جنگل‌های مانگرو یا حرا از مهم‌ترین اکوسیستم‌های ساحلی کشور به شمار می‌روند و نقش حیاتی در حفظ تنوع زیستی، تثبیت سواحل و مقابله با تغییرات اقلیمی دارند. به مناسبت روز جهانی حفاظت از اکوسیستم جنگل‌های مانگرو (۲۶ ژوئیه / ۴ مرداد)، مازیار موثقی معاون جنگل‌های خارج از شمال سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور در گفت‌وگو با خبرنگار فارس از دستاوردهای قابل توجه در توسعه این جنگل‌ها در سواحل جنوبی ایران خبر داد.

افزایش ۸ هزار هکتاری سطح جنگل‌های حرا در هرمزگان

موثقی با اشاره به تجربه موفق استان هرمزگان اظهار داشت: طی چهار تا پنج سال گذشته، حدود ۷ تا ۸ هزار هکتار به عرصه‌های جنگل‌های مانگرو در این استان افزوده شده است. این موفقیت با مشارکت مستقیم مردم محلی در تولید نهال و انتقال آن به رویشگاه‌های طبیعی محقق شده است.

وی تأکید کرد که ظرفیت قابل توجهی برای گسترش این اکوسیستم‌های ارزشمند در سایر سواحل جنوبی کشور وجود دارد و سازمان منابع طبیعی برنامه‌های گسترده‌ای برای تحقق این هدف در دست اجرا دارد.

طرح ملی مدیریت پایدار جنگل‌های ساحلی

معاون جنگل‌های خارج از شمال سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از اجرای طرح ملی مدیریت پایدار جنگل‌های ساحلی و مانگرو خبر داد و گفت: این طرح با هدف حفاظت، احیا و توسعه جنگل‌های مانگرو، ارتقای تاب‌آوری این اکوسیستم‌ها و استقرار نظام حفاظت مشارکتی با جوامع محلی در حال اجرا است.

وی افزایش مشارکت ساکنان بومی، آموزش، توانمندسازی و استفاده از ظرفیت‌های مردمی را از مهم‌ترین رویکردهای سازمان برای صیانت از این جنگل‌های ارزشمند برشمرد.

اهمیت زیست‌محیطی جنگل‌های مانگرو

موثقی بر اهمیت جنگل‌های مانگرو در حفظ تنوع زیستی، تثبیت سواحل، کاهش فرسایش، جذب و ذخیره کربن و حمایت از ذخایر آبزی تأکید کرد و افزود: حفاظت از این جنگل‌ها علاوه بر آثار زیست‌محیطی، نقش مهمی در پایداری معیشت جوامع ساحلی ایفا می‌کند.

وی با اشاره به نقش جنگل‌های مانگرو در جذب بالای دی‌اکسید کربن و تأثیر آن بر کاهش گرمایش زمین، مدیریت این جنگل‌ها را در چارچوب تغییرات اقلیمی بسیار با اهمیت دانست.

عوامل تهدیدکننده جنگل‌های حرا

معاون سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور عوامل تخریب‌کننده جنگل‌های مانگرو را شامل تغییرات اقلیمی، افزایش دمای هوا، خشکسالی، آلودگی‌های نفتی و صنعتی، توسعه ناپایدار سواحل، پساب‌های استخرهای پرورش ماهی در مجاورت جنگل‌ها، فاضلاب کارخانجات، برداشت‌های نامناسب محلی از سرشاخه‌های درختان برای تغذیه دام و گردشگری‌های نامناسب برشمرد.

وی همچنین به پیامدهای جنگ و تنش‌های نظامی در خلیج فارس بر اکوسیستم‌های ساحلی اشاره کرد و گفت: جنگ‌ها و تنش‌های نظامی به ویژه در مناطق ساحلی می‌توانند از طریق آلودگی‌های نفتی و شیمیایی، تخریب مستقیم زیستگاه‌ها، اختلال در چرخه‌های طبیعی و کاهش توان اکولوژیک به جنگل‌های مانگرو خسارت وارد کنند.

موثقی مدیریت جنگل‌های مانگرو را چندضلعی توصیف کرد و گفت: تنها یک ضلع این مدیریت بر عهده سازمان منابع طبیعی است و برای رفع عوامل تخریبی به همکاری سایر دستگاه‌ها و هم‌افزایی نیاز است.

جایگاه ایران در جنگل‌های مانگرو

معاون جنگل‌های خارج از شمال سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور وسعت رویشگاه‌های مانگرو در ایران را نزدیک به ۳۲ هزار هکتار اعلام کرد که شامل رویشگاه‌های طبیعی و جنگل‌های دست‌کاشت در استان‌های جنوبی هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان و بخشی از استان خوزستان است.

وی اظهار داشت: ایران از نظر وسعت جنگل‌های مانگرو رتبه دهم در آسیا و رتبه ۴۳ در جهان را در اختیار دارد.

موثقی در بخش دیگری از سخنان خود به فعالیت کشورهای دیگر در زمینه توسعه و احیای جنگل‌های مانگرو اشاره کرد و گفت: کشور چین در چند سال اخیر موفق شده ۱۰ هزار هکتار به سطح جنگل‌های مانگرو خود اضافه کند و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز فعالیت‌های مثمرثمری در این حوزه انجام داده‌اند.

وی بر لزوم بهره‌گیری از مسئولیت اجتماعی مردم به ویژه صنایع و کارخانجات و خیرین در حوزه‌هایی مانند تولید نهال مشارکتی تأکید کرد و توسعه شاخص‌های پوشش جنگلی و ارتقای سلامت جنگل و تنوع زیستی را از برنامه‌های اصلی سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نام برد.