نماینده دائم روسیه نزد سازمانهای بینالمللی مستقر در وین، قطعنامه تازه تصویبشده شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی علیه جمهوری اسلامی ایران را به شدت مورد انتقاد قرار داد و آن را مصوبهای مغرضانه، غیرحرفهای و تنشآفرین توصیف کرد.
میخائیل اولیانوف در جریان بررسی بند ۶ (د) دستور کار شورای حکام با عنوان «اجرای موافقتنامه پادمان در ارتباط با معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای در جمهوری اسلامی ایران» سخنرانی کرد و مواضع مسکو را درباره تحولات اخیر تشریح کرد.
ابراز تاسف از ناکامی یادداشت اسلامآباد
اولیانوف در ابتدای سخنان خود از ناکام ماندن اجرای یادداشت تفاهم اسلامآباد ابراز تاسف کرد؛ یادداشتی که به گفته وی در ۲۷ خرداد میان تهران و واشنگتن منعقد شده بود و بخشهایی از آن نیز به همکاری با آژانس مرتبط بود.
به گفته این دیپلمات روس، اقدامات تهاجمی مجدد ایالات متحده عامل اصلی به نتیجه نرسیدن این تفاهم بوده است. او تاکید کرد: «امیدواریم دیر یا زود بتوان وضعیت موجود را به مسیر سیاسی ـ دیپلماتیک بازگرداند. همانگونه که اکنون دیگر باید برای همگان روشن شده باشد، هیچ جایگزینی برای این مسیر وجود ندارد.»
نماینده روسیه تصریح کرد که موضع اصولی مسکو همواره حل و فصل تمامی مسائل پیرامون برنامه هستهای ایران صرفا از طریق دیپلماسی و گفتوگو بوده است. وی هشدار داد تلاش برای برقراری صلح در منطقه خلیج فارس از مسیر اعمال زور، پیامدهای فاجعهباری به دنبال خواهد داشت.
دشواریهای پادمانی نتیجه مستقیم حملات به تاسیسات تحت نظارت
اولیانوف با اشاره به گزارش مدیرکل آژانس به شماره GOV/2026/50 گفت دشواریهای کنونی در اجرای تعهدات پادمانی در ایران، بیدلیل و خودبهخود پدید نیامده است. وی این مشکلات را پیامد مستقیم تجاوز به تاسیسات هستهای ایران دانست که تحت نظارت و پادمان آژانس قرار داشتند.
به گفته او، این حملات در خرداد ۱۴۰۴ و همچنین در بازه اسفند ۱۴۰۴ تا فروردین ۱۴۰۵ از سوی اسرائیل و ایالات متحده انجام شده و نقض آشکار منشور سازمان ملل متحد، اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حقوق بینالملل، قطعنامه ذیربط شورای امنیت و قطعنامههای کنفرانس عمومی آژانس به شمار میرود.
وی افزود این واقعیت عینی در بندهای ۲، ۳، ۱۳ و ۴۸ گزارش مدیرکل نیز منعکس شده و در آن به بیسابقه بودن وضعیت ایجادشده از منظر اجرای پادمانها پس از این حملات اذعان شده است.
اولیانوف یادآور شد که پیش از آغاز بمبارانها، آژانس به طور منظم فعالیتهای راستیآزمایی خود را در تاسیسات هدف انجام میداد و هیچ نشانهای از انحراف مواد هستهای موجود در آنها به سمت مقاصد غیرمجاز ثبت نکرده بود.
نماینده روسیه با ابراز تاسف عمیق گفت اقدامات غیرقانونی واشنگتن و تلآویو تاکنون با واکنش جمعی درخور از سوی کشورهای عضو آژانس و محکومیت قاطع از جانب ریاست آژانس مواجه نشده است؛ در حالی که مسکو این اقدامات مغایر با حقوق بینالملل را به صراحت محکوم میکند.
انتقاد از پیشنویس آمریکا و تروئیکای اروپایی
بخش دیگری از سخنان اولیانوف به پیشنویس قطعنامه ارائهشده از سوی ایالات متحده، بریتانیا، آلمان و فرانسه اختصاص داشت. وی پیدایش این پیشنویس را هم از نظر محتوایی و هم از جنبه رویهای مایه شگفتی و ابهام دانست.
او با اشاره به قاعده ۳۳ آییننامه داخلی شورای حکام یادآور شد که بر اساس این قاعده «پس از آنکه یک پیشنهاد به تصویب رسید، نمیتوان آن را ظرف مدت چهار ماه مجددا مورد بررسی قرار داد». به گفته او، پیشنویس جدید هیچ عنصر اصولا جدیدی نسبت به قطعنامه ماه ژوئن ندارد، ذیل همان بند دستور کار بررسی میشود و در ماهیت امر به همان مجموعه ادعاها و ایرادهای مطرحشده علیه تهران در زمینه اجرای پادمانها خلاصه میشود.
اولیانوف همچنین این پیشنویس را «غیرحرفهای و نادرست» تنظیمشده توصیف کرد و گفت از عبارات دوپهلو و مبهم آن نمیتوان چنین نتیجه گرفت که موضوع ادعایی عدم پایبندی ایران به موافقتنامه پادمان به شورای امنیت ارجاع شده است.
با این حال، وی به تهیهکنندگان این ابتکارها هشدار داد که ارجاع موضوع عدم پایبندی به تعهدات پادمانی یک کشور به شورای امنیت ـ آن هم کشوری که خود هدف بمباران قرار گرفته و تاسیسات هستهای تحت پادمان آن مورد حمله واقع شده ـ فراتر از ابتداییترین موازین نزاکت دیپلماتیک است.
به تاکید او، آنچه شورای امنیت واقعا باید بر اساس صلاحیت و ماموریت خود در زمینه حفظ صلح و امنیت بینالمللی بررسی کند، علل و عوامل ریشهای وضعیت کنونی در اجرای پادمانها در ایران است؛ موضوعی که پیشنویس قطعنامه درباره آن سکوت اختیار کرده است.
نماینده دائم روسیه در پایان این بخش تاکید کرد که فدراسیون روسیه این پیشنویس را به رای میگذارد و از اعضای منطقی و دوراندیش شورای حکام میخواهد از حمایت آن خودداری کنند.
هشدار درباره تشدید تنش و سوءاستفاده از آژانس
پس از تصویب قطعنامه، اولیانوف بار دیگر هشدار داد که این مصوبه ماهیتی مغرضانه و تقابلی دارد، خطر ایجاد دور جدیدی از تشدید تنش را به همراه دارد و قطعا به حل مشکلاتی که نویسندگان آن ادعا میکنند به دنبالش هستند، منجر نخواهد شد.
به گفته این دیپلمات، ادعای نویسندگان پیشنویس درباره پایبندی به دیپلماسی «چیزی جز پرده دود نیست» و استفاده ابزاری از آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای تسویهحساب سیاسی با مخالفان، امری غیرقابل قبول است.
او افزود ایالات متحده و سه کشور اروپایی (تروئیکای اروپایی) به طور سیستماتیک شورای حکام را به «نوار نقالهای برای حملات تحریکآمیز ضدایرانی» تبدیل کردهاند و تقریبا در هر نشست شورا قطعنامههای جدیدی ارائه میدهند.
اولیانوف همچنین شرط ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در تاسیسات هستهای ایران را دریافت تضمینهای معتبر از سوی آمریکا و اسرائیل درباره عدم تهدید یا استفاده از زور دانست. به گفته وی، واشنگتن و تلآویو باید تضمینهای واقعی و قابل اعتماد ارائه دهند که توسل به زور را در دستور کار قرار نخواهند داد و مدیرکل آژانس، رافائل گروسی، میتواند در تماس با کشورهای مربوطه نقش سازندهای در تامین این تضمینها ایفا کند.
وی در عین حال خاطرنشان کرد که تهران با وجود ملاحظات امنیتی خود، موافقت کرده است بازرسیهای آژانس از هر سه واحد نیروگاه اتمی بوشهر در اواسط سپتامبر انجام شود.
نتیجه رایگیری و نشست وین
شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیشتر قطعنامهای را تصویب کرد که در آن ادعا شده تهران تعهدات خود در زمینه عدم اشاعه را نقض کرده و این موضوع باید به شورای امنیت و مجمع عمومی سازمان ملل ارجاع شود.
بر اساس اعلام منابع خبری، این قطعنامه با حمایت ۲۳ کشور تصویب شد، سه کشور به آن رای مخالف دادند و هشت کشور نیز رای ممتنع دادند.
آخرین نشست شورای حکام در هفتم سپتامبر در وین آغاز به کار کرده و قرار است تا یازدهم سپتامبر ادامه یابد. بررسی مسائل مربوط به برنامه هستهای ایران و نحوه اجرای پادمانهای آژانس در ایران از محورهای اصلی این نشست عنوان شده است.
نظرات (0)