طرح پرداخت یارانه نقدی ۵ هزار دلاری که دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا وعده آن را داده است، با پیشنهادی تازه از سوی یکی از نمایندگان هم‌حزبی او وارد مرحله‌ای جنجالی شده است. آنا پائولینا لونا، نماینده جمهوری‌خواه ایالت فلوریدا، گفته است دولت می‌تواند این پرداخت را با بازتخصیص بخشی از بودجه کمک‌های خارجی آمریکا، از جمله کمک‌های اختصاص‌یافته به اوکراین، تامین کند.

پیشنهاد لونا: بودجه اوکراین به جیب آمریکایی‌ها بازگردد

لونا در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز، وعده ترامپ را یکی از بهترین پیشنهادهای سیاستی او توصیف کرد و گفت اگر دولت به دنبال منبعی برای تامین این پرداخت است، راه‌حل در دسترس قرار دارد. به گفته او، واشنگتن می‌تواند به‌سادگی بخشی از بودجه کمک‌های خارجی که هر سال به کشورهای دیگر ارسال می‌شود را بازتخصیص دهد و مستقیما به مردم آمریکا اختصاص دهد.

این نماینده کنگره به‌طور مشخص به کمک‌های آمریکا به اوکراین اشاره کرد و افزود: «شاید بتوانیم بخشی از آنچه به اوکراین می‌رود را برداریم و آن را به مردم آمریکا که سزاوار آن هستند بدهیم.» اظهاراتی که بلافاصله بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های آمریکایی داشت و بحث قدیمی درباره حجم کمک‌های واشنگتن به کی‌یف را دوباره داغ کرد.

وعده ترامپ در دالاس چه بود؟

دونالد ترامپ روز ۱۰ سپتامبر در جریان سخنرانی خود در کنوانسیون حزب جمهوری‌خواه در شهر دالاس، از طرحی با عنوان «سود سهام ترامپ» رونمایی کرد. او وعده داد در صورت حفظ اکثریت جمهوری‌خواهان در کنگره پس از انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر، به هر فرد بزرگسال آمریکایی مبلغ ۵ هزار دلار پرداخت خواهد شد.

ترامپ شرط این پرداخت را هزینه‌کرد پول در داخل خاک ایالات متحده عنوان کرد و گفت هدف این طرح، بازگرداندن منفعت مستقیم به شهروندان آمریکایی و تقویت مصرف داخلی است. او این طرح را به‌عنوان یک مشوق اقتصادی و نشانه‌ای از اولویت دادن به منافع مردم آمریکا در برابر هزینه‌کردهای خارجی معرفی می‌کند.

ادعای بی‌نیازی از تایید کنگره

نکته بحث‌برانگیز دیگر، اظهارنظر ترامپ درباره مسیر اجرایی این طرح است. رئیس‌جمهور آمریکا در مصاحبه‌ای با شبکه سی‌بی‌اس مدعی شد برای اجرای این پرداخت به تایید کنگره نیازی نخواهد بود. این ادعا در حالی مطرح می‌شود که هرگونه پرداخت مستقیم گسترده از بودجه فدرال به‌طور معمول نیازمند مصوبه قانونی و تخصیص بودجه از سوی قوه مقننه است.

کارشناسان حقوقی و بودجه در آمریکا می‌گویند چنین طرحی بدون مجوز کنگره با چالش‌های قانونی جدی روبه‌رو خواهد شد، به‌ویژه اگر قرار باشد از محل بودجه‌های مصوب دیگر مانند کمک‌های خارجی تامین مالی شود. منتقدان می‌گویند تغییر کاربری بودجه‌های مصوب برای حمایت از اوکراین یا سایر برنامه‌های خارجی، نیازمند رای‌گیری و اصلاح قانون بودجه است.

زمینه سیاسی؛ انتخابات میان‌دوره‌ای و دوگانه کمک خارجی یا معیشت داخلی

پیشنهاد لونا و وعده ترامپ در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر مطرح می‌شود؛ انتخاباتی که سرنوشت کنترل جمهوری‌خواهان بر مجلس نمایندگان و سنا را تعیین خواهد کرد. ترامپ به‌صراحت پرداخت یارانه ۵ هزار دلاری را به پیروزی حزبش در این انتخابات گره زده است و آن را به‌عنوان یک برگ برنده انتخاباتی معرفی می‌کند.

در سال‌های اخیر، کمک‌های چند ده میلیارد دلاری آمریکا به اوکراین پس از آغاز جنگ، همواره یکی از محورهای اختلاف میان دو حزب و حتی در درون حزب جمهوری‌خواه بوده است. بخشی از جمهوری‌خواهان خواستار کاهش یا مشروط کردن این کمک‌ها و تمرکز بیشتر بر مسائل داخلی مانند تورم، امنیت مرزها و معیشت خانوارها هستند، در حالی که جریان دیگر بر اهمیت راهبردی حمایت از اوکراین در برابر روسیه تاکید دارد.

پیشنهاد تامین یارانه داخلی از محل کمک به اوکراین، دقیقا همین شکاف را برجسته می‌کند و می‌تواند به یکی از محورهای اصلی مناظره‌های انتخاباتی ماه‌های آینده تبدیل شود. هنوز مشخص نیست این ایده تا چه اندازه از حمایت رهبران جمهوری‌خواه در کنگره برخوردار است و آیا به یک طرح قانونی رسمی تبدیل خواهد شد یا در حد یک شعار انتخاباتی باقی می‌ماند.