سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تشریح اهمیت حضور ایران در هجدهمین اجلاس سران گروه بریکس، این مجموعه را ظرفیتی مهم و راهبردی برای توسعه دیپلماسی اقتصادی کشور توصیف کرد و گفت فعال‌سازی سازوکارهای همکاری با اعضای بریکس می‌تواند آثار ملموسی برای اقتصاد ملی به همراه داشته باشد.

فتح‌الله توسلی، نماینده مردم بهار و کبودرآهنگ و سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس، در گفت‌وگو با برنامه «جهان امروز» شبکه خبر درباره اجلاس پیش‌رو در دهلی‌نو پایتخت هند اظهار کرد: این نشست در حالی برگزار می‌شود که جمهوری اسلامی ایران با موج فشرده‌ای از فشارهای سیاسی و تحریم‌های اقتصادی از سوی آمریکا روبه‌رو است؛ در چنین شرایطی حضور فعال و هدفمند ایران در یک مجموعه اثرگذار بین‌المللی مانند بریکس می‌تواند به تقویت پیوندهای تجاری و گسترش تعاملات اقتصادی با اقتصادهای بزرگ عضو کمک کند.

جایگاه بریکس در اقتصاد جهانی

توسلی با اشاره به وزن اقتصادی و جمعیتی اعضای بریکس یادآور شد که کشورهای عضو این گروه، سهم قابل توجهی از جمعیت جهان، تولید ناخالص داخلی و تجارت بین‌الملل را در اختیار دارند. به گفته او، حضور سه اقتصاد بزرگ و اثرگذار مانند چین، هند و روسیه در کنار سایر اعضا، به بریکس توان ژئوپلیتیکی و اقتصادی کم‌نظیری بخشیده است.

وی افزود: وقتی مجموعه‌ای تا این اندازه از بازار جهانی، منابع انرژی، زنجیره‌های تولید و ظرفیت‌های فناوری را در اختیار دارد، طبیعی است که همگرایی درون آن بتواند معادلات تجارت و سرمایه‌گذاری را تغییر دهد. ایران نیز به دلیل پیوندهای تاریخی و همکاری‌های جاری با برخی از همین کشورها، می‌تواند از این ظرفیت برای متنوع‌سازی شرکای تجاری خود بهره ببرد.

دستور کار اقتصادی از ارز ملی تا هوش مصنوعی

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس، محورهای اصلی مورد توجه در بریکس را عمدتاً اقتصادی و توسعه‌ای دانست و گفت: گسترش تجارت درون‌گروهی، حرکت به سمت استفاده بیشتر از ارزهای ملی در مبادلات، کاهش اتکا به سازوکارهای مالی تحت سلطه غرب، توسعه همکاری‌های بانکی و نظام‌های پرداخت مستقل، شیوه‌های نوین تأمین مالی، همکاری در حوزه انرژی و امنیت انرژی، تقویت زنجیره تأمین و شبکه‌های حمل‌ونقل، و همچنین تمرکز بر فناوری‌های نو، هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال و امنیت غذایی از جمله موضوعاتی است که در دستور کار بریکس قرار دارد.

به گفته توسلی، یکی دیگر از محورهای مهم، پیگیری اصلاح ساختار حکمرانی اقتصادی در جهان است؛ موضوعی که بسیاری از کشورهای در حال توسعه و نوظهور آن را برای عادلانه‌تر شدن نظام مالی و تجاری بین‌المللی ضروری می‌دانند.

فرصت تأمین مالی از مسیر بانک توسعه جدید

این نماینده مجلس با اشاره به نقش «بانک توسعه جدید» (NDB) به عنوان بازوی مالی بریکس، تصریح کرد: این بانک می‌تواند نقش مؤثری در تأمین مالی پروژه‌های زیرساختی و طرح‌های توسعه‌ای ایران ایفا کند. استفاده هوشمندانه از ظرفیت‌های NDB، به‌ویژه برای پروژه‌های حوزه انرژی، حمل‌ونقل، صنعت و فناوری، فرصتی است که باید با برنامه‌ریزی دقیق و ارائه طرح‌های دارای توجیه اقتصادی دنبال شود.

وی خاطرنشان کرد: اگر سازوکارهای همکاری مالی و بانکی میان ایران و اعضای بریکس تقویت شود، هزینه مبادلات کاهش می‌یابد و امکان اجرای پروژه‌های مشترک با اتکای کمتر به نظام مالی غرب فراهم خواهد شد؛ موضوعی که در شرایط تحریمی اهمیت دوچندان دارد.

مزیت انرژی و موقعیت ترانزیتی ایران

توسلی با برشمردن ظرفیت‌های ایران در حوزه انرژی و جایگاه راهبردی کشور در کریدورهای تجاری منطقه‌ای تأکید کرد: تحولات اخیر منطقه و اهمیت روزافزون امنیت انرژی و مسیرهای ترانزیتی، جایگاه ژئواکونومیک ایران را برجسته‌تر کرده است. ایران به عنوان یکی از دارندگان بزرگ ذخایر نفت و گاز و قرار گرفتن در مسیر اتصال آسیا به اروپا و شمال به جنوب، می‌تواند حلقه‌ای مهم در زنجیره تأمین و ترانزیت اعضای بریکس باشد.

به گفته او، همین مزیت‌ها باعث می‌شود که همکاری با ایران برای بسیاری از اعضای بریکس، از منظر امنیت انرژی و تنوع‌بخشی به مسیرهای تجاری، جذاب و راهبردی تلقی شود.

بریکس؛ مجموعه‌ای اقتصادی با منافع مشترک

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد که بریکس را نباید صرفاً یک ائتلاف سیاسی دانست. به گفته وی، ماهیت غالب این گروه اقتصادی است و هرچند میان اعضا در برخی پرونده‌های سیاسی و حتی رقابت‌های اقتصادی اختلاف نظر وجود دارد، اما منافع مشترک و مکمل بودن اقتصادها، زمینه همکاری گسترده را فراهم کرده است.

توسلی افزود: حتی کشورهایی که روابط اقتصادی گسترده‌ای با آمریکا و غرب دارند، در چارچوب بریکس به دنبال صیانت از منافع ملی و افزایش قدرت چانه‌زنی خود در اقتصاد جهانی هستند. این واقعیت نشان می‌دهد که بریکس ظرفیت آن را دارد که به یکی از قطب‌های مهم و تأثیرگذار اقتصاد بین‌الملل تبدیل شود.

پاسخی به یکجانبه‌گرایی و فشار تحریم

وی با اشاره به سیاست‌های یکجانبه‌گرایانه واشنگتن اظهار کرد: استفاده مکرر آمریکا از ابزار تحریم و فشار اقتصادی علیه کشورهای مختلف، انگیزه بسیاری از دولت‌ها را برای یافتن مسیرهای مستقل در تجارت، تأمین مالی و تسویه مبادلات افزایش داده است. بریکس در همین فضا تلاش می‌کند با ایجاد سازوکارهای جایگزین، وابستگی به نظام مالی غرب را کاهش دهد.

سخنگوی کمیسیون اقتصادی مجلس درباره همکاری سه‌جانبه ایران، چین و روسیه نیز گفت: هر یک از اعضای بریکس در وهله نخست منافع ملی خود را دنبال می‌کند، اما هم‌افزایی این منافع و توسعه همکاری‌های اقتصادی می‌تواند به شکل‌گیری نظم جدیدی در تجارت و اقتصاد جهانی منجر شود؛ نظمی که در آن کشورهای بیشتری امکان مشارکت عادلانه‌تر در تصمیم‌سازی‌های اقتصادی را بیابند.

توسلی در پایان خاطرنشان کرد: عضویت ایران در بریکس یک فرصت مهم و کم‌سابقه برای پیشبرد دیپلماسی اقتصادی است، اما تحقق منافع آن نیازمند برنامه‌ریزی دقیق، حضور مستمر و فعال در سازوکارهای تصمیم‌گیری گروه و بهره‌گیری هوشمندانه از ظرفیت‌های تک‌تک کشورهای عضو است. به گفته او، اگر دستگاه‌های اجرایی و بخش خصوصی با رویکردی عمل‌گرایانه وارد تعاملات بریکس شوند، می‌توان دستاوردهای ملموسی برای معیشت مردم و رشد اقتصاد کشور رقم زد.