دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، در جریان یک سخنرانی طولانی و پرحرارت در کنوانسیون میان‌دوره‌ای جمهوری‌خواهان در شهر دالاس، وعده‌ای جنجالی و بی‌سابقه را مطرح کرد؛ وعده‌ای که بلافاصله به صدر اخبار سیاسی آمریکا رفت و موجی از بحث‌های حقوقی، اخلاقی و اقتصادی را برانگیخت.

ترامپ اعلام کرد در صورتی که جمهوری‌خواهان بتوانند کنترل مجلس نمایندگان و سنا را در انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر حفظ کنند، دولت او به هر شهروند بزرگسال آمریکایی مبلغ ۵ هزار دلار پرداخت خواهد کرد. او این وعده را در حالی بیان کرد که جمعیت حاضر در سالن با تشویق‌های ممتد از او استقبال می‌کردند.

سخنرانی ماراتنی در نخستین کنوانسیون میان‌دوره‌ای تاریخ جمهوری‌خواهان

این مراسم که به عنوان نخستین کنوانسیون میان‌دوره‌ای تاریخ حزب جمهوری‌خواه برگزار شد، به مدت دو روز در دالاس برنامه‌ریزی شده بود و هدف اصلی آن بسیج پایگاه رأی این حزب در آستانه یکی از سرنوشت‌سازترین انتخابات کنگره در سال‌های اخیر عنوان شده است.

ترامپ نزدیک به دو ساعت سخنرانی کرد و در بخش مهمی از سخنانش خطاب به هواداران گفت: «اگر جمهوری‌خواهان پیروز شوند، شما با ما پیروز می‌شوید و ۵ هزار دلار دریافت می‌کنید.» او همچنین از رأی‌دهندگان خواست «تصور کنند که من در برگه رأی هستم»، جمله‌ای که نشان می‌دهد او شخصاً خود را محور اصلی این انتخابات می‌داند.

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان به نقل از منابع آمریکایی، ترامپ در همین سخنرانی دموکرات‌ها را «رادیکال» توصیف کرد و به دفاع از سیاست‌های جنجالی دولت خود از جمله جنگ در ایران پرداخت؛ جنگی که به گفته ناظران، محبوبیت چندانی در افکار عمومی آمریکا ندارد.

وعده‌ای بیش از یک تریلیون دلار؛ نگرانی‌های اخلاقی و قانونی

برآوردها نشان می‌دهد عملی شدن چنین وعده‌ای بیش از یک تریلیون دلار برای خزانه‌داری آمریکا هزینه در بر خواهد داشت. با توجه به اینکه جمعیت بزرگسال ایالات متحده بیش از ۲۶۰ میلیون نفر تخمین زده می‌شود، پرداخت ۵ هزار دلار به هر نفر رقمی نجومی خواهد بود که تأمین آن بدون افزایش شدید کسری بودجه یا چاپ پول ممکن نیست.

همین موضوع باعث شده است که کارشناسان حقوقی و ناظران انتخاباتی، این پیشنهاد را از نظر اخلاقی بسیار بحث‌برانگیز بدانند. منتقدان می‌گویند پیوند مستقیم پرداخت نقدی به نتیجه انتخابات می‌تواند مصداق تطمیع رأی‌دهندگان و تأثیرگذاری مالی بر اراده سیاسی شهروندان تلقی شود، هرچند حامیان ترامپ آن را نوعی «بازگشت مالی به مردم» در صورت ادامه سیاست‌های کاهش مالیات و رشد اقتصادی می‌دانند.

ترامپ با این حال بدون ارائه جزئیات مشخص درباره منبع تأمین این مبلغ یا سازوکار قانونی آن، تنها بر جنبه تشویقی وعده تأکید کرد و آن را پاداشی برای همراهی مردم با جمهوری‌خواهان دانست.

قمار بزرگ در سایه محبوبیت ۳۸ درصدی

این وعده بلندپروازانه در شرایطی مطرح می‌شود که جایگاه سیاسی ترامپ و حزبش چندان مستحکم نیست. بر اساس نظرسنجی‌های اخیر، میزان محبوبیت ترامپ در سطح ملی حدود ۳۸ درصد برآورد می‌شود؛ رقمی که از نظر تاریخی در میان پایین‌ترین سطوح محبوبیت برای یک رئیس‌جمهور در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای قرار دارد.

همین عدم محبوبیت باعث شده بسیاری از نامزدهای جمهوری‌خواه که در حوزه‌های رقابتی و نزدیک در حال مبارزه انتخاباتی هستند، از حضور در این کنوانسیون دو روزه خودداری کنند. آن‌ها نگرانند که نزدیکی بیش از حد به ترامپ، به جای جذب رأی، باعث دفع رأی‌دهندگان میانه‌رو و مستقل شود.

تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند حزب حاکم به طور سنتی در انتخابات میان‌دوره‌ای کرسی‌های قابل توجهی را از دست می‌دهد و امسال نیز جمهوری‌خواهان در خطر از دست دادن اکثریت مجلس نمایندگان قرار دارند. ترامپ خود نیز به این سنت تاریخی اشاره کرد و گفت: «ما باید این را تغییر دهیم، زیرا چیز بسیار خوبی در جریان است.»

روایت ترامپ از دو سال ریاست‌جمهوری و هشدار درباره پیروزی دموکرات‌ها

رئیس‌جمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنرانی، دوره دوم ریاست‌جمهوری خود را «موفق‌ترین دو سال از نظر مالی و هر جهت دیگر در تاریخ ریاست‌جمهوری» توصیف کرد، ادعایی که بدون ارائه مستندات آماری دقیق بیان شد. او سپس بخش عمده زمان خود را به هشدار درباره پیامدهای پیروزی احتمالی دموکرات‌ها اختصاص داد.

ترامپ گفت: «اگر ما ببازیم، شما مرزتان را از دست می‌دهید، کاهش مالیات‌تان را از دست می‌دهید، امنیت و ایمنی‌تان را از دست می‌دهید، ثروت‌تان را از دست می‌دهید. کشور ما در جهنم به سر می‌برد – ما در جهنم خواهیم بود، همان‌طور که بودیم، فقط دو سال پیش.»

این ادبیات تند که با هدف ایجاد دوقطبی و ترس از بازگشت دموکرات‌ها به قدرت طراحی شده، از جمله شگردهای همیشگی ترامپ در کارزارهای انتخاباتی به شمار می‌رود. او تلاش کرد انتخابات نوامبر را نه صرفاً رقابتی برای کنترل کنگره، بلکه همه‌پرسی درباره امنیت مرزها، سیاست‌های مالیاتی و ثبات اقتصادی کشور جلوه دهد.

نگاه به نوامبر؛ آیا وعده مالی ورق را برمی‌گرداند؟

جمهوری‌خواهان امیدوارند برگزاری این کنوانسیون کم‌سابقه بتواند شور انتخاباتی را در پایگاه سنتی حزب افزایش دهد و مشارکت هواداران را بالا ببرد. اما تردیدها جدی است؛ بسیاری از استراتژیست‌های حزب معتقدند اتکای بیش از حد به چهره ترامپ و وعده‌های مالی بزرگ، در بلندمدت می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و اعتبار مالی دولت را زیر سؤال ببرد.

در مقابل، دموکرات‌ها این وعده را نشانه‌ای از اضطراب عمیق جمهوری‌خواهان درباره چشم‌انداز انتخاباتی‌شان می‌دانند. آن‌ها می‌گویند وقتی حزبی برای حفظ اکثریت خود ناچار به وعده پرداخت مستقیم پول به شهروندان می‌شود، این خود گواهی بر ضعف برنامه و عدم اقناع افکار عمومی است.

با نزدیک شدن به انتخابات سرنوشت‌ساز نوامبر، اکنون این پرسش مطرح است که آیا وعده ۵ هزار دلاری ترامپ می‌تواند به عنوان مشوقی قدرتمند برای افزایش مشارکت عمل کند یا به عنوان نمادی از سیاست‌های پوپولیستی و پرهزینه، بهانه‌ای جدید برای حملات مخالفان فراهم خواهد آورد. آنچه مسلم است، این وعده بار دیگر نشان داد که ترامپ همچنان می‌خواهد خود را محور اصلی سیاست آمریکا نگه دارد، حتی اگر نامش مستقیماً در برگه رأی نباشد.