وزارت امور خارجه سوریه به اقدام اخیر نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی در ورود به خاک این کشور واکنش تندی نشان داد و آن را به‌شدت محکوم کرد. دمشق اعلام کرده است که حضور بنیامین نتانیاهو در ارتفاعات جبل‌الشیخ، مصداق تجاوز آشکار به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی سوریه است.

بیانیه وزارت خارجه سوریه

وزارت خارجه سوریه در بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد: «سوریه ورود غیرقانونی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر اسرائیل به خاک سوریه و بازدید او از منطقه جبل‌الشیخ را به‌شدت محکوم می‌کند. این اقدام تحریک‌آمیز، نقض آشکار حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوری عربی سوریه و مغایر با قوانین و منشورهای بین‌المللی است.»

در این بیانیه تأکید شده است که هرگونه حضور مقامات رژیم صهیونیستی در خاک سوریه فاقد مشروعیت قانونی است و دمشق این اقدام را تعرض مستقیم به حقوق مسلم ملت سوریه می‌داند. وزارت خارجه سوریه همچنین از جامعه جهانی و نهادهای بین‌المللی خواسته است تا نسبت به این‌گونه اقدامات تجاوزکارانه واکنش نشان داده و مانع از تداوم نقض حاکمیت کشورها شوند.

جزئیات سفر نتانیاهو به جبل‌الشیخ

بر اساس گزارش‌ها، بنیامین نتانیاهو روز سه‌شنبه همراه با وزیر جنگ و معاون رئیس ستاد ارتش رژیم صهیونیستی به منطقه کوهستانی جبل‌الشیخ سفر کرد. هدف از این سفر، بازدید از یگان‌های نظامی ارتش اسرائیل عنوان شده که در ماه‌های اخیر در بخش‌هایی از جنوب سوریه مستقر شده‌اند.

منابع عبری‌زبان اعلام کرده‌اند که نتانیاهو در این بازدید با فرماندهان میدانی دیدار و آخرین وضعیت استقرار نیروها در مناطق مرزی را بررسی کرده است. این نخستین بار نیست که مقامات ارشد رژیم صهیونیستی به مناطق اشغالی در جنوب سوریه سفر می‌کنند، اما حضور شخص نخست‌وزیر در این منطقه از حساسیت سیاسی بالایی برخوردار است.

اهمیت راهبردی جبل‌الشیخ

جبل‌الشیخ که در عربی به «جبل حرمون» نیز شناخته می‌شود، رشته‌کوهی مرتفع و راهبردی در نقطه تلاقی مرزهای سوریه، لبنان و بلندی‌های جولان اشغالی است. بخش عمده این رشته‌کوه در خاک سوریه قرار دارد و به دلیل ارتفاع بیش از ۲۸۰۰ متری، اشراف کامل بر دشت‌های گسترده سوریه، دره بقاع لبنان و شمال سرزمین‌های اشغالی دارد.

این ویژگی جغرافیایی باعث شده است که جبل‌الشیخ از نظر نظامی، اطلاعاتی و امنیتی اهمیتی مضاعف داشته باشد. استقرار سامانه‌های راداری، شنود و دیده‌بانی در این ارتفاعات امکان رصد تحرکات در عمق خاک کشورهای همسایه را فراهم می‌کند. به همین دلیل، کنترل این منطقه همواره یکی از اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی در تحولات جنوب سوریه بوده است.

بلندی‌های جولان که بخشی از آن از سال ۱۹۶۷ در اشغال رژیم صهیونیستی قرار دارد، در مجاورت جبل‌الشیخ واقع شده و این رژیم تلاش می‌کند با گسترش حضور نظامی خود در مناطق پیرامونی، عمق امنیتی بیشتری برای جولان اشغالی ایجاد کند.

تداوم حضور نظامی اسرائیل در جنوب سوریه

از زمان روی کار آمدن دولت جدید سوریه، رژیم صهیونیستی حضور نظامی خود را در بخش‌هایی از جنوب این کشور افزایش داده است. بر اساس گزارش‌های میدانی، نیروهای اشغالگر در مناطقی از استان‌های قنیطره و ریف دمشق و به‌ویژه در مناطق نزدیک به جبل‌الشیخ مستقر شده و اقدام به ایجاد پست‌های نظامی و ایست‌های بازرسی کرده‌اند.

دمشق بارها این حضور را اشغالگرانه و غیرقانونی خوانده و خواستار خروج فوری نیروهای اسرائیلی از خاک سوریه شده است. دولت سوریه تأکید دارد که هیچ توافقی برای حضور نظامی اسرائیل در جنوب کشور وجود ندارد و این اقدامات، نقض توافق‌نامه‌های آتش‌بس و قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل محسوب می‌شود.

تحلیلگران منطقه‌ای معتقدند رژیم صهیونیستی با سوءاستفاده از دوره گذار سیاسی در سوریه، تلاش دارد با تثبیت حضور میدانی خود در مناطق حائل، واقعیت‌های جدیدی را بر روی زمین تحمیل کند. سفر نتانیاهو به جبل‌الشیخ نیز در همین چارچوب و با هدف ارسال پیام سیاسی درباره عزم تل‌آویو برای حفظ این حضور ارزیابی می‌شود.

ابعاد حقوقی و پیامدهای سیاسی

از منظر حقوق بین‌الملل، هرگونه ورود مقامات یک رژیم اشغالگر به خاک کشور دیگر بدون مجوز دولت قانونی آن کشور، نقض اصل احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی محسوب می‌شود. منشور ملل متحد و قطعنامه‌های متعدد شورای امنیت، از جمله قطعنامه ۴۹۷ درباره بلندی‌های جولان، بر غیرقانونی بودن هرگونه تغییر در وضعیت حقوقی مناطق اشغالی تأکید دارند.

محکومیت صریح این اقدام از سوی دمشق نشان می‌دهد که دولت جدید سوریه نیز همچون دولت‌های پیشین، مسئله حاکمیت بر جولان و مناطق جنوبی را خط قرمز خود می‌داند. ناظران سیاسی پیش‌بینی می‌کنند این اقدام می‌تواند تنش‌ها در جبهه شمالی سرزمین‌های اشغالی را افزایش دهد و واکنش‌های دیپلماتیک گسترده‌تری را در سطح منطقه و سازمان ملل به دنبال داشته باشد.