جنبش انصارالله یمن امروز پنج‌شنبه موفق شد کنترل شهر بندری و راهبردی المخا در ساحل دریای سرخ را به دست بگیرد؛ تحولی که به گفته ناظران، موقعیت این جنبش در تنگه حیاتی باب‌المندب را به شکل قابل توجهی تقویت می‌کند.

بر اساس گزارش‌ها، سه منبع وابسته به دولت مستقر در عدن که مورد حمایت عربستان سعودی است، تأیید کرده‌اند که نیروهای انصارالله وارد المخا شده و کنترل این شهر ساحلی را در اختیار گرفته‌اند. این شهر در فاصله‌ای نزدیک به تنگه باب‌المندب قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، از اهمیت نظامی و اقتصادی بالایی برخوردار است.

جزئیات پیشروی در ساحل غربی یمن

به گفته منابع یمنی، تصرف المخا پس از درگیری‌های سنگین میان نیروهای انصارالله و نیروهای مورد حمایت ائتلاف سعودی رخ داده است. پیش از این نیز چهار منبع نظامی در دولت عدن هشدار داده بودند که انصارالله در آستانه تحکیم سیطره خود بر تنگه باب‌المندب قرار دارد و تحرکات اخیر این جنبش در امتداد سواحل غربی یمن، نشان‌دهنده برنامه‌ای گسترده‌تر برای کنترل نوار ساحلی دریای سرخ است.

منابع میدانی می‌گویند نیروهای انصارالله پس از تثبیت مواضع خود در المخا، به سمت دیگر شهرهای ساحلی در امتداد تنگه از جمله منطقه ذوباب پیشروی کرده‌اند و تلاش دارند حلقه کنترل خود بر سواحل غربی را تکمیل کنند. در صورت تثبیت این پیشروی‌ها، تقریباً تمام نوار ساحلی مشرف به باب‌المندب تحت نفوذ این جنبش قرار خواهد گرفت.

چرا باب‌المندب تا این اندازه مهم است؟

تنگه باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی جهان به شمار می‌رود که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند. بخش بزرگی از تجارت جهانی از جمله حمل نفت، گاز و کالاهای تجاری از این آبراه عبور می‌کند و هرگونه تغییر در موازنه نظامی اطراف آن می‌تواند پیامدهای مستقیم بر امنیت کشتیرانی و بازار انرژی داشته باشد.

سیطره بر سواحل یمن در دو سوی این تنگه، به معنای اشراف بر یکی از گلوگاه‌های اصلی تجارت بین‌المللی است. به همین دلیل، کنترل المخا و مناطق اطراف آن، از سوی تحلیلگران به عنوان یک دستاورد راهبردی برای انصارالله ارزیابی می‌شود. این بندر نه تنها یک مرکز لجستیکی مهم برای پشتیبانی نظامی محسوب می‌شود، بلکه از نظر اقتصادی نیز نقش کلیدی در ارتباطات دریایی یمن ایفا می‌کند.

بازگشت جنگ تمام‌عیار پس از آتش‌بس ۲۰۲۲

جنگ یمن که از سال ۲۰۱۴ آغاز شد و با مداخله ائتلاف به رهبری عربستان ابعاد گسترده‌تری یافت، پس از توافق آتش‌بس با میانجی‌گری سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ تا حد زیادی فروکش کرده بود. با این حال، در ماه‌های اخیر درگیری‌ها بار دیگر شدت گرفته و به گفته منابع محلی، به یک جنگ تمام‌عیار میان انصارالله و نیروهای دولت مستقر در عدن تبدیل شده است.

تصرف المخا در همین بستر صورت گرفته و نشان می‌دهد که دو طرف بار دیگر به سمت رویارویی مستقیم نظامی حرکت کرده‌اند. ناظران معتقدند تشدید درگیری‌ها در غرب یمن می‌تواند آتش‌بس شکننده سال‌های اخیر را به طور کامل از بین ببرد و چشم‌انداز مذاکرات سیاسی را پیچیده‌تر کند.

پیامدهای میدانی و چشم‌انداز آینده

کارشناسان مسائل یمن می‌گویند در صورتی که انصارالله بتواند کنترل خود بر المخا و ذوباب را تثبیت کند، عملاً ابتکار عمل در سواحل دریای سرخ را در اختیار خواهد داشت. این موضوع علاوه بر تقویت موقعیت نظامی این جنبش، اهرم چانه‌زنی آن در هرگونه مذاکره آتی برای حل بحران یمن را نیز افزایش می‌دهد.

از سوی دیگر، دولت مستقر در عدن و حامیان منطقه‌ای آن، از دست رفتن المخا را یک عقب‌نشینی مهم تلقی می‌کنند و احتمال می‌رود برای بازپس‌گیری این بندر تلاش‌های نظامی تازه‌ای را آغاز کنند. همین مسئله خطر گسترش دامنه درگیری‌ها در امتداد ساحل غربی و افزایش تنش در آبراه باب‌المندب را بالا برده است.

با توجه به اهمیت بین‌المللی این تنگه، تحولات اخیر یمن به دقت از سوی قدرت‌های منطقه‌ای و بین‌المللی دنبال می‌شود. امنیت کشتیرانی در دریای سرخ طی دو سال گذشته بارها به دلیل تنش‌های یمن دچار اختلال شده و هرگونه تغییر در کنترل سواحل، می‌تواند تأثیر مستقیمی بر مسیرهای تجاری جهانی بگذارد.