زمان سفر ریلی در یکی از پرترددترین مسیرهای کشور کاهش یافت. مدیرعامل شرکت راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران اعلام کرد سیر برخی از قطارهای مسیر تهران-مشهد به ۸ ساعت رسیده و برنامه‌های گسترده‌تری برای ارتقای سرعت و کیفیت این مسیر در دستور کار قرار دارد.

کاهش زمان سیر به ۸ ساعت در برخی قطارها

جبارعلی ذاکری، معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت راه‌آهن، با اعلام این خبر گفت: در حال حاضر تعدادی از قطارهای فعال در مسیر تهران-مشهد توانسته‌اند زمان سیر خود را به ۸ ساعت کاهش دهند. این دستاورد در حالی به دست آمده که این مسیر به عنوان شلوغ‌ترین کریدور ریلی کشور، سالانه میلیون‌ها مسافر و زائر را جابه‌جا می‌کند و هرگونه کاهش زمان سفر، تأثیر مستقیمی بر رضایت مسافران و ظرفیت ناوگان دارد.

به گفته ذاکری، این کاهش زمان حاصل بهینه‌سازی‌های انجام‌شده در برنامه سیر، مدیریت ترافیک ریلی و بهبودهای مقطعی در زیرساخت‌هاست، اما برای رسیدن به یک تحول پایدار و سراسری، نیاز به اجرای پروژه‌های اساسی اصلاح مسیر وجود دارد.

هدف بلندمدت: دستیابی به سرعت ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت

مدیرعامل راه‌آهن تأکید کرد هدف‌گذاری اصلی و بلندمدت شرکت راه‌آهن، افزایش سرعت سیر قطارها در محور تهران-مشهد به ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت است. وی اظهار داشت: «هدف‌گذاری بلندمدت ما این است که با اجرای پروژه‌های اصلاح و بهبود مسیر، سرعت قطارها را به ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت افزایش دهیم.»

تحقق این هدف، زمان سفر میان دو کلان‌شهر تهران و مشهد را به طور چشمگیری کاهش خواهد داد و راه‌آهن را به گزینه‌ای رقابتی‌تر در برابر حمل‌ونقل جاده‌ای و هوایی تبدیل می‌کند. افزایش سرعت علاوه بر صرفه‌جویی در زمان مسافران، به افزایش بهره‌وری ناوگان، امکان افزایش تعداد رام‌های روزانه و کاهش مصرف انرژی به ازای هر مسافر نیز کمک خواهد کرد.

پروژه‌ای که سال‌ها بلاتکلیف مانده بود

ذاکری با اشاره به پیشینه طرح ارتقای محور تهران-مشهد گفت: یکی از پروژه‌های مهم و راهبردی در این حوزه، طرح اصلاح و بهبود مسیر و افزایش سرعت در همین کریدور است که طی چند سال گذشته بلاتکلیف باقی مانده بود. به گفته او، حتی شرکت‌های خارجی نیز پیش‌تر برای تأمین مالی و فاینانس این پروژه اعلام آمادگی کرده بودند، اما به دلایل مختلف، اجرای آن به مرحله عملیاتی نرسیده بود.

وی افزود: با توجه به شرایط جاری کشور، راه‌آهن تلاش کرده است با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز، این پروژه مهم را از حالت انتظار خارج و وارد فاز اجرایی کند. این رویکرد نشان می‌دهد که بهره‌گیری از توان داخلی و مدیریت منابع موجود در اولویت قرار گرفته تا بدون وابستگی کامل به منابع خارجی، روند نوسازی آغاز شود.

آغاز قریب‌الوقوع عملیات اجرایی

مدیرعامل شرکت راه‌آهن خبر داد که اقدامات اجرایی و عملی برای واگذاری پروژه اصلاح و بهبود مسیر تهران-مشهد و رساندن سرعت به ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت، به‌زودی آغاز خواهد شد. این اقدامات شامل واگذاری به پیمانکاران واجد شرایط، آغاز مطالعات تکمیلی، بهسازی خطوط، اصلاح قوس‌ها، نوسازی علائم و سیستم‌های کنترل ترافیک و ارتقای زیرساخت‌های فنی خواهد بود.

به گفته مسئولان راه‌آهن، اجرای این پروژه نه تنها سرعت را افزایش می‌دهد، بلکه ایمنی سیر را نیز به طور محسوسی ارتقا خواهد داد. اصلاح هندسه خط، کاهش محدودیت‌های سرعت در نقاط حادثه‌خیز و استفاده از فناوری‌های نوین نگهداری خط، از جمله محورهای اصلی این طرح عنوان شده است.

اهمیت راهبردی مسیر تهران-مشهد

مسیر تهران-مشهد به طول حدود ۹۰۰ کیلومتر، مهم‌ترین و پرتقاضاترین مسیر ریلی ایران به شمار می‌رود. این محور علاوه بر جابه‌جایی مسافران عادی، نقش کلیدی در جابه‌جایی زائران حرم امام رضا (ع) در ایام پیک سفر، به‌ویژه نوروز، تابستان و دهه آخر صفر دارد. هرگونه بهبود در این مسیر می‌تواند:

  • زمان سفر را برای میلیون‌ها مسافر کاهش دهد
  • ظرفیت جابه‌جایی سالانه را افزایش دهد
  • هزینه‌های حمل‌ونقل و استهلاک ناوگان جاده‌ای را کم کند
  • سهم ریل از بازار حمل‌ونقل مسافری کشور را افزایش دهد
  • به کاهش آلودگی هوا و مصرف سوخت کمک کند

کارشناسان حمل‌ونقل معتقدند توسعه حمل‌ونقل ریلی در مسیرهای بلند و پرتردد، یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش ترافیک جاده‌ای، سوانح رانندگی و آلایندگی زیست‌محیطی است و سرمایه‌گذاری در این بخش، بازگشت اقتصادی و اجتماعی بالایی دارد.

ارتقای کیفیت خدمات ریلی

ذاکری در پایان تأکید کرد: اجرای پروژه افزایش سرعت تا ۲۰۰ کیلومتر بر ساعت می‌تواند نقش مهمی در کاهش زمان سفر ریلی و ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل ریلی کشور ایفا کند. بهبود زمان‌بندی حرکت قطارها، افزایش دقت و نظم سیر، ارتقای راحتی مسافران و امکان ارائه خدمات متنوع‌تر در قطارهای سریع‌تر، از جمله مزایای مورد انتظار این طرح است.

انتظار می‌رود با آغاز فاز اجرایی این پروژه و تداوم بهینه‌سازی‌های مرحله‌ای، در ماه‌های آینده شاهد کاهش بیشتر زمان سیر و افزایش رضایت مسافران در مسیر تهران-مشهد باشیم. راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده است جزئیات بیشتر درباره زمان‌بندی اجرا و واگذاری پروژه را به‌زودی اطلاع‌رسانی خواهد کرد.