شبکه خبری سی‌ان‌ان در گزارشی اختصاصی به نقل از منابع آگاه اعلام کرد که شماری از مشاوران و نیروهای نظامی آمریکا در عربستان سعودی مستقر هستند و در پشتیبانی از حملات این کشور علیه یمن نقش ایفا می‌کنند. این گزارش بار دیگر ابعاد همکاری نظامی و اطلاعاتی واشنگتن و ریاض در پرونده یمن را برجسته کرده است.

بر اساس آنچه سی‌ان‌ان منتشر کرده، حدود ۱۰۰ نیروی نظامی آمریکایی در حال حاضر در عربستان حضور دارند و در چارچوب مأموریت‌های مستشاری، به ارتش عربستان در زمینه برنامه‌ریزی و اجرای حملات علیه مواضع یمن کمک می‌کنند. این منابع تأکید کرده‌اند که نقش آمریکا در این مرحله بیشتر در حوزه پشتیبانی، مشاوره و تأمین اطلاعات است و نیروهای آمریکایی به‌صورت مستقیم در عملیات بمباران شرکت نمی‌کنند.

جزئیات گزارش سی‌ان‌ان درباره حضور نظامیان آمریکایی

به گفته منابع مورد استناد سی‌ان‌ان، مشاوران نظامی آمریکا در خاک عربستان سعودی مستقر شده‌اند و همکاری نزدیکی با فرماندهی نیروهای سعودی دارند. مأموریت اصلی این نیروها، کمک به ارتقای توان عملیاتی و هماهنگی حملات عنوان شده است.

این گزارش می‌افزاید که پنتاگون اگرچه از اعزام نیروی رزمی برای حضور مستقیم در جبهه یمن خودداری می‌کند، اما از طریق استقرار این تیم مشاوره‌ای، عملاً در زنجیره تصمیم‌سازی و پشتیبانی حملات قرار دارد. برآورد سی‌ان‌ان از تعداد این نیروها حدود ۱۰۰ نفر است؛ عددی که نشان می‌دهد حضور آمریکا محدود اما مؤثر و سازمان‌یافته است.

منابع سی‌ان‌ان همچنین گفته‌اند که این همکاری در چارچوب توافق‌ها و هماهنگی‌های دوجانبه امنیتی میان واشنگتن و ریاض انجام می‌شود و بخشی از راهبرد کلان آمریکا برای حفظ نفوذ و توازن نظامی در منطقه خاورمیانه به شمار می‌رود.

اطلاعات نظامی و سامانه هدف‌گیری مبتنی بر هوش مصنوعی

نکته قابل توجه در گزارش سی‌ان‌ان، اشاره به دو محور اصلی حمایت آمریکا از عربستان است: ارائه اطلاعات نظامی و در اختیار قرار دادن یک برنامه هدف‌گیری پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی.

بر این اساس، ایالات متحده داده‌های اطلاعاتی شامل تصاویر ماهواره‌ای، اطلاعات شنود و تحلیل‌های عملیاتی را برای شناسایی اهداف در یمن در اختیار ریاض قرار می‌دهد. این اطلاعات به ارتش عربستان کمک می‌کند تا بانک اهداف خود را به‌روزرسانی کرده و حملات را با دقت بیشتری طراحی کند.

محور دوم، سامانه هدف‌گیری هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی است که به گفته منابع آمریکایی، برای بهبود دقت حملات و کاهش خطای عملیاتی توسعه یافته است. این سامانه با تحلیل حجم گسترده‌ای از داده‌های میدانی، الگوهای جابه‌جایی و استقرار نیروها را شناسایی کرده و پیشنهادهای هدف‌گیری را به فرماندهان ارائه می‌دهد. سی‌ان‌ان تأکید کرده که واشنگتن این فناوری را به‌عنوان ابزار پشتیبانی در اختیار عربستان قرار داده، اما مسئولیت نهایی انتخاب اهداف و اجرای حمله بر عهده طرف سعودی است.

مقام‌های آمریکایی که با سی‌ان‌ان گفت‌وگو کرده‌اند، مدعی شده‌اند که این سطح از همکاری با هدف افزایش دقت و به ادعای آنها کاهش تلفات غیرنظامی صورت می‌گیرد، هرچند منتقدان همواره نسبت به پیامدهای انسانی تداوم حملات به یمن هشدار داده‌اند.

پیشینه همکاری نظامی آمریکا و عربستان در پرونده یمن

حمایت نظامی و تسلیحاتی آمریکا از ائتلاف به رهبری عربستان در یمن، سابقه‌ای طولانی دارد. از زمان آغاز جنگ یمن در سال ۲۰۱۵، واشنگتن یکی از اصلی‌ترین تأمین‌کنندگان تسلیحات، خدمات لجستیکی و پشتیبانی اطلاعاتی برای ریاض بوده است.

در دولت‌های مختلف آمریکا، رویکرد واشنگتن در قبال جنگ یمن با فراز و نشیب‌هایی همراه بوده؛ از حمایت بی‌قید و شرط در سال‌های نخست تا اعمال برخی محدودیت‌های تسلیحاتی و فشارهای کنگره برای توقف حمایت مستقیم از عملیات هوایی ائتلاف سعودی. با این حال، همکاری‌های اطلاعاتی و حضور مستشاری هیچ‌گاه به‌طور کامل متوقف نشده و به اشکال مختلف ادامه یافته است.

عربستان سعودی نیز همواره آمریکا را شریک راهبردی امنیتی خود می‌داند و استقرار نیروهای مستشاری را در چارچوب همکاری‌های دفاعی دوجانبه توجیه می‌کند. از نگاه ریاض، تهدیدهای ناشی از حملات فرامرزی و ناامنی دریای سرخ، ضرورت تداوم این همکاری را دوچندان کرده است.

ابعاد حقوقی و پیامدهای منطقه‌ای

انتشار این گزارش در شرایطی صورت می‌گیرد که وضعیت انسانی در یمن همچنان بحرانی توصیف می‌شود. سازمان ملل متحد بارها یمن را با یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انسانی جهان مواجه دانسته و خواستار توقف حملات و ازسرگیری روند سیاسی برای پایان جنگ شده است.

افشای حضور مشاوران آمریکایی و نقش آنها در پشتیبانی اطلاعاتی و فناورانه، می‌تواند بار دیگر بحث مسئولیت حقوقی و اخلاقی کشورهای حامی ائتلاف سعودی را در مجامع بین‌المللی برجسته کند. برخی گروه‌های حقوق بشری پیش‌تر تأکید کرده بودند که حتی حمایت غیرمستقیم از طریق اطلاعات و فناوری هدف‌گیری نیز می‌تواند مصداق مشارکت در مخاصمه تلقی شود.

از سوی دیگر، ناظران منطقه‌ای معتقدند تداوم این سطح از همکاری نشان می‌دهد که واشنگتن همچنان به حفظ تعادل نظامی به نفع متحدان خود در خلیج فارس پایبند است، حتی اگر به‌صورت علنی از کاهش تنش و حمایت از راه‌حل دیپلماتیک سخن بگوید. این دوگانگی، به گفته تحلیلگران، چشم‌انداز صلح پایدار در یمن را پیچیده‌تر می‌کند.

تاکنون وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) و وزارت دفاع عربستان واکنش رسمی و مفصلی به گزارش سی‌ان‌ان منتشر نکرده‌اند، اما انتظار می‌رود با افزایش توجه رسانه‌ای، مقام‌های دو کشور درباره ماهیت دقیق این همکاری و حدود مأموریت نیروهای مستشاری شفاف‌سازی کنند.