عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، در اظهاراتی تازه درباره آثار تحریمهای آمریکا علیه ایران تأکید کرد که تحریمها هرچند محدودیتهایی در حوزه درآمدها و مبادلات تجاری ایجاد کرده، اما هرگز به ابزاری برای تعیین سرنوشت اقتصاد کشور تبدیل نشده است.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، همتی با اشاره به کارنامه سیاست موسوم به فشار حداکثری اقتصادی واشنگتن گفت آنچه تاکنون از سوی آمریکا دنبال شده، در کنار ایجاد برخی تنگناهای درآمدی و تجاری، بیش از هر چیز معطوف به تشدید انتظارات تورمی و ایجاد اثرگذاری مقطعی بر فضای روانی بازارها بوده است.
تحریم؛ فشار مقطعی بر انتظارات و بازار
رئیسکل بانک مرکزی توضیح داد که راهبرد تحریمی آمریکا در سالهای اخیر دو لایه اصلی داشته است؛ لایه نخست، محدودسازی مستقیم منابع ارزی و ایجاد اخلال در مسیرهای تجارت خارجی و لایه دوم که از نظر او اهمیت بیشتری دارد، تلاش برای جهتدهی به انتظارات فعالان اقتصادی و مردم و القای بیثباتی به بازار ارز، طلا و کالاهای اساسی است.
به گفته همتی، اثر لایه دوم معمولا کوتاهمدت و نوسانی است و با فروکش کردن موج روانی و بازگشت متغیرهای بنیادین اقتصاد به مدار طبیعی، بازار نیز به تعادل بازمیگردد. از همین رو، سیاستگذار پولی تلاش کرده با مدیریت انتظارات، تقویت سمت عرضه و حفظ ثبات در عملیات ارزی، از تبدیل نوسانات مقطعی به بحران پایدار جلوگیری کند.
همتی افزود که تجربه سالهای گذشته نشان داده است که اقتصاد ایران با وجود فشارهای تحریمی، ظرفیت انطباق و بازسازی مسیرهای درآمدی و تجاری را دارد و تحریم نتوانسته است مسیر کلان توسعه و معیشت را بهطور کامل مسدود کند.
فشار اقتصادی سیاست نیست؛ خطای محاسباتی است
رئیسکل بانک مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود، با رد تلقی فشار اقتصادی بهعنوان یک سیاست راهبردی، آن را «خطای محاسباتی» توصیف کرد و گفت این رویکرد نهتنها به اهداف اعلامی آمریکا نرسیده، بلکه هزینه محاسباتی تصمیمگیران در واشنگتن را نیز افزایش داده است.
او تصریح کرد: وقتی فشار اقتصادی جای تحلیل دقیق از واقعیتهای اقتصادی و اجتماعی ایران را میگیرد، نتیجه آن برآوردهای نادرست از تابآوری اقتصاد، واکنش بازارها و رفتار فعالان اقتصادی است. چنین خطایی در نهایت به اتلاف منابع و تکرار سیاستهای شکستخورده منجر میشود.
همتی تأکید کرد که بانک مرکزی در چارچوب وظایف خود، با پایش مستمر متغیرهای پولی و ارزی، تلاش میکند آثار این خطای محاسباتی بر شاخصهای کلان مانند نرخ تورم، نرخ ارز و نقدینگی را مهار کرده و از سرایت نوسانات هیجانی به اقتصاد واقعی جلوگیری کند.
واکنش به وعده انتخاباتی ترامپ
رئیسکل بانک مرکزی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات اخیر دونالد ترامپ و وعده او مبنی بر پرداخت ۵ هزار دلار به هر شهروند آمریکایی در صورت پیروزی جمهوریخواهان در انتخابات کنگره، گفت: اینگونه وعدهها بخشی از همان هزینهای است که خطای محاسباتی در سیاست فشار حداکثری به اقتصاد و سیاست داخلی آمریکا تحمیل میکند.
به اعتقاد همتی، پیوند زدن سرنوشت انتخابات داخلی آمریکا به سیاستهای تحریمی و وعدههای مالی گسترده، نشان میدهد که طراحان فشار حداکثری برای توجیه ناکارآمدی تحریمها ناچار به تولید مشوقهای پرهزینه در عرصه داخلی شدهاند؛ مشوقهایی که خود میتواند فشار بر بودجه و کسری مالی دولت آمریکا را تشدید کند.
وی خاطرنشان کرد که تجربه تاریخی تحریمها علیه ایران نشان داده است که ابزار تحریم در بهترین حالت، اهرم چانهزنی و ایجاد تکانههای کوتاهمدت بوده و هیچگاه نتوانسته است اراده یک ملت و مسیر اقتصاد یک کشور بزرگ با ظرفیتهای متنوع تولیدی، انسانی و جغرافیایی را بهطور کامل تعیین کند.
جمعبندی پیام سیاستگذار پولی
اظهارات همتی در مجموع حاوی سه پیام اصلی است: نخست اینکه تحریمها هرچند آثار درآمدی و تجاری دارد اما سرنوشتساز نیست؛ دوم اینکه تمرکز اصلی تحریمها بر جنگ روانی و انتظارات است که اثری گذرا دارد و سوم اینکه اصرار بر تداوم فشار حداکثری، بیش از آنکه ایران را در تنگنا قرار دهد، هزینه راهبردی و اقتصادی را برای آمریکا افزایش میدهد.
بانک مرکزی به گفته رئیسکل آن، همچنان مدیریت انتظارات، حفظ ثبات بازار ارز و صیانت از معیشت مردم را در صدر اولویتهای خود قرار داده و تحریم را نه نقطه پایان، بلکه متغیری قابل مدیریت در معادله اقتصاد کلان کشور میداند.
نظرات (0)