بازار جهانی نفت روز پنجشنبه شاهد ادامه روند صعودی قیمت‌ها بود و هر دو شاخص عمده نفتی با رشد بیش از یک درصدی معامله شدند. سرمایه‌گذاران با دقت تحولات خاورمیانه را دنبال می‌کنند و نگرانی از اختلال در عرضه از مسیر راهبردی تنگه هرمز، فضای بازار را ملتهب کرده است.

عبور برنت از ۱۰۲ دلار و صعود نفت آمریکا

بر اساس معاملات آتی، قیمت نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) برای تحویل در ماه اکتبر ساعت ۵:۳۴ بامداد به وقت شرقی آمریکا با رشد ۱.۷۰ درصدی به ۹۷ دلار و ۶۸ سنت در هر بشکه رسید. در همین زمان، بهای نفت برنت دریای شمال برای تسویه در ماه نوامبر با افزایش ۱.۴۱ درصدی، ۱۰۲ دلار و ۶۴ سنت در هر بشکه معامله شد.

این افزایش پس از چند روز رشد متوالی رخ داده و نشان می‌دهد بازار به هرگونه سیگنال ژئوپلیتیک واکنش سریع نشان می‌دهد. عبور برنت از مرز روانی ۱۰۰ دلار برای دومین روز متوالی، توجه معامله‌گران و تحلیلگران انرژی را به خود جلب کرده است.

سایه تنش‌های ژئوپلیتیک بر بازار انرژی

مهم‌ترین عامل حمایت‌کننده از قیمت‌ها، تشدید نگرانی‌ها درباره درگیری‌ها در خاورمیانه و احتمال تأثیر آن بر حمل و نقل دریایی نفت است. تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین آبراه‌های جهان که روزانه بخش قابل توجهی از نفت صادراتی جهان از آن عبور می‌کند، اکنون در کانون توجه بازار قرار دارد. هرگونه اختلال در این مسیر می‌تواند عرضه جهانی را به شکل محسوسی تحت تأثیر قرار دهد.

در همین ارتباط، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی روز گذشته اعلام کرد در پاسخ به هر دو هدفی از ایران که مورد اصابت قرار گیرد، ۲۰ هدف از دشمنان را هدف قرار خواهد داد. تهران همچنین حملات اخیر ایالات متحده به نفتکش‌های مرتبط با ایران را به شدت محکوم کرد و وعده پاسخی «قاطع» داد. این موضع‌گیری‌ها از سوی فعالان بازار به عنوان نشانه‌ای از افزایش ریسک ژئوپلیتیک تعبیر شده است.

واکنش واشنگتن و اظهارات ترامپ درباره قیمت نفت

در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا روز گذشته در اظهاراتی گفت جنگ «بلافاصله پس از» انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر به پایان خواهد رسید و در آن زمان قیمت نفت «سقوط خواهد کرد». این اظهارات اگرچه تلاشی برای آرام کردن انتظارات تورمی تلقی می‌شود، اما تاکنون نتوانسته مانع رشد قیمت‌ها شود.

بازار نفت در ماه‌های اخیر به شدت به اخبار سیاسی حساس شده است. از یک سو تحریم‌ها و محدودیت‌های مرتبط با حمل نفت، و از سوی دیگر نااطمینانی نسبت به آینده توافقات منطقه‌ای، باعث شده معامله‌گران با احتیاط بیشتری موقعیت‌گیری کنند.

چشم‌انداز بازار در روزهای آینده

کارشناسان انرژی معتقدند تا زمانی که ابهام درباره امنیت تنگه هرمز و مسیرهای کشتیرانی در خلیج فارس برطرف نشود، قیمت‌ها در سطوح بالا باقی خواهد ماند. برخی مؤسسات تحلیلی پیش‌بینی کرده‌اند در صورت ادامه تنش‌ها، برنت حتی می‌تواند برای مدت کوتاهی قله‌های بالاتری را نیز تجربه کند.

در مقابل، عواملی مانند افزایش احتمالی تولید برخی تولیدکنندگان بزرگ، کند شدن رشد تقاضا در اقتصادهای بزرگ و سیاست‌های پولی انقباضی می‌تواند در میان‌مدت ترمز رشد قیمت باشد. با این حال در کوتاه‌مدت، عامل ژئوپلیتیک دست بالا را در تعیین جهت بازار دارد.

حال باید دید آیا تحرکات دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها نتیجه خواهد داد یا بازار نفت باید خود را برای دوره‌ای طولانی‌تر از قیمت‌های بالای ۱۰۰ دلاری آماده کند. آنچه مشخص است، نفت بار دیگر به یکی از مهم‌ترین شاخص‌های اثرگذار بر اقتصاد جهانی و معیشت مصرف‌کنندگان تبدیل شده است.