نیروهای یمنی در روزهای اخیر تحرکات قابل توجهی را در محور ساحلی غرب این کشور به ثبت رساندهاند؛ تحرکاتی که به گفته منابع میدانی، با پیشروی در بخشهایی از استان الحدیده و حرکت به سمت مناطق اطراف المخا همراه بوده است. این تحولات در حالی رخ میدهد که تنگه بابالمندب به عنوان یکی از حساسترین گذرگاههای دریایی جهان، بار دیگر در کانون توجه تحولات یمن قرار گرفته است.
پیشروی در محور ساحلی الحدیده و تصرف پایگاه خالد
بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، نیروهای یمنی وابسته به انصارالله پس از پیشروی در مناطق ساحلی استان الحدیده موفق به تصرف پایگاه خالد بن ولید شدهاند؛ پایگاهی که در سالهای گذشته یکی از نقاط اتکای عملیاتی در نوار ساحلی غرب یمن محسوب میشد. پس از تثبیت مواضع در این محدوده، حرکت به سمت شهر بندری المخا و حومه آن ادامه یافته است.
المخا به دلیل موقعیت ساحلی و نزدیکی به مسیرهای دریایی منتهی به بابالمندب، از نظر نظامی و لجستیکی اهمیت بالایی دارد. منابع یمنی تأکید کردهاند که در صورت تثبیت کنترل بر این محور، بخش گستردهای از نوار ساحلی غربی یمن که از الحدیده تا نزدیکی بابالمندب امتداد دارد، تحت کنترل نیروهای صنعا قرار خواهد گرفت. این نوار ساحلی در طول سالهای جنگ یمن همواره یکی از کانونهای اصلی درگیری میان نیروهای یمنی و ائتلاف تحت رهبری عربستان بوده است.
کارشناسان مسائل یمن معتقدند پیشروی اخیر از نظر تاکتیکی نیز حائز اهمیت است؛ زیرا تسلط بر پایگاهها و جادههای ساحلی، امکان پشتیبانی لجستیکی، جابهجایی نیرو و قطع خطوط امداد طرف مقابل را فراهم میکند. به همین دلیل، هرگونه تغییر در موازنه کنترل این مناطق میتواند پیامدهای میدانی فراتر از یک جابهجایی محدود جغرافیایی داشته باشد.
چرا بابالمندب تا این اندازه راهبردی است؟
تنگه بابالمندب در جنوبیترین نقطه دریای سرخ و در حد فاصل یمن و شاخ آفریقا قرار دارد و دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل میکند. این تنگه با عرضی حدود ۳۰ کیلومتر در باریکترین نقطه، یکی از پرترددترین آبراههای جهان برای عبور نفتکشها، کشتیهای کانتینری و حاملهای انرژی به شمار میرود.
اهمیت بابالمندب را میتوان در چند محور خلاصه کرد:
- مسیر انتقال انرژی: بخش قابل توجهی از نفت و گاز صادراتی خلیج فارس به سمت اروپا و آمریکا از طریق این تنگه و سپس کانال سوئز عبور میکند.
- شریان تجارت جهانی: حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد از تجارت دریایی جهان از مسیر دریای سرخ و بابالمندب انجام میشود و هرگونه ناامنی در این گذرگاه میتواند هزینه حملونقل و بیمه کشتیها را به شدت افزایش دهد.
- اهمیت امنیتی: نزدیکی به سواحل یمن، جیبوتی و اریتره و حضور پایگاههای نظامی خارجی در دو سوی تنگه، آن را به نقطهای با حساسیت امنیتی بسیار بالا تبدیل کرده است.
به همین دلیل، هر تحولی که به تغییر کنترل سواحل مشرف به بابالمندب منجر شود، نه تنها برای طرفهای درگیر در جنگ یمن، بلکه برای امنیت انرژی و تجارت بینالمللی نیز پیامدهای مستقیمی خواهد داشت.
تداوم حملات هوایی و هشدار صنعا
همزمان با پیشروی زمینی نیروهای یمنی، حملات هوایی ائتلاف به رهبری عربستان به مواضع این نیروها ادامه یافته است. گزارشها حاکی است جنگندههای ائتلاف در روزهای اخیر مناطقی در حومه الحدیده و مسیرهای منتهی به المخا را هدف قرار دادهاند تا از تثبیت پیشرویها جلوگیری کنند.
در مقابل، مقامهای دفاعی در صنعا هشدار دادهاند که تداوم بمباران مواضع یمنی میتواند دامنه عملیات را گسترش دهد. به گفته این مقامها، در صورت ادامه حملات هوایی، نیروهای یمنی گزینه گسترش عملیات تا سواحل بابالمندب و مناطق جنوبیتر را روی میز دارند. این هشدار در شرایطی مطرح میشود که یمن در ماههای گذشته نیز توان خود در هدف قرار دادن اهداف دریایی و اعمال محدودیت بر کشتیرانی مرتبط با طرفهای متخاصم در دریای سرخ را به نمایش گذاشته است.
ناظران معتقدند پیام صنعا دو وجه دارد؛ نخست بازدارندگی در برابر تشدید حملات هوایی و دوم یادآوری این نکته که امنیت بابالمندب به شکل مستقیم با تحولات میدانی در ساحل غربی یمن گره خورده است.
چشمانداز کنترل نوار ساحلی غرب یمن
نوار ساحلی غرب یمن از الحدیده در شمال تا بابالمندب در جنوب، حدود ۴۰۰ کیلومتر امتداد دارد و شامل بنادر، پایگاههای نظامی و شهرهای ساحلی متعددی است. کنترل این نوار به معنای اشراف بر بخش عمدهای از ساحل دریای سرخ یمن و توان اثرگذاری بر تردد دریایی در این منطقه است.
اگر نیروهای یمنی بتوانند کنترل خود بر محور المخا را تثبیت کنند، عملاً حلقه اتصال میان الحدیده و بابالمندب تکمیل خواهد شد؛ موضوعی که میتواند موقعیت صنعا را در هرگونه مذاکرات آتی سیاسی و همچنین در معادلات امنیتی دریای سرخ تقویت کند. در مقابل، ائتلاف نیز تلاش خواهد کرد با تشدید حملات هوایی و تقویت مواضع نیروهای همپیمان خود در ساحل، مانع از تثبیت این پیشروی شود.
در مجموع، تحولات روزهای اخیر نشان میدهد که ساحل غربی یمن بار دیگر به یکی از اصلیترین صحنههای تعیینکننده سرنوشت جنگ یمن تبدیل شده است؛ صحنهای که نتیجه آن نه تنها آینده سیاسی یمن، بلکه امنیت یکی از مهمترین تنگههای راهبردی جهان را تحت تأثیر قرار خواهد داد.
نظرات (0)