پایگاه خبری آکسیوس در گزارشی به نقل از دو مقام آمریکایی فاش کرد که محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، روز پنجشنبه در دو تماس جداگانه با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، خواستار انجام حملات نظامی علیه انصارالله یمن شده است؛ درخواستی که به گفته این منابع، با مخالفت صریح ترامپ مواجه شده است.

بر اساس این گزارش، مقامات آمریکایی اعلام کرده‌اند دولت واشنگتن در شرایط فعلی برنامه‌ای برای اقدام نظامی مستقیم علیه انصارالله ندارد و قصد ندارد وارد درگیری تازه‌ای در یمن شود. خبرگزاری رویترز نیز اعلام کرده که هنوز نتوانسته به‌طور مستقل این گزارش آکسیوس را تأیید کند و کاخ سفید و سفارت عربستان در واشنگتن نیز تا لحظه انتشار خبر، خارج از ساعات کاری به درخواست‌ها برای اظهارنظر پاسخی نداده‌اند.

نگرانی فزاینده واشنگتن از تشدید درگیری در یمن

آکسیوس نوشته است که ایالات متحده به‌طور فزاینده‌ای نسبت به روند پرشتاب تشدید تنش‌ها در یمن نگران است. به گفته این رسانه، واشنگتن در عین افزایش حمایت‌های خود از ریاض، تلاش می‌کند از ورود مستقیم به درگیری نظامی پرهیز کند و مدیریت بحران را از طریق هماهنگی‌های امنیتی و دیپلماتیک پیش ببرد.

در همین راستا، دریادار برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام)، روز پنجشنبه برای انجام گفت‌وگوهای فوری و هماهنگی‌های امنیتی به عربستان سعودی سفر کرده است. به نوشته آکسیوس، این سفر با هدف بررسی تحولات میدانی یمن و تقویت سازوکارهای هماهنگی میان دو کشور انجام شده است.

تمرکز اصلی آمریکا بر ایران و تنگه هرمز

نکته قابل توجه در گزارش آکسیوس، اشاره به دستور صریح ترامپ به مقامات نظامی و غیرنظامی این کشور است. بر اساس این گزارش، مقام‌های آمریکایی در هفته‌های اخیر به همتایان سعودی خود گفته‌اند که دستور رئیس‌جمهور این است که نیروهای آمریکایی تمرکز خود را بر موضوع ایران و حفاظت از تنگه هرمز حفظ کنند و از گشودن یک جبهه نظامی دیگر در منطقه اجتناب شود.

این رویکرد نشان می‌دهد کاخ سفید با وجود نگرانی از ناامنی دریای سرخ و حملات انصارالله، اولویت راهبردی خود را همچنان مهار تنش‌ها در حوزه خلیج فارس و تأمین امنیت آبراه حیاتی تنگه هرمز می‌داند و تمایلی به گسترش دامنه درگیری‌ها به یمن ندارد.

تلاش ریاض برای ائتلاف دریایی در دریای سرخ

تشدید تنش‌ها در یمن و پیرامون آن در ماه‌های اخیر بار دیگر مسئله امنیت کشتیرانی در دریای سرخ را به صدر نگرانی‌ها بازگردانده است. رویترز پیش‌تر در ماه ژوئیه گزارش داده بود که عربستان سعودی به دنبال تشکیل یک ائتلاف بین‌المللی برای محافظت از کشتیرانی در برابر حملات انصارالله در دریای سرخ است.

انصارالله در ماه‌های گذشته حملاتی را علیه کشتی‌های مرتبط با اسرائیل و متحدانش در دریای سرخ انجام داده و آن را پاسخی به جنگ غزه عنوان کرده است. این حملات موجب اختلال در مسیرهای تجاری بین‌المللی و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی شده و فشار مضاعفی بر ریاض و متحدان غربی آن وارد کرده است.

ریشه تنش اخیر؛ ماجرای هواپیمای ایرانی در صنعا

به نوشته آکسیوس و رویترز، موج تازه تنش‌ها به اوایل ماه ژوئیه بازمی‌گردد؛ زمانی که انصارالله اعلام کرد نیروهایش با جنگنده‌های سعودی که تلاش داشتند مانع فرود یک هواپیمای غیرنظامی ایرانی در فرودگاه بین‌المللی صنعا شوند، مقابله کرده‌اند. این رویداد اگرچه به درگیری گسترده منجر نشد، اما به‌عنوان نقطه عطفی در افزایش بی‌اعتمادی و تنش لفظی و میدانی میان طرفین ارزیابی می‌شود.

از آن زمان تاکنون، تبادل هشدارها و تحرکات نظامی در مرزهای جنوبی عربستان و مناطق شمالی یمن افزایش یافته و گزارش‌های متعددی از آماده‌باش نیروهای سعودی و تحرکات انصارالله منتشر شده است. در چنین فضایی، درخواست بن‌سلمان از ترامپ برای مداخله مستقیم آمریکا، نشان‌دهنده نگرانی ریاض از احتمال کشیده شدن درگیری به مرحله‌ای گسترده‌تر است.

چرا ترامپ مخالفت کرد؟

مخالفت ترامپ با درخواست بن‌سلمان را می‌توان در چارچوب دکترین او برای پرهیز از جنگ‌های پرهزینه خارجی و تمرکز بر منافع مستقیم آمریکا تحلیل کرد. دولت ترامپ در ماه‌های اخیر بارها تأکید کرده است که نمی‌خواهد منابع نظامی آمریکا در چند جبهه همزمان پراکنده شود و ترجیح می‌دهد متحدان منطقه‌ای مسئولیت بیشتری در تأمین امنیت خود بر عهده بگیرند.

همچنین واشنگتن نگران است هرگونه حمله مستقیم آمریکا به مواضع انصارالله، واکنش‌های زنجیره‌ای در منطقه ایجاد کند و علاوه بر پیچیده‌تر شدن پرونده یمن، بر مذاکرات غیرمستقیم با ایران و امنیت تنگه هرمز نیز سایه بیندازد؛ آبراهی که بیش از یک‌سوم نفت جهان از آن عبور می‌کند و هرگونه ناامنی در آن پیامدهای جهانی خواهد داشت.

با این حال، ناظران معتقدند رد درخواست ریاض به معنای کاهش حمایت آمریکا از عربستان نیست. سفر فوری فرمانده سنتکام به ریاض و تأکید بر افزایش حمایت‌های اطلاعاتی، لجستیکی و دفاعی نشان می‌دهد واشنگتن به دنبال تقویت توان بازدارندگی عربستان بدون ورود مستقیم به جنگ است؛ راهبردی که به گفته آکسیوس، به‌عنوان «حمایت بدون مداخله مستقیم» توصیف شده است.

در مجموع، افشای این دو تماس تلفنی، تصویری تازه از اختلاف دیدگاه میان ریاض و واشنگتن درباره نحوه مدیریت بحران یمن ارائه می‌دهد؛ اختلافی که در صورت تداوم حملات در دریای سرخ و تشدید تنش‌های مرزی، می‌تواند به آزمونی جدی برای روابط امنیتی دو متحد قدیمی تبدیل شود.