مدیرعامل شرکت توانیر از اجرای گسترده طرح مقابله با مصارف غیرمجاز و توسعه هوشمندسازی شبکه برق در ماه‌های اخیر خبر داد و اعلام کرد با تغییر رویکرد در نصب کنتورهای هوشمند، مشترکان پرمصرف و متخلف به‌صورت لحظه‌ای پایش می‌شوند و در صورت تخلف، یارانه برق آن‌ها تا یک سال حذف خواهد شد.

محمد اله‌داد در آیین رونمایی از تندیس یادمان شهدای صنعت برق، با اشاره به شرایط دشوار صنعت برق در سال گذشته گفت سالی سخت پشت سر گذاشته شد که هر روز با محدودیت‌های جدید، تهدید و تخریب پست‌ها، نیروگاه‌ها و مراکز حیاتی تأمین سوخت و تولید گاز نیروگاهی همراه بود و تصمیم‌گیری‌های سریع و دقیق در لحظات حساس اجتناب‌ناپذیر بود.

شناسایی و ساماندهی بیش از یک میلیون مصرف غیرمجاز

به گفته اله‌داد، طرح «مدیریت جهادی تلفات انرژی» به‌طور رسمی از اسفند سال گذشته آغاز شد و با وجود شرایط جنگی، در سال جاری اقدامات تحولی و نتایج ملموسی به همراه داشته است. در همین چارچوب، بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار مصرف‌کننده که فاقد کنتور، فاقد نظارت، دارای کنتور معیوب یا دستکاری‌شده، استفاده‌کننده از ماینر غیرمجاز یا سوءاستفاده‌کننده از تعرفه‌های خاص و رایگان بودند، شناسایی شدند.

او توضیح داد که در میان این موارد، بین ۱۰۰ تا ۳۰۰ هزار کنتور معیوب و دستکاری‌شده وجود داشت که سال‌ها بدون رسیدگی باقی مانده بود و همچنین مواردی از سوءاستفاده واحدهای تجاری از برق رایگان مساجد یا تعرفه کشاورزی مشاهده شد. به گفته مدیرعامل توانیر، با تلاش نیروهای صنعت برق، تمامی این موارد ظرف مدت ۶ ماه به کنتور مجهز و ساماندهی شد.

در ادامه این اقدامات، بیش از یک میلیون متر کابل غیرمجاز معادل ۱۰۳۴ کیلومتر از سطح شبکه جمع‌آوری و به انبار شرکت‌های توزیع منتقل شد. همچنین نزدیک به ۶ میلیارد کیلووات‌ساعت انرژی غیرمجاز کشف و در قالب صورت‌حساب‌های انرژی محاسبه شد؛ انرژی ارزشمندی که به گفته توانیر می‌توانست به شکل رسمی و بهینه در شبکه مصرف شود. علاوه بر این، ۱۴۷ دستگاه ترانسفورماتور غیرمجاز که بیشتر در بخش کشاورزی به کار می‌رفت، شناسایی و برای آن‌ها کنتور و شمارشگر دقیق نصب شد.

رشد ۲۵ درصدی هوشمندسازی با هدف‌گذاری دقیق

اله‌داد با اشاره به تغییر رویکرد در هوشمندسازی شبکه اظهار کرد: در این مدت ۳۶۵ هزار کنتور تعویض و نزدیک به ۹۰۰ هزار کنتور هوشمند جدید نصب شده که در مجموع رشد ۲۵ درصدی نسبت به سال گذشته را نشان می‌دهد.

به گفته او، تفاوت مهم هوشمندسازی امسال، عبور از مدل فله‌ای و گروهی آپارتمان‌ها به سمت هدف‌گذاری دقیق بر روی مشترکان متخلف و پرمصرف بوده است. در این مدل، مشترکی که از ماینر غیرمجاز استفاده می‌کند یا مصرفی بسیار بالاتر از الگو دارد، به‌صورت لحظه‌ای و برخط رصد می‌شود؛ وضعیتی که مدیرعامل توانیر آن را به پایش الکترونیک متخلفان با حکم قضایی تشبیه کرد.

وی افزود هزینه نصب ۱۵۴۰ دستگاه از این کنتورهای هوشمند نیز بر عهده خود مشترکان متخلف گذاشته شده است تا بار مالی آن متوجه مشترکان قانونمند نشود.

یارانه برق متخلفان تا یک سال حذف می‌شود

مدیرعامل توانیر به اصلاح اخیر تعرفه‌های برق اشاره کرد و گفت بر اساس اصلاحیه بند یک شرایط عمومی تعرفه‌های برق که با همکاری مسئولان ذی‌ربط ابلاغ شده، در صورت احراز تخلف، برق مشترک قطع نمی‌شود اما امتیاز تعرفه یارانه‌ای او لغو خواهد شد.

بر این اساس، مشترک متخلف تا یک سال موظف است انرژی مصرفی خود را با قیمت تمام‌شده و تعرفه آزاد پرداخت کند و امکان بازگشت به تعرفه یارانه‌ای را در این بازه نخواهد داشت. این سیاست با هدف بازدارندگی و جبران بخشی از خسارت ناشی از مصارف غیرمجاز و دستکاری کنتورها اجرا می‌شود.

فعالیت در شرایط جنگی و تبدیل ۵۶۶۶ کیلومتر سیم به کابل

اله‌داد با اشاره به شرایط خاص ناشی از درگیری‌های اخیر تأکید کرد در این دوره، خط مقدم تنها در مرزها نبود و شهرهایی مانند تهران، اصفهان، قم و بسیاری از استان‌های دیگر نیز در خط مقدم قرار داشتند؛ به‌گونه‌ای که حتی قرائت ساده کنتور با دشواری، احتیاط و ملاحظات ایمنی همراه بود.

با این وجود، به گفته او، نیروهای سیمبان و همکاران صنعت برق موفق شدند ۵۶۶۶ کیلومتر عملیات «تبدیل سیم به کابل» را با رشد نسبت به سال گذشته به ثبت برسانند؛ اقدامی که نقش مهمی در کاهش تلفات، افزایش ایمنی و جلوگیری از سوءاستفاده از شبکه دارد.

تأکید بر واقعی‌شدن اقتصاد برق و برنامه جبران ناترازی

مدیرعامل توانیر در بخش دیگری از سخنان خود خطاب به وزیر نیرو، بر ضرورت اصلاح اقتصاد برق و واقعی‌شدن ارزش این انرژی تأکید کرد و گفت برق کالایی گرانبهاست و همان‌گونه که باید قدر نان را دانست، باید انرژی حاصل از منابع کشور نیز به ارزش واقعی مصرف شود. به گفته او، تا زمانی که قیمت برق بسیار پایین بماند، انگیزه لازم برای مدیریت و کاهش مصرف شکل نخواهد گرفت و کسی که ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کند باید هزینه واقعی آن را نیز بپردازد.

اله‌داد یادآور شد جبران ناترازی نیازمند تلاش هم‌زمان در دو بخش تولید و مصرف است. در بخش تولید، اقدامات ارزنده‌ای در دست اجراست و پیش‌بینی می‌شود تولید انرژی سبز در نیروگاه‌های خورشیدی نزدیک به ۵ برابر افزایش یابد و ظرفیت ۳۰۰۰ مگاواتی نیروگاه‌های حرارتی نیز در دستور کار قرار دارد.

وی افزود اگر ۴۵۰۰ مگاوات ظرفیت ازدست‌رفته نیروگاهی در بخش خصوصی و بار مضاعف ناشی از تأمین سوخت و فرآیندهای پتروشیمی‌ها وجود نداشت، شرایط شبکه به مراتب بهتر بود. با این حال، به گفته او، در میانه مسیر دولت و ارکان حاکمیت تصمیمی راهبردی گرفتند تا با همراهی مردم، سهم بیشتری از برق به صنایع اختصاص یابد.

اله‌داد توضیح داد که امکان داشت با اعمال محدودیت‌های شدید بر صنایع، وضعیت تأمین برق خانگی به شرایط بسیار مطلوب‌تری برسد، اما برای جلوگیری از توقف چرخ تولید در دوره سخت، تصمیم بر آن شد که ضمن مدیریت و تأمین برق پایدار خانگی، جریان تولید صنعتی نیز حفظ شود.