موضوع میزان تابآوری ذخایر راهبردی نفت آمریکا و حد نهایی برداشت از آن، در برنامه «به وقت ایران» شبکه خبر مورد بررسی قرار گرفت. در این برنامه تأکید شد که اعداد مطرحشده درباره حجم نفت قابل استحصال از این ذخایر یکسان نیست و بسته به مبنای محاسبه و سناریوی مصرف، برآوردها تفاوت قابل توجهی دارد.
برآوردهای متفاوت از ۱۹۰ تا ۲۵۰ میلیون بشکه
بر اساس آنچه در این برنامه مطرح شد، میزان نفت قابل برداشت از ذخایر راهبردی ایالات متحده در حال حاضر حدود ۱۹۰ تا ۲۵۰ میلیون بشکه تخمین زده میشود. این بازه ۶۰ میلیون بشکهای ناشی از تفاوت در مفروضات فنی، میزان نفت قابل پمپاژ، ملاحظات عملیاتی و استانداردهای ایمنی است و نشان میدهد که نمیتوان یک رقم قطعی و ثابت را بهعنوان ظرفیت نهایی برداشت اعلام کرد.
ذخایر راهبردی نفت آمریکا (SPR) که در مخازن عظیم نمکی زیرزمینی در ایالتهای تگزاس و لوئیزیانا نگهداری میشود، بزرگترین ذخیره اضطراری نفت جهان به شمار میرود و در دهه ۱۹۷۰ پس از بحران نفتی و برای مقابله با اختلالهای شدید عرضه ایجاد شد. این ذخایر در مقاطع مختلف از جمله جنگ خلیج فارس، توفان کاترینا و نوسانات شدید بازار در سالهای اخیر مورد استفاده قرار گرفته است.
چرا «کف ذخایر» تنها معیار نیست؟
نکته محوری مطرحشده در برنامه «به وقت ایران» این بود که مسئله ذخایر راهبردی صرفاً رسیدن به یک «کف» عددی نیست. حتی اگر از نظر حسابداری هنوز صدها میلیون بشکه نفت در مخازن وجود داشته باشد، با کاهش سطح ذخایر، شرایط فنی برداشت بهطور اساسی تغییر میکند.
کارشناسان حاضر در برنامه توضیح دادند که هرچه سطح نفت در مغارهای نمکی پایینتر برود:
- فشار طبیعی مخزن کاهش مییابد و نیاز به تزریق و پمپاژ مصنوعی بیشتر میشود
- سرعت برداشت روزانه افت میکند و امکان عرضه سریع به بازار محدود میشود
- هزینه عملیاتی هر بشکه افزایش مییابد
- ریسک آسیب به ساختار مخازن و ناپایداری نمکی بیشتر میشود
به همین دلیل، ظرفیت اسمی روی کاغذ با ظرفیت عملیاتی قابل برداشت در شرایط اضطراری تفاوت دارد و در سطوح پایینتر، برداشت نفت هم از نظر فنی دشوارتر و هم از نظر اقتصادی پرهزینهتر خواهد بود.
ذخیرهای برای بحرانهای بزرگ و پیشبینینشده
در ادامه این بحث تأکید شد که ذخایر راهبردی آمریکا اساساً برای تأمین مصرف یک درگیری نظامی مشخص یا یک بحران مقطعی طراحی نشده است. فلسفه وجودی این ذخایر، ایجاد پشتوانهای ملی برای مواجهه با بحرانهای بزرگ، گسترده و پیشبینینشده است؛ از اختلال ناگهانی عرضه جهانی به دلیل جنگ یا تحریم گرفته تا بلایای طبیعی و بحرانهای زنجیره تأمین.
این ذخایر نقش بیمه انرژی اقتصاد آمریکا و حتی متحدانش را ایفا میکند و به دولت واشنگتن اجازه میدهد در صورت بروز شوک عرضه، با تزریق کنترلشده نفت به بازار، از جهش افسارگسیخته قیمتها و آسیب به صنایع و مصرفکنندگان جلوگیری کند.
موازنه دشوار میان مصرف امروز و نیاز فردا
به همین دلیل، تصمیم برای برداشت از ذخایر راهبردی در شرایط جنگی یا بحران ژئوپلیتیک، صرفاً یک تصمیم فنی یا اقتصادی کوتاهمدت نیست. به گفته کارشناسان، هر میزان برداشت باید در کنار نیازهای احتمالی آینده و ضرورت حفظ توان واکنش سریع به بحرانهای جدید سنجیده شود.
اگر بخش عمدهای از ذخایر در یک مقطع مصرف شود و سپس بحران دیگری رخ دهد، توان بازدارندگی و مدیریتی آمریکا در بازار انرژی بهشدت کاهش مییابد. از سوی دیگر، نگهداری بیش از حد و عدم استفاده بهموقع نیز میتواند در مهار بحران جاری ناکارآمد باشد. بنابراین، سیاستگذاری در این حوزه همواره میان «مداخله مؤثر امروز» و «حفظ ذخیره کافی برای فردا» در نوسان است.
در مجموع، آنچه برنامه «به وقت ایران» بر آن تأکید کرد این است که ظرفیت برداشت از ذخایر راهبردی نفت آمریکا را نباید تنها با یک عدد سنجید؛ بلکه باید مجموعهای از عوامل فنی، اقتصادی و راهبردی را در نظر گرفت که تعیین میکند آمریکا تا کجا و با چه سرعتی میتواند بدون تضعیف امنیت انرژی بلندمدت خود، از این پشتوانه حیاتی استفاده کند.
نظرات (0)