معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور گفت تجربه جنگ اخیر به‌روشنی نشان داد که توسعه کریدورهای ارتباطی باید به‌عنوان یک رویکرد راهبردی و اولویت نخست در سیاست‌گذاری زیرساختی کشور دنبال شود.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، هوشنگ بازوند عصر پنجشنبه در آیین بهره‌برداری از ۱۴.۴ کیلومتر از مسیر طرود ـ شاهرود در استان سمنان سخن می‌گفت، با اشاره به اهمیت راه‌ها در تاب‌آوری ملی افزود: رصد و پایش مستمر مرزها، مسیرهای تردد و وضعیت شبکه جاده‌ای، یکی از ارکان اصلی مدیریت بحران و پدافند غیرعامل است و نباید نگاهی صرفاً عمرانی به آن داشت.

کریدورها؛ مولفه جدید قدرت در جهان

بازوند با بیان اینکه در نظام قدرت جهانی، کریدورها به یکی از مولفه‌های اصلی قدرت تبدیل شده‌اند، اظهار کرد: واقعیت دنیای امروز این است که در جنگ‌های آینده، ارزش و جایگاه کریدورها و زیرساخت‌های ارتباطی به‌مراتب بیشتر از گذشته خواهد بود. هر کشوری که شبکه حمل‌ونقل منسجم‌تر، منعطف‌تر و متنوع‌تری داشته باشد، قدرت مانور بیشتری در شرایط عادی و بحرانی خواهد داشت.

وی با اشاره به تجربه ماه‌های اخیر تصریح کرد: در جریان جنگ اخیر شاهد بودیم که پس از مرحله حملات نظامی، تهدید و حمله به زیرساخت‌های حمل‌ونقل کشور در دستور کار قرار گرفت و بخش‌هایی از این زیرساخت‌ها هدف قرار گرفت. این تجربه به ما یادآوری کرد که تاب‌آوری شبکه راه‌ها و ایجاد مسیرهای جایگزین، یک ضرورت امنیتی و اقتصادی است نه یک انتخاب.

به گفته معاون وزیر راه، گزارشی از وضعیت زیرساخت‌های شرق کشور به دستور وزیر راه و شهرسازی تهیه شده و پیشنهاد تهیه گزارشی جامع‌تر برای ارائه به سران قوا نیز مطرح و اجرایی شده است. او افزود این گزارش جامع هم‌اکنون مراحل نهایی ارسال را طی می‌کند تا تصمیم‌گیری ملی درباره اولویت‌های تکمیل کریدورهای شرقی با نگاه کلان‌تر انجام شود.

شاهرود ـ طرود؛ کریدوری فراتر از یک محور استانی

بازوند در بخش دیگری از سخنان خود به افتتاح قطعه ۱۴.۴ کیلومتری کریدور شاهرود ـ طرود اشاره کرد و گفت: ممکن است در نگاه اول و بر اساس تردد فعلی، این محور کم‌ترافیک به نظر برسد، اما جایگاه آن را باید در نقشه کلان کریدورهای کشور دید. این مسیر بخشی از یک محور بزرگراهی اصلی است که می‌تواند در آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در اتصال کریدورهای شمال به جنوب و شرق به غرب و همچنین پیوند مسیرهای دریایی به شبکه توزیع بار کشور ایفا کند.

وی پیش‌بینی کرد با تکمیل تدریجی این کریدور، در چند سال آینده بخش قابل توجهی از ترافیک استان‌های یزد، اصفهان، خراسان رضوی و حتی جنوب کشور به این محور منتقل شود. به گفته او، این جابه‌جایی ترافیک علاوه بر کاهش بار ترافیکی محورهای پرتردد فعلی، زمان سیر و هزینه حمل کالا را کاهش می‌دهد و بهره‌وری شبکه را افزایش خواهد داد.

مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور تاکید کرد: مسیر شاهرود ـ طرود علاوه بر کارکرد ترانزیتی و اقتصادی، از منظر پدافند غیرعامل نیز حائز اهمیت است؛ چرا که با ایجاد یک مسیر جایگزین مطمئن، امکان استمرار جریان حمل‌ونقل در شرایط بحران، انسداد یا آسیب‌دیدگی سایر محورها را فراهم می‌کند و شبکه ملی را از وابستگی به یک یا دو کریدور محدود می‌رهاند.

تاکید رئیس‌جمهور بر اولویت کریدورها

بازوند با اشاره به رویکرد دولت گفت: توسعه کریدورها امروز یکی از اولویت‌های اصلی دولت است و رئیس‌جمهور به‌صورت ویژه بر تسریع در تکمیل آن‌ها تأکید دارد. نگاه دولت این است که بدون شبکه حمل‌ونقل کارآمد، نه توسعه متوازن منطقه‌ای محقق می‌شود و نه اهداف ترانزیتی و تجارت فرامرزی کشور به نتیجه می‌رسد.

او استان سمنان را به دلیل موقعیت جغرافیایی، نقطه اتصال مهمی در پازل کریدورهای کشور توصیف کرد و افزود: گستردگی استان به حدی است که دو اداره‌کل راه و شهرسازی شامل اداره‌کل مرکز استان و اداره‌کل شرق استان (شاهرود و میامی) در آن فعال است و این موضوع نشان‌دهنده حجم پروژه‌ها و اهمیت این منطقه در اتصال مرکز به شرق و شمال‌شرق کشور است.

چالش اعتبارات و جست‌وجو برای تامین مالی نوین

معاون وزیر راه در ادامه به تنگناهای مالی اشاره کرد و گفت: وضعیت اعتبارات دولتی مناسب نیست. دولت علاوه بر چالش‌های مزمن اقتصادی، هم‌اکنون با تبعات جنگ و آثار آن بر منابع و هزینه‌ها نیز مواجه است. در چنین شرایطی با وجود طرح‌های متعدد پیش‌بینی‌شده در لایحه بودجه، اتکای صرف به بودجه عمومی پاسخگوی نیاز عظیم تکمیل کریدورها نخواهد بود.

وی از ارائه پیشنهادهایی به سران قوا برای گشایش در تامین مالی خبر داد و اظهار کرد: یکی از پیشنهادها، استفاده از ظرفیت تهاتر برای اجرای پروژه‌های زیرساختی است. این مدل می‌تواند بخشی از مشکلات نقدینگی را برطرف کند و روند اجرا را سرعت بخشد.

بازوند پیشنهاد دوم را بهره‌گیری از ظرفیت‌های اصل ۴۴ قانون اساسی عنوان کرد و گفت: در یکی از استان‌ها پیشنهاد شده بخشی از معادن از طریق سازوکارهای اصل ۴۴ واگذار شود و منابع حاصل از آن مستقیماً صرف تکمیل زیرساخت‌های حمل‌ونقل همان استان شود. این الگو اگر ظرفیت‌های معدنی و قانونی آن در استان سمنان نیز احصا شود، می‌تواند برای تسریع در تکمیل طرح‌های نیمه‌تمام استان به کار گرفته شود.

وی تاکید کرد که این رویکردها به معنای جایگزینی کامل بودجه نیست، بلکه مکملی برای جبران کمبود منابع و مشارکت دادن ظرفیت‌های استانی در توسعه ملی است.

برنامه بازدیدهای امروز در استان سمنان

به گفته معاون وزیر راه و شهرسازی، برنامه کاری امروز او در استان سمنان شامل افتتاح و بازدید از چند طرح راه‌سازی در محورهای آزادراه حرم تا حرم، دامغان و شاهرود است. افتتاح قطعه شاهرود ـ طرود نیز بخشی از همین بسته پروژه‌هاست که تکمیل آن به‌تدریج کریدور شرقی ـ مرکزی کشور را به یک شبکه پیوسته و استاندارد نزدیک‌تر می‌کند.

بازوند در پایان ابراز امیدواری کرد با هم‌افزایی دولت، مجلس و بخش خصوصی و با استفاده از ابزارهای نوین تامین مالی، روند تکمیل کریدورهای اولویت‌دار با وجود محدودیت‌های اعتباری دچار وقفه نشود و شبکه حمل‌ونقل کشور بتواند هم در خدمت توسعه اقتصادی و عدالت منطقه‌ای و هم در خدمت افزایش تاب‌آوری ملی در برابر بحران‌ها قرار گیرد.