تصاویر جدید ماهواره‌ای، ابعاد تازه‌ای از خسارت واردشده به تأسیسات نفتی شرکت آرامکو در جنوب عربستان سعودی را آشکار کرده است. بر اساس تحلیل این تصاویر، چهار مخزن ذخیره نفت در مجموعه پالایشگاهی جیزان به‌طور کامل منهدم شده‌اند؛ حمله‌ای که در ادامه سلسله حملات موشکی نیروهای یمنی به زیرساخت‌های نفتی عربستان صورت گرفته است.

تأیید انهدام ۴ مخزن جدید با تصاویر سنتینل-۲

بررسی تصاویر ماهواره سنتینل-۲ که از سوی صفحه تخصصی «Egypt's Intel Observer» در شبکه اجتماعی ایکس منتشر شده، نشان می‌دهد چهار مخزن ذخیره نفت در تأسیسات آرامکو در منطقه جیزان به‌طور کامل تخریب شده‌اند. این تصاویر که با قدرت تفکیک بالا ثبت شده‌اند، آثار سوختگی، فروریختگی سقف مخازن و تغییر رنگ ناشی از حریق را به‌وضوح نشان می‌دهند.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، این انهدام در ادامه حملات موشکی اخیر نیروهای یمنی به تأسیسات نفتی جیزان رخ داده و تحلیلگران مستقل با مقایسه تصاویر قبل و بعد از حملات، وقوع تخریب را تأیید کرده‌اند. تصاویر سنتینل-۲ به دلیل پوشش منظم و امکان پایش تغییرات حرارتی و ساختاری، یکی از منابع معتبر برای راستی‌آزمایی خسارات در مناطق درگیر به شمار می‌رود.

افزایش شمار مخازن منهدم‌شده به دست‌کم ۱۴ مخزن از ژوئیه

نکته مهم در تحلیل جدید، برآورد مجموع خسارات واردشده به پالایشگاه جیزان از ماه ژوئیه تاکنون است. بر اساس اعلام همین منبع اوسینتی، با احتساب چهار مخزن تازه منهدم‌شده، شمار مخازن نفتی با ابعاد مختلف که در این پالایشگاه بر اثر حملات یمنی‌ها از بین رفته‌اند، دست‌کم به ۱۴ مخزن رسیده است.

این آمار نشان می‌دهد که حملات به‌صورت مرحله‌ای و در چند نوبت انجام شده و هر بار بخشی از ظرفیت ذخیره‌سازی این مجموعه هدف قرار گرفته است. تنوع ابعاد مخازن منهدم‌شده نیز بیانگر آن است که اهداف، هم مخازن بزرگ ذخیره نفت خام و هم مخازن کوچک‌تر فرآورده‌ها را شامل شده و تأثیر تجمیعی آن بر توان عملیاتی پالایشگاه قابل توجه است.

اهمیت راهبردی تأسیسات جیزان

پالایشگاه و تأسیسات ذخیره‌سازی جیزان در جنوب غربی عربستان و در نزدیکی مرز یمن قرار دارد و به همین دلیل در سال‌های اخیر به یکی از در دسترس‌ترین اهداف برای حملات پهپادی و موشکی نیروهای یمنی تبدیل شده است. این مجموعه که تحت مدیریت شرکت آرامکو – بزرگ‌ترین شرکت نفتی جهان – اداره می‌شود، بخشی از طرح بزرگ توسعه اقتصادی جیزان و تأمین سوخت بازار داخلی و صادراتی عربستان به شمار می‌رود.

موقعیت ساحلی جیزان در کرانه دریای سرخ، نقش آن را در زنجیره تأمین و صادرات فرآورده‌های نفتی دوچندان کرده است. هرگونه اختلال در مخازن ذخیره‌سازی این منطقه می‌تواند علاوه بر خسارت مستقیم، بر برنامه بارگیری، انتقال و توزیع سوخت نیز اثر بگذارد و هزینه‌های ترمیم و ایمن‌سازی را افزایش دهد.

تداوم حملات یمنی‌ها به زیرساخت‌های نفتی عربستان

حملات به تأسیسات آرامکو در چارچوب راهبرد نیروهای یمنی برای هدف قرار دادن شریان‌های اقتصادی عربستان در واکنش به جنگ یمن ارزیابی می‌شود. در سال‌های گذشته نیز تأسیسات بقیق و خریص – دو مرکز حیاتی فرآوری نفت عربستان – هدف حملات گسترده قرار گرفته بودند و این بار تمرکز حملات بر جبهه جنوبی و تأسیسات جیزان افزایش یافته است.

نیروهای یمنی بارها اعلام کرده‌اند که تا زمان توقف حملات و رفع محاصره، عملیات علیه اهداف اقتصادی و نظامی عربستان را ادامه خواهند داد. عربستان سعودی نیز معمولاً جزئیات دقیق خسارات وارده به تأسیسات نفتی را به‌طور رسمی اعلام نمی‌کند، اما تصاویر ماهواره‌ای مستقل امکان راستی‌آزمایی ادعاها را فراهم کرده است.

ابعاد اقتصادی و پیامدهای احتمالی

انهدام ۱۴ مخزن ذخیره در یک پالایشگاه طی کمتر از دو ماه، از نظر کارشناسان انرژی، خسارتی قابل توجه محسوب می‌شود. بازسازی مخازن نفتی به دلیل استانداردهای بالای ایمنی، نیاز به زمان، سرمایه‌گذاری سنگین و توقف بخشی از فعالیت‌های عملیاتی دارد. علاوه بر این، تکرار حملات می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری و هزینه بیمه تأسیسات نفتی در جنوب عربستان را افزایش دهد.

در سطح بازار جهانی نفت، هرگونه ناامنی در تأسیسات آرامکو معمولاً با حساسیت دنبال می‌شود، هرچند عربستان تلاش می‌کند با استفاده از ذخایر راهبردی و ظرفیت مازاد تولید، از نوسان شدید عرضه جلوگیری کند. با این حال، تداوم هدف قرار گرفتن یک نقطه خاص مانند جیزان، پرسش‌هایی را درباره میزان آسیب‌پذیری پدافند هوایی و ضرورت تقویت حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی مطرح کرده است.

انتشار تصاویر سنتینل-۲ و تحلیل‌های اوسینت در روزهای اخیر بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشته و بار دیگر توجه‌ها را به تأثیر مستقیم جنگ یمن بر امنیت انرژی منطقه جلب کرده است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در صورت ادامه روند فعلی، همچنان یکی از محورهای اصلی تحولات خاورمیانه باقی بماند.