وزیر امور اقتصادی و دارایی با اشاره به نتایج دومین اجلاس وزرای اقتصاد و رؤسای بانک‌های مرکزی کشورهای عضو بریکس، اعلام کرد که کاهش وابستگی به دلار و تقویت همکاری‌های مالی با اتکا به ارزهای ملی، به عنوان یکی از دستورکارهای اصلی این گروه در مسیر شکل‌دهی به نظم جدید اقتصادی جهان دنبال می‌شود.

سیدعلی مدنی‌زاده با تشریح دستاوردهای این نشست گفت اجلاس وزرا پیش از نشست نهایی سران برگزار شده و قرار است طی دو روز آینده، اجلاس سران کشورهای عضو نیز برگزار شود؛ نشستی که به گفته او می‌تواند جمع‌بندی‌های اقتصادی وزرا را به سطح تصمیم‌گیری سیاسی ارتقا دهد.

بیانیه اجماعی وزرای اقتصاد بریکس

وزیر اقتصاد با بیان اینکه در دومین اجلاس وزرای اقتصاد و رؤسای بانک‌های مرکزی بریکس، مباحث بسیار مهمی در حوزه هماهنگی سیاست‌های اقتصادی مطرح شد، اظهار کرد: بیانیه نهایی این اجلاس با اجماع کامل به تصویب رسید و همه کشورهای حاضر بر مفاد آن اتفاق نظر داشتند.

به گفته مدنی‌زاده، این اجماع نشان‌دهنده اراده مشترک اعضا برای تعمیق همکاری‌ها و حرکت به سمت سازوکارهای مستقل مالی است؛ موضوعی که در شرایط تحولات اقتصاد جهانی و افزایش فشارهای ناشی از تحریم‌های یکجانبه، اهمیت دوچندانی یافته است.

ارزهای محلی و نظام پرداخت مستقل؛ محور اصلی مذاکرات

مدنی‌زاده یکی از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در اجلاس را «استفاده از ارزهای محلی» عنوان کرد و گفت: افزایش هماهنگی و همکاری‌های اقتصادی، بهره‌گیری از ارزهای ملی در تسویه مبادلات تجاری و همچنین استفاده از نظام‌های پرداخت و سیستم‌های پیام‌رسان مالی داخلی در مجموعه بریکس، از موضوعات کلیدی مورد بحث بود.

وی توضیح داد که اعضای بریکس به دنبال آن هستند تا با توسعه زیرساخت‌های تسویه فرامرزی مبتنی بر ارزهای ملی، وابستگی خود به شبکه‌های مالی تحت کنترل کشورهای غربی را کاهش دهند. به گفته او، ایجاد یا اتصال سامانه‌های پیام‌رسان بانکی بومی می‌تواند هزینه مبادلات، ریسک تحریم و آسیب‌پذیری در برابر نوسانات دلار را به شکل محسوسی پایین بیاورد.

تعریف قطب جدید در نظام مالی جهان

وزیر امور اقتصادی و دارایی در ادامه به ظرفیت‌های همکاری در حوزه توسعه و سرمایه‌گذاری اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این اتحادیه در حال تکامل، شکل‌گیری همکاری‌های مشترک در امور توسعه و سرمایه‌گذاری است؛ روندی که به تعبیر او در حال تعریف یک قطب جدید در نظام‌های مالی و اقتصادی جهان است.

مدنی‌زاده افزود: این همکاری‌ها می‌تواند نقش بسزایی در جذب سرمایه‌گذاری به‌ویژه در حوزه زیرساخت‌ها ایفا کند و ظرفیت‌های تازه‌ای برای تأمین مالی پروژه‌های اقتصادی و توسعه‌ای اعضا فراهم آورد. به گفته وی، بانک توسعه جدید بریکس و سایر سازوکارهای تأمین مالی مشترک، می‌توانند مکمل نظام‌های سنتی و بستری برای اجرای طرح‌های بزرگ حمل‌ونقل، انرژی، فناوری و توسعه پایدار باشند.

وی ابراز امیدواری کرد که جمع‌بندی‌های انجام‌شده در این اجلاس، برای همه کشورهای منطقه و به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران نتایج ملموس و مثمرثمری به همراه داشته باشد و زمینه گسترش تعاملات اقتصادی جنوب جهانی را تقویت کند.

اهمیت دلارزدایی برای اقتصاد ایران

وزیر اقتصاد با اشاره به موضوع کاهش وابستگی به دلار و ارزهای کشورهای غربی تأکید کرد: حرکت به سمت استفاده از ارزهای محلی و فاصله گرفتن از اتکای بیش از حد به دلار، نقش مهمی در آینده همکاری‌های اقتصادی کشورهای عضو بریکس خواهد داشت.

به گفته مدنی‌زاده، این رویکرد به‌طور ویژه برای ایران که در شرایط تحریمی قرار دارد، اهمیتی راهبردی دارد. او توضیح داد: «ما می‌توانیم با استفاده از ارزهای محلی، بخشی از مسائل اقتصادی و مبادلات تجاری خود را مدیریت کرده و از نظام‌های پرداخت جدید برای انجام پرداخت‌های بین‌المللی بهره‌مند شویم.»

وی توسعه استفاده از ارزهای ملی و نظام‌های پرداخت بین‌المللی مستقل از سازوکارهای غربی را یکی از دستاوردهای بسیار مهم عضویت و همکاری فعال ایران در بریکس توصیف کرد و گفت تحقق این هدف می‌تواند به پایداری تجارت خارجی، تسهیل واردات کالاهای اساسی و مواد اولیه، و تنوع‌بخشی به شرکای تجاری کشور کمک کند.

چشم‌انداز پیش رو

به گفته وزیر اقتصاد، اجلاس اخیر وزرای اقتصاد بریکس گامی مهم در مسیر همگرایی مالی بوده و انتظار می‌رود در نشست پیش روی سران، تصمیم‌های کلان‌تری برای عملیاتی کردن توافقات اتخاذ شود. کارشناسان نیز معتقدند در صورت اجرایی شدن سازوکارهای تسویه با ارزهای ملی و اتصال سامانه‌های پرداخت، اعضای بریکس که سهم قابل توجهی از جمعیت و اقتصاد جهان را در اختیار دارند، می‌توانند الگوی جدیدی از همکاری اقتصادی بدون وابستگی به دلار را به نمایش بگذارند.

مدنی‌زاده در پایان خاطرنشان کرد که ایران با توجه به ظرفیت‌های اقتصادی، موقعیت ترانزیتی و تجربه مدیریت تجارت در شرایط تحریم، می‌تواند نقش فعالی در پیشبرد این راهبرد ایفا کند و همزمان از مزایای آن برای خنثی‌سازی فشارهای خارجی بهره ببرد.