یگان «دلتا فورس» که نام رسمی آن «نیروی دلتا» یا «گروه یکم عملیات ویژه دلتا» است، یکی از سریترین و حرفهایترین یگانهای ارتش ایالات متحده به شمار میرود. این یگان زیر نظر مستقیم ستاد فرماندهی عملیات ویژه مشترک آمریکا (JSOC) فعالیت میکند و مأموریت آن اجرای پیچیدهترین عملیاتهای نظامی در شرایط فوقحساس و پرخطر است.
برخلاف نیروهای متعارف، دلتا فورس برای مأموریتهایی آموزش دیده که شکست در آنها میتواند پیامدهای سیاسی و امنیتی گستردهای داشته باشد؛ از مقابله با تروریسم و نجات گروگانها گرفته تا شناسایی و انهدام اهداف راهبردی در عمق خاک دشمن.
تاریخچه شکلگیری دلتا فورس
ایده تشکیل این یگان به اواخر دهه ۱۹۷۰ بازمیگردد. پس از تجربه ناکامیها در حوزه مبارزه با تروریسم و مشاهده عملکرد موفق یگان ویژه هوابرد بریتانیا (SAS)، سرهنگ چارلز بکویت مأمور شد تا یگانی مشابه در ارتش آمریکا پایهگذاری کند. نتیجه این تلاش، تأسیس رسمی دلتا فورس در سال ۱۹۷۷ بود.
نخستین مأموریت بزرگ این یگان، عملیات «پنجه عقاب» در سال ۱۹۸۰ برای نجات گروگانهای آمریکایی در تهران بود؛ عملیاتی که به دلیل نقص فنی و طوفان شن در صحرای طبس ناکام ماند و به کشته شدن هشت نظامی آمریکایی انجامید. همین شکست تلخ، نقطه عطفی برای بازسازی و ارتقای توان عملیات ویژه آمریکا شد و بعدها به تقویت مستقیم JSOC و توسعه تجهیزات و آموزشهای این نیروها منجر شد.
مأموریتها و تخصصهای اصلی
دلتا فورس بهعنوان یک یگان موسوم به «Tier 1» طبقهبندی میشود؛ یعنی در بالاترین سطح آمادگی و محرمانگی قرار دارد. اعضای این یگان از میان داوطلبان ورزیده ارتش، بهویژه از نیروهای رنجر و کلاهسبزها، انتخاب میشوند و دوره گزینش بسیار دشواری را پشت سر میگذارند که شامل آزمونهای طاقتفرسای جسمانی، روانی و مهارتهای رزمی است.
مهمترین حوزههای تخصصی این یگان عبارتاند از:
- عملیات ضدتروریسم: خنثیسازی تهدیدات تروریستی، یورش به مخفیگاهها و بازداشت یا حذف سرکردههای گروههای افراطی
- نجات گروگان: آزادی گروگانها در داخل یا خارج از آمریکا با کمترین تلفات
- عملیات شناسایی و حمله در عمق: نفوذ پنهانی به مناطق تحت کنترل دشمن، جمعآوری اطلاعات و اجرای حملات دقیق
- حفاظت از شخصیتها و تأسیسات حساس در شرایط بحرانی
اعضای دلتا فورس برای کار با انواع سلاحها، تاکتیکهای جنگ شهری، چتربازی، غواصی رزمی و عملیات با هلیکوپتر آموزش میبینند و معمولاً هویت و تعداد دقیق آنها فاش نمیشود.
عملیاتهای سرنوشتساز در خاورمیانه
خاورمیانه در چهار دهه گذشته اصلیترین صحنه فعالیت دلتا فورس بوده است. این یگان در جریان تهاجم آمریکا به عراق پس از سال ۲۰۰۳، نقش کلیدی در شکار اعضای ارشد حزب بعث و شبکه القاعده در عراق ایفا کرد. همکاری نزدیک دلتا فورس با اطلاعات مرکزی آمریکا و دیگر یگانهای ویژه، به دستگیری و کشته شدن شماری از فرماندهان ارشد این گروهها منجر شد.
در افغانستان نیز دلتا فورس از نخستین نیروهایی بود که پس از حملات ۱۱ سپتامبر وارد عمل شد و در تعقیب رهبران القاعده و طالبان مشارکت داشت. یکی از پرتلفاتترین نبردها برای نیروهای آمریکایی در این کشور، نبرد «تکور گر» در سال ۲۰۰۲ بود که در آن نیروهای ویژه با مقاومت شدید مواجه شدند.
در سوریه، دو عملیات این یگان بازتاب جهانی یافت؛ نخست یورش سال ۲۰۱۵ برای کشتن ابوسیاف از مسئولان ارشد داعش و دیگری عملیات سال ۲۰۱۹ در استان ادلب که به کشته شدن ابوبکر البغدادی، سرکرده داعش، انجامید. در هر دو مورد، دلتا فورس با پشتیبانی هوایی و اطلاعاتی سنگین، اهداف را در عمق مناطق پرخطر منهدم کرد.
یورش به محل اختفای البغدادی و همچنین عملیاتهای متعدد علیه شبکههای تروریستی در عراق و سوریه، از جمله نمونههایی است که از سوی پنتاگون بهطور رسمی تأیید شده و بهعنوان «مأموریتهای مرگبار» این یگان توصیف میشود؛ مأموریتهایی که اغلب با درگیری مستقیم، تلفات و ریسک بالا همراه بوده است.
ابهامات درباره ادعای عملیات علیه ایران
در فضای رسانهای، گاه ادعاهایی درباره حضور یا مشارکت مستقیم دلتا فورس در عملیاتهای مرتبط با ایران مطرح میشود. با این حال، همانطور که در گزارشهای معتبر تأکید شده، ارزیابی چنین ادعاهایی تنها بر اساس بیانیههای رسمی وزارت دفاع آمریکا، کاخ سفید یا منابع اطلاعاتی قابل استناد ممکن است.
ساختار محرمانه دلتا فورس به گونهای است که بسیاری از مأموریتهای آن تا سالها طبقهبندی شده باقی میماند و اطلاعات منتشرشده در شبکههای اجتماعی یا رسانههای غیررسمی، فاقد اعتبار لازم برای نتیجهگیری قطعی است. از این رو، هرگونه تحلیل درباره نقش این یگان در پروندههای حساس منطقهای، از جمله موضوع ایران، باید با احتیاط و با تکیه بر اسناد رسمی صورت گیرد.
آنچه مسلم است، دلتا فورس همچنان بهعنوان ابزار اصلی واشنگتن برای مداخلات سریع، دقیق و کمرد در بحرانهای خاورمیانه باقی مانده و هر مأموریت آن به دلیل ماهیت سری و پرخطر، میتواند پیامدهای سیاسی و امنیتی گستردهای برای منطقه به همراه داشته باشد.
نظرات (0)