بازار جهانی نفت روز جاری شاهد جهشی قابل توجه بود؛ جهشی که بار دیگر نقش مستقیم تحولات ژئوپلیتیک منطقه را در تعیین مسیر قیمت انرژی نشان داد. افزایش نگرانیها نسبت به امنیت مسیرهای انتقال نفت از آسیای غربی، شاخصهای بینالمللی را به سطوحی رساند که طی چهار ماه گذشته بیسابقه بوده است.
رکورد چهارماهه برای شاخصهای جهانی
بر اساس گزارشها، نفت برنت بهعنوان شاخص بینالمللی قیمت نفت با رشد ۴ درصدی به ۱۰۵.۲۴ دلار در هر بشکه رسید. این سطح قیمت آخرین بار حدود چهار ماه پیش تجربه شده بود و بازگشت به آن نشانهای از بازگشت ریسک ژئوپلیتیک به کانون معاملات بازار انرژی تلقی میشود.
در بازار آمریکا نیز روند مشابهی رقم خورد. نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با رشد ۴.۴ درصدی به ۱۰۰.۲۷ دلار در هر بشکه رسید. به این ترتیب، شاخص نفت آمریکا برای نخستین بار در چهار ماه گذشته توانست از مرز روانی ۱۰۰ دلار عبور کند؛ مرزی که از نظر روانی برای معاملهگران و سیاستگذاران انرژی اهمیت ویژهای دارد.
- نفت برنت: ۱۰۵.۲۴ دلار (+۴ درصد) - سقف چهارماهه
- نفت وست تگزاس: ۱۰۰.۲۷ دلار (+۴.۴ درصد) - عبور از ۱۰۰ دلار پس از چهار ماه
تنشهای منطقه و نگرانی از اختلال در عرضه
عامل اصلی این جهش قیمتی، تشدید تنشها در منطقه و افزایش نگرانیها درباره اختلال طولانیمدت در عرضه جهانی عنوان شده است. به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، ادامه حملات به کشتیها و ناامنی در مسیرهای دریایی، چشمانداز انتقال پایدار نفت از آسیای غربی به بازارهای جهانی را با ابهام مواجه کرده است.
کارشناسان بازار انرژی معتقدند هرگونه اختلال حتی محدود در جریان نفت منطقه، به دلیل سهم بالای آسیای غربی در تأمین نفت جهان، میتواند به سرعت به قیمتها منتقل شود. در شرایطی که به گفته منبع خبر، درگیری منتسب به آمریکا علیه ایران وارد هفتمین ماه خود شده، حساسیت بازار نسبت به اخبار مربوط به امنیت تنگههای راهبردی و مسیرهای کشتیرانی دوچندان شده است.
افزایش قیمتها در حالی رخ میدهد که بازار پیش از این نیز به دلیل محدودیتهای عرضه از سوی برخی تولیدکنندگان بزرگ و تقاضای نسبتاً پایدار، در وضعیت شکنندهای قرار داشت. اکنون افزوده شدن ریسک ژئوپلیتیک، بهای احتیاط را برای خریداران و پالایشگاهها افزایش داده است.
روایتهای متفاوت از چشمانداز پایان درگیری
در بعد سیاسی، روایتها درباره تداوم یا پایان درگیری متفاوت است. روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داده که مشاوران ارشد کاخ سفید در گفتوگوهای خصوصی با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، احتمال ادامه درگیری تا پایان دوره ریاستجمهوری او را مورد بررسی قرار دادهاند.
این گزارش تنها یک روز پس از اظهارات ترامپ منتشر شد. رئیسجمهور آمریکا روز چهارشنبه گفته بود جنگ پس از انتخابات کنگره در آبانماه «فوراً پایان خواهد یافت». تناقض میان این دو روایت، خود به عاملی برای افزایش نااطمینانی در بازار تبدیل شده است؛ زیرا معاملهگران نفت معمولاً چشمانداز زمانی تنشها را به عنوان متغیری کلیدی در پیشبینی عرضه لحاظ میکنند.
تداوم ابهام درباره افق سیاسی درگیری، باعث شده خریداران برای پوشش ریسک، به معاملات آتی و ذخیرهسازی روی آورند؛ رفتاری که به طور معمول فشار صعودی مضاعفی بر قیمت نقدی وارد میکند.
پیامدهای جهش قیمت برای اقتصاد جهانی
عبور دوباره نفت از سقفهای چندماهه میتواند پیامدهای مستقیمی برای اقتصاد جهانی داشته باشد. افزایش بهای انرژی معمولاً با رشد هزینه حملونقل، افزایش قیمت تمامشده کالاها و فشار بر نرخ تورم همراه است؛ موضوعی که بانکهای مرکزی را در مدیریت سیاستهای پولی با چالش مواجه میکند.
برای کشورهای واردکننده نفت، جهش اخیر به معنای افزایش هزینه واردات و فشار بر تراز پرداختهاست؛ در حالی که کشورهای صادرکننده ممکن است در کوتاهمدت از رشد درآمدهای نفتی منتفع شوند، اما تداوم بیثباتی میتواند سرمایهگذاریهای بلندمدت در بخش انرژی را با تردید روبهرو کند.
در مجموع، بازار نفت بار دیگر نشان داد که تا زمانی که نگرانیها درباره امنیت عرضه از آسیای غربی برطرف نشود، هر خبر جدید از تشدید تنشها میتواند به سرعت قیمتها را به سطوح بالاتر پرتاب کند. پایداری قیمت بالای ۱۰۵ دلار برای برنت و تثبیت نفت آمریکا بالای ۱۰۰ دلار، اکنون به تحولات میدانی و سیگنالهای سیاسی پیشرو گره خورده است.
نظرات (0)