جنبش انصارالله یمن موفق شد کنترل جزیره راهبردی «زُقَر» در جنوب دریای سرخ را به دست بگیرد؛ جزیره‌ای که به دلیل موقعیت حساس خود در مسیر کشتیرانی بین‌المللی و نزدیکی به تنگه باب‌المندب، یکی از نقاط کلیدی معادلات امنیتی منطقه به شمار می‌رود.

خبرگزاری فرانسه به نقل از شاهدان عینی گزارش داده است که نیروهای انصارالله پس از انتقال با قایق به این جزیره، ابتدا با حملات موشکی مواضع موجود را هدف قرار داده و سپس در یک عملیات زمینی، کنترل کامل آن را به دست گرفته‌اند. یک منبع نظامی که خبرگزاری فرانسه به اظهارات او استناد کرده، این جزئیات را تأیید کرده است.

جزیره زُقَر کجاست و چرا اهمیت دارد؟

جزیره زُقَر بخشی از مجمع‌الجزایر حَنیش در جنوب دریای سرخ است و در نزدیکی سواحل غربی یمن قرار دارد. این مجمع‌الجزایر شامل چند جزیره کوچک و بزرگ است که در فاصله‌ای نه چندان دور از تنگه باب‌المندب واقع شده‌اند؛ تنگه‌ای که دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های تجارت جهانی انرژی و کالا محسوب می‌شود.

موقعیت زُقَر به گونه‌ای است که هرگونه تسلط بر آن می‌تواند بر امنیت کشتیرانی در دریای سرخ، نظارت بر تردد نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری و همچنین معادلات نظامی در سواحل غربی یمن اثر مستقیم بگذارد. از همین رو، این جزیره همواره در سال‌های گذشته مورد توجه طرف‌های درگیر در بحران یمن و همچنین قدرت‌های فرامنطقه‌ای بوده است.

کارشناسان مسائل منطقه معتقدند کنترل جزایر حَنیش به معنای در اختیار داشتن دید وسیع‌تر نسبت به خطوط کشتیرانی و امکان رصد تحرکات دریایی در یکی از پرترددترین آبراه‌های جهان است. تنگه باب‌المندب که در جنوبی‌ترین نقطه دریای سرخ قرار دارد، روزانه شاهد عبور ده‌ها کشتی حامل نفت، گاز و کالاهای اساسی است و هرگونه ناامنی یا تغییر در موازنه کنترل آن، می‌تواند پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای داشته باشد.

ارتباط با تحولات بندر المخا

ساعاتی پیش از انتشار خبر تسلط بر جزیره زُقَر، گزارش‌هایی نیز درباره تصرف بندر راهبردی «المخا» (مُخا) توسط نیروهای انصارالله منتشر شده بود. المخا از بنادر تاریخی و مهم سواحل غربی یمن است که در استان تعز قرار دارد و به دلیل نزدیکی به باب‌المندب، نقش مهمی در دسترسی به این تنگه راهبردی ایفا می‌کند.

به گفته منابع میدانی، پیشروی همزمان در ساحل غربی و جزایر جنوبی دریای سرخ نشان می‌دهد که انصارالله در تلاش است موقعیت خود را در نوار ساحلی دریای سرخ تثبیت کند و دسترسی نزدیک‌تر و پایدارتری به آبراه باب‌المندب به دست آورد. این تحرکات در شرایطی صورت می‌گیرد که دریای سرخ طی ماه‌های اخیر به یکی از کانون‌های اصلی تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی تبدیل شده است.

پیشینه مجمع‌الجزایر حَنیش

مجمع‌الجزایر حَنیش در دهه‌های گذشته نیز صحنه مناقشات ارضی بوده است. این جزایر بین یمن و اریتره مورد اختلاف بود و در دهه ۱۹۹۰ میلادی حتی به درگیری نظامی میان دو کشور انجامید که در نهایت با حکمیت بین‌المللی، حاکمیت یمن بر بخش عمده این مجمع‌الجزایر تأیید شد. با آغاز بحران و جنگ داخلی یمن در سال‌های اخیر، کنترل جزایر این منطقه بارها دست به دست شده و به عاملی در معادلات نظامی طرف‌های مختلف تبدیل شده است.

جزیره زُقَر به عنوان بزرگترین جزیره این مجموعه، از نظر وسعت و قابلیت استقرار نیرو، اهمیت بیشتری نسبت به جزایر کوچک‌تر اطراف خود دارد و می‌تواند به عنوان پایگاهی برای پشتیبانی لجستیکی و نظارت دریایی مورد استفاده قرار گیرد.

پیامدهای امنیتی و منطقه‌ای

تسلط انصارالله بر زُقَر می‌تواند موازنه قدرت در جنوب دریای سرخ را تحت تأثیر قرار دهد. این گروه طی سال‌های گذشته بارها تأکید کرده است که امنیت کشتیرانی در دریای سرخ را مشروط به توقف تجاوز و محاصره یمن می‌داند و در مقابل، ائتلاف تحت رهبری عربستان و همچنین نیروهای بین‌المللی مستقر در منطقه، حفظ آزادی کشتیرانی در باب‌المندب را از اولویت‌های امنیتی خود اعلام کرده‌اند.

ناظران معتقدند کنترل همزمان بندر المخا و جزیره زُقَر می‌تواند دست انصارالله را در هرگونه مذاکرات آتی درباره آینده سواحل غربی یمن و ترتیبات امنیتی دریای سرخ تقویت کند. در عین حال، این تحولات ممکن است واکنش طرف‌های مقابل و بازیگران بین‌المللی حاضر در دریای سرخ را به دنبال داشته باشد.

با توجه به اهمیت راهبردی این آبراه برای تجارت جهانی، هرگونه تغییر در کنترل جزایر و بنادر اطراف باب‌المندب به دقت از سوی کشورهای ساحلی دریای سرخ، شرکت‌های کشتیرانی و نهادهای بین‌المللی رصد می‌شود. جامعه بین‌المللی همواره بر ضرورت حفظ امنیت و ثبات در این گذرگاه تأکید کرده است.

در حال حاضر جزئیات بیشتری درباره تلفات احتمالی، میزان مقاومت در جزیره یا استقرار نیروهای انصارالله پس از تصرف منتشر نشده و منابع رسمی یمن نیز هنوز بیانیه تفصیلی در این باره صادر نکرده‌اند. انتظار می‌رود در ساعات آینده اطلاعات بیشتری درباره ابعاد این عملیات و وضعیت کنونی جزیره زُقَر منتشر شود.