبری
حمله به یامال-ننتس از چند منظر حائز اهمیت است؛ نخست آنکه نشان میدهد هیچ نقطهای از زیرساخت انرژی روسیه، حتی در عمق سیبری، به طور کامل مصون نیست. دوم، این عملیات میتواند مسکو را ناچار به بازآرایی پدافند هوایی و تقویت حفاظت از تأسیسات پراکنده انرژی در پهنه وسیع این کشور کند؛ امری که هزینههای دفاعی و لجستیکی قابل توجهی به همراه دارد.
از سوی دیگر، در شرایطی که بازار جهانی انرژی به تحولات جنگ اوکراین حساس است، هرگونه اختلال در فرآوری گاز روسیه میتواند پیامدهای فراتر از میدان نبرد داشته باشد، هرچند مقامهای روسی تاکنون از خسارت محدود و مهار آتشسوزی خبر دادهاند و از تلفات انسانی گزارشی منتشر نشده است.
نظرات (0)