دولت کانادا در ادامه تشدید تنش‌های تجاری با ایالات متحده، بسته جدیدی از تعرفه‌های حمایتی را اجرایی کرده است؛ اقدامی که به گفته مقامات اوتاوا با هدف صیانت از صنایع داخلی و حفظ اشتغال کارگران کانادایی صورت گرفته است. در این بسته، فولاد و آلومینیوم وارداتی از آمریکا در بالاترین سطح تعرفه‌ای قرار گرفته‌اند و نشانه‌ای از عزم کانادا برای پاسخ متقابل به سیاست‌های تجاری واشنگتن به شمار می‌رود.

تعرفه‌های جدید؛ سپر حمایتی برای صنایع کانادا

بر اساس اعلام دولت کانادا، تعرفه‌های جدید به طور هدفمند بر کالاهایی اعمال شده که بیشترین رقابت را با تولیدات داخلی این کشور دارند. فولاد و آلومینیوم آمریکا که از اقلام راهبردی در صنایع خودروسازی، ساختمان و تجهیزات صنعتی محسوب می‌شوند، اکنون با شدیدترین نرخ عوارض وارد بازار کانادا می‌شوند. اوتاوا می‌گوید این سیاست برای جلوگیری از آسیب به تولیدکنندگان داخلی و حفظ هزاران فرصت شغلی در کارخانه‌های فولادسازی و صنایع وابسته ضروری بوده است.

مقامات کانادایی تأکید کرده‌اند که این تصمیم واکنشی به اقدامات تعرفه‌ای آمریکا است و نه آغازگر تنش جدید. به گفته آن‌ها، در صورت ادامه فشارهای تجاری واشنگتن، کانادا ناچار است ابزارهای حمایتی بیشتری را برای دفاع از منافع اقتصادی خود به کار گیرد.

اختلافی فراتر از تجارت

آنچه جنگ تعرفه‌ای کنونی را از اختلافات تجاری معمول متمایز می‌کند، گسترش دامنه آن به حوزه‌های غیراقتصادی است. منابع کانادایی می‌گویند مناقشه دو کشور دیگر صرفاً به مبادله کالا محدود نیست و موضوعاتی حساس مانند آینده صنعت خودرو، استقلال تصمیم‌گیری اقتصادی و حتی هویت فرهنگی را نیز دربر گرفته است.

صنعت خودرو به عنوان یکی از ستون‌های پیوند اقتصادی آمریکا و کانادا، به شدت از این تنش‌ها آسیب‌پذیر است. زنجیره تأمین قطعات خودرو در آمریکای شمالی به گونه‌ای درهم تنیده است که هرگونه اختلال تعرفه‌ای می‌تواند خطوط تولید را در هر دو سوی مرز با مشکل مواجه کند. در عین حال، در داخل کانادا بحث‌هایی درباره ضرورت کاهش وابستگی فرهنگی و سیاسی به آمریکا و تقویت استقلال هویتی مطرح شده؛ بحثی که جنگ تجاری آن را پررنگ‌تر کرده است.

وابستگی ۶۶ درصدی؛ پاشنه آشیل اقتصاد کانادا

مهم‌ترین چالشی که دست دولت کانادا را در این رویارویی بسته نگه می‌دارد، وابستگی عمیق اقتصاد این کشور به بازار آمریکاست. آمارها نشان می‌دهد نزدیک به دو سوم صادرات کانادا راهی ایالات متحده می‌شود؛ رقمی که نشان‌دهنده پیوند ساختاری و تاریخی دو اقتصاد است. این وابستگی باعث شده هرگونه افزایش تعرفه و محدودیت تجاری، به سرعت بر درآمد صادرکنندگان، تولیدکنندگان و حتی کسب‌وکارهای کوچک کانادایی اثر بگذارد.

در چنین شرایطی، هر راهبرد تقابلی هزینه‌های مستقیمی برای اقتصاد داخلی کانادا به همراه دارد. از یک سو دولت می‌خواهد با اعمال تعرفه متقابل، پیام قاطعیت به واشنگتن بفرستد و از صنایع خود دفاع کند، و از سوی دیگر نگران است که تداوم این مسیر به کاهش صادرات، افت سرمایه‌گذاری و تضعیف رشد اقتصادی منجر شود.

هزینه‌های ملموس جنگ تجاری برای مردم

پیامدهای جنگ تعرفه‌ای تنها در سطح کلان اقتصادی باقی نمانده و به زندگی روزمره شهروندان نیز کشیده شده است. گزارش‌ها حاکی از کاهش فروش برخی کسب‌وکارهای وابسته به تجارت فرامرزی و افت محسوس سفر و خرید کانادایی‌ها از آمریکا است. بسیاری از خانواده‌های کانادایی که پیش‌تر برای خرید یا گردشگری به شهرهای مرزی آمریکا سفر می‌کردند، اکنون به دلیل افزایش قیمت‌ها، نااطمینانی اقتصادی و فضای سیاسی ملتهب، سفرهای خود را کاهش داده‌اند.

این کاهش تقاضا، به ویژه بر اقتصاد مناطق مرزی هر دو کشور اثر گذاشته است؛ مناطقی که معیشت آن‌ها به رفت‌وآمد آزاد کالا و مسافر وابسته است. صاحبان فروشگاه‌ها، هتل‌ها و شرکت‌های حمل‌ونقل در این مناطق از افت درآمد و کاهش مشتریان خبر می‌دهند و خواستار راه‌حلی دیپلماتیک برای پایان دادن به تنش‌ها هستند.

دوراهی سخت اوتاوا؛ فشار یا عقب‌نشینی؟

دولت کانادا اکنون در برابر یک دوراهی دشوار قرار گرفته است. ادامه مسیر فشار بر واشنگتن و حفظ تعرفه‌های سنگین می‌تواند به عنوان نشانه‌ای از استقلال و ایستادگی سیاسی تعبیر شود، اما خطر تشدید جنگ تجاری و افزایش هزینه‌های اقتصادی را به دنبال دارد. در مقابل، هرگونه عقب‌نشینی یا تعدیل تعرفه‌ها بدون دریافت امتیاز متقابل از آمریکا، ممکن است در داخل کانادا به عنوان ضعف تلقی شده و هزینه سیاسی قابل توجهی برای دولت به همراه داشته باشد.

ناظران معتقدند اوتاوا تلاش می‌کند با ترکیبی از اقدامات حمایتی داخلی، تنوع‌بخشی به بازارهای صادراتی و گفت‌وگوهای دیپلماتیک، فشار را مدیریت کند. توسعه تجارت با اروپا و آسیا، حمایت مالی از صنایع آسیب‌دیده و رایزنی با ایالت‌ها و بخش خصوصی از جمله محورهای این راهبرد عنوان شده است. با این حال، تا زمانی که اختلافات بنیادین میان دو کشور بر سر تعرفه‌ها، صنعت خودرو و مسائل هویتی حل نشود، چشم‌انداز پایان سریع جنگ تجاری دور از انتظار به نظر می‌رسد.

آنچه مسلم است، رابطه ویژه کانادا و آمریکا که دهه‌ها بر پایه تجارت آزاد و همکاری نزدیک استوار بود، اکنون وارد مرحله‌ای از بازتعریف شده است؛ مرحله‌ای که نتیجه آن نه تنها سرنوشت صنایع فولاد و آلومینیوم، بلکه آینده پیوند اقتصادی و فرهنگی دو همسایه شمالی قاره آمریکا را رقم خواهد زد.