وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با حضور در حاشیه اجلاس بریکس، مواضع کشورمان درباره همکاری‌های اقتصادی و جایگاه این گروه در نظم جهانی را تشریح کرد و از اجماع اعضای بریکس بر لزوم تقویت ارزهای ملی در مبادلات تجاری خبر داد.

سید عباس عراقچی شامگاه جمعه بیستم شهریورماه در گفت‌وگو با خبرنگاران هندی که در حاشیه این اجلاس حضور داشتند، ضمن اشاره به اهمیت جایگاه هند در بریکس، تأکید کرد که این گروه امروز به یکی از نهادهای اثرگذار در عرصه بین‌المللی تبدیل شده است.

تمجید از نقش هند در ریاست بریکس

رئیس دستگاه دیپلماسی ایران با توصیف هند به عنوان کشوری بزرگ و در حال ظهور، اظهار داشت: هند در حال حاضر ریاست دوره‌ای بریکس را بر عهده دارد و ما این کشور را شریکی مهم و تأثیرگذار می‌دانیم.

وی افزود: بریکس امروز نهادی بسیار مهم است و نقشی تعیین‌کننده در تحولات اقتصادی و سیاسی جهان ایفا می‌کند. اطمینان دارم هند می‌تواند با تجربه و ظرفیت خود، این گروه و کشورهای عضو آن را به خوبی هدایت کند و به همگرایی بیشتر اعضا کمک کند.

گروه بریکس که در ابتدا با حضور برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی شکل گرفت، در دو سال اخیر با پیوستن اعضای جدید از جمله جمهوری اسلامی ایران، توسعه یافته و به بستری برای همکاری‌های جنوب جهانی تبدیل شده است. ریاست دوره‌ای این گروه به صورت چرخشی میان اعضا انجام می‌شود و هند اکنون این مسئولیت را بر عهده دارد.

اجماع بر تقویت ارزهای ملی

عراقچی در بخش دیگری از اظهارات خود به موضوع همکاری‌های مالی و پولی میان اعضای بریکس پرداخت؛ موضوعی که در ماه‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی بحث در این گروه تبدیل شده است.

وی خاطرنشان کرد: در داخل بریکس دیدگاه‌های متفاوتی درباره سازوکارهای پولی و مالی وجود دارد، اما نکته‌ای که مورد توافق همه اعضاست، ضرورت تقویت ارزهای ملی و استفاده از آن‌ها در تجارت متقابل است.

به گفته وزیر امور خارجه، همه اعضای بریکس بر این باورند که وابستگی به ارزهای ثالث باید کاهش یابد و مبادلات تجاری و اقتصادی میان کشورها تا حد امکان با ارزهای ملی انجام شود. این رویکرد می‌تواند به کاهش هزینه‌های مبادله، افزایش تاب‌آوری در برابر تحریم‌ها و نوسانات ارزی و تقویت استقلال مالی کشورها کمک کند.

ارز واحد بریکس؛ ایده‌ای در دست بررسی

عراقچی در عین حال درباره طرح ایجاد ارز واحد بریکس توضیح داد که این موضوع هنوز به جمع‌بندی نهایی نرسیده است. وی گفت: بحث ایجاد یک ارز مشترک برای اعضای بریکس همچنان در مرحله مطالعه و بررسی کارشناسی قرار دارد و دیدگاه‌های مختلفی در این زمینه مطرح است.

این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طی دو سال گذشته، پیشنهادهایی درباره ایجاد سازوکارهای پرداخت مشترک، ارز تسویه یا واحد پولی جدید برای کاهش وابستگی به دلار در تجارت بریکس مطرح شده، اما به دلیل پیچیدگی‌های فنی، اقتصادی و سیاسی، هنوز سازوکار مشخص و مورد توافق همه اعضا نهایی نشده است. آنچه تاکنون به عنوان گام عملی دنبال شده، توسعه پیام‌رسان‌های مالی جایگزین، افزایش پیمان‌های پولی دوجانبه و تشویق به تسویه تجاری با ارزهای ملی بوده است.

بریکس و تلاش برای نظم اقتصادی متوازن‌تر

بریکس در سال‌های اخیر تلاش کرده است نقش پررنگ‌تری در اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی جهان ایفا کند. اعضای این گروه بارها بر لزوم اصلاح نهادهایی مانند صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی، افزایش سهم کشورهای در حال توسعه در تصمیم‌گیری‌های جهانی و ایجاد سازوکارهای مالی عادلانه‌تر تأکید کرده‌اند.

برای ایران که از سال گذشته به عضویت کامل این گروه درآمده، بریکس فرصتی برای تنوع‌بخشی به شرکای تجاری، خنثی‌سازی فشار تحریم‌ها و حضور فعال‌تر در همکاری‌های چندجانبه به شمار می‌رود. تقویت تجارت با ارزهای ملی، از جمله محورهایی است که تهران به طور ویژه آن را پیگیری می‌کند.

اظهارات عراقچی در حاشیه اجلاس بریکس نشان می‌دهد که با وجود اختلاف نظر بر سر برخی ایده‌های بلندپروازانه مانند ارز واحد، اعضای بریکس در گام نخست بر یک راهکار عملی و کم‌هزینه‌تر یعنی تجارت با پول ملی به توافق رسیده‌اند؛ مسیری که می‌تواند در کوتاه‌مدت آثار ملموس‌تری بر مبادلات درون‌گروهی داشته باشد.