دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا بار دیگر در سخنرانی خود به تکرار ادعاهای جنجالی علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخت و اظهاراتی را مطرح کرد که با واکنش‌های گسترده‌ای همراه شده است. او در جریان حضور در کنوانسیون میان‌دوره‌ای حزب جمهوری‌خواه، مدعی شد ایران در مسیر تسلیم قرار گرفته و آمریکا کنترل کامل تنگه هرمز را در دست دارد.

ادعای کنترل تنگه هرمز و نام‌گذاری «تنگه ترامپ»

ترامپ در بخشی از سخنرانی خود که روز ۱۰ سپتامبر در دالاس برگزار شد، با لحنی اغراق‌آمیز گفت: «آن‌ها هرگز سلاح هسته‌ای نخواهند داشت. آن‌ها در همه جا در حال تسلیم شدن هستند. ضمناً ما تنگه را کنترل می‌کنیم؛ تنگه ترامپ، همان‌طور که من آن را می‌نامم.»

اشاره او به تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین آبراه‌های راهبردی جهان برای انتقال نفت و انرژی است که همواره در کانون تنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی قرار داشته است. نام‌گذاری این تنگه به نام خود از سوی ترامپ، اقدامی نمادین و تبلیغاتی تلقی می‌شود که در راستای سبک سخنوری او برای جلب توجه هوادارانش ارزیابی شده است.

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده امنیت تنگه هرمز و خلیج فارس را خط قرمز خود می‌داند و هرگونه حضور و دخالت فرامنطقه‌ای در این آبراه را عامل بی‌ثباتی خوانده است. مقامات ایرانی پیش از این نیز اظهارات مشابه مقام‌های آمریکایی درباره تسلط بر آبراه‌های بین‌المللی را فاقد مبنای حقوقی و عملیاتی دانسته‌اند.

اظهارنظر درباره جنگ با ایران و نقش انتخابات

رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای جداگانه با شبکه فاکس‌نیوز که پیش از این سخنرانی پخش شده بود، درباره رویکرد خود در قبال ایران توضیح داد. او گفت به دلیل در پیش بودن انتخابات، به طور کامل وارد درگیری با ایران نمی‌شود، اما در عین حال تأکید کرد که از آغاز تقابل با تهران پشیمان نیست.

ترامپ طی سال‌های گذشته همواره سیاست فشار حداکثری علیه ایران را دنبال کرده و در دوره‌های مختلف ریاست‌جمهوری خود، تحریم‌ها و تهدیدهای متعددی را علیه تهران اعمال کرده است. تکرار این مواضع در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره، از نگاه ناظران تلاشی برای تهییج پایگاه رأی جمهوری‌خواهان و نمایش اقتدار در سیاست خارجی تلقی می‌شود.

شوخی جنجالی با هواداران؛ «اگر رأی ندهید به جهنم می‌روید»

بخش دیگری از سخنرانی ترامپ که بازتاب زیادی در رسانه‌های آمریکایی داشت، مربوط به درخواست مستقیم او از هوادارانش برای مشارکت در انتخابات بود. او با لحنی طنزآلود خطاب به حاضران گفت: «می‌دانید اگر رأی ندهید چه اتفاقی می‌افتد؟ به جهنم می‌روید.» و سپس افزود: «من نمی‌خواهم این اتفاق برای شما بیفتد، پس لطفاً بروید و رأی دهید.»

ترامپ پیش از این جمله، از حاضران خواسته بود دست راست خود را بالا ببرند و با او هم‌قسم شوند. او گفت: «من به بزرگترین رئیس‌جمهور تاریخ ایالات متحده که آنقدر ما را دوست دارد که حتی نمی‌تواند نفس بکشد، تعهد می‌دهم که با خانواده و دوستانم بیرون خواهم رفت... برایم مهم نیست که ثبت‌نام کرده باشم یا نه، من مثل آن‌ها تقلب می‌کنم... و ما رأی خواهیم داد.»

این اظهارات که با خنده و تشویق حاضران همراه شد، از سوی برخی رسانه‌های آمریکایی به عنوان نمونه‌ای دیگر از ادبیات غیرمتعارف ترامپ در کارزارهای انتخاباتی توصیف شده است.

وعده «سود سهام ترامپ» ۵ هزار دلاری

ترامپ در همین کنوانسیون وعده اقتصادی جدیدی را نیز مطرح کرد. او اعلام کرد در صورت حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان در کنگره پس از انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر، مبلغ ۵ هزار دلار به عنوان «سود سهام ترامپ» به هر فرد بزرگسال آمریکایی پرداخت خواهد شد؛ به شرط آنکه این پول در داخل ایالات متحده هزینه شود.

این وعده در حالی مطرح می‌شود که ایالات متحده خود را برای یکی از مهم‌ترین انتخابات میان‌دوره‌ای سال‌های اخیر آماده می‌کند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا روز ۳ نوامبر ۲۰۲۶ برگزار خواهد شد و در آن ۳۳ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا و تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان به رقابت گذاشته می‌شود. نتیجه این انتخابات نقش تعیین‌کننده‌ای در توازن قدرت میان کاخ سفید و کنگره خواهد داشت.

تکرار رویکرد فشار و گزافه‌گویی

ادعاهای اخیر ترامپ علیه ایران در ادامه مواضع تکراری او در سال‌های گذشته ارزیابی می‌شود. او پیش از این نیز بارها مدعی تضعیف جایگاه منطقه‌ای ایران، ناکامی تهران در دستیابی به سلاح هسته‌ای و تسلیم شدن مقامات ایرانی در برابر فشارهای واشنگتن شده بود؛ ادعاهایی که همواره از سوی تهران رد شده و بی‌اساس خوانده شده است.

کارشناسان مسائل بین‌الملل معتقدند طرح چنین اظهاراتی در آستانه انتخابات، بیش از آنکه بازتاب واقعیت‌های میدانی باشد، کارکرد انتخاباتی و تبلیغاتی دارد و با هدف تقویت وجهه ترامپ به عنوان رئیس‌جمهوری مقتدر در سیاست خارجی و بسیج هواداران جمهوری‌خواه صورت می‌گیرد.