نیروگاه‌های برق‌آبی در تابستان امسال نقشی کلیدی در پایداری شبکه سراسری برق ایفا کردند و در ساعات اوج مصرف، نزدیک به یک‌ششم برق کشور را تأمین کردند. مدیرعامل شرکت آب و نیرو می‌گوید این نیروگاه‌ها علاوه بر تولید برق بدون سوخت فسیلی، منافع اقتصادی و آبی قابل توجهی نیز برای کشور به همراه داشته‌اند.

بهره‌برداری از واحدهای جدید چم‌شیر و رودبار لرستان

داود کامکار، مدیرعامل شرکت آب و نیرو وزارت نیرو، در آیین بهره‌برداری از پنج واحد نیروگاهی چم‌شیر و رودبار لرستان با ابراز خرسندی از ورود دو واحد بزرگ جدید به مدار تولید گفت: بسیار خوشحالیم که پس از سال‌ها، زمینه برای اتصال دو واحد بزرگ نیروگاهی فراهم شد و بار دیگر شاهد شکوفایی در صنعت برق‌آبی هستیم.

وی با اشاره به حضور رئیس انجمن برق ایران و جمعی از مسئولان و کارشناسان صنعت آب و برق در این مراسم، تأکید کرد: برای تأمین برق پایدار بدون مصرف سوخت‌های فسیلی و همچنین مدیریت منابع آبی کشور، باید توجه ویژه‌ای به جایگاه و ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی داشت.

منافع ۴۱ میلیارد دلاری؛ چهار برابر هزینه ساخت

کامکار با تشریح دستاوردهای اقتصادی نیروگاه‌های برق‌آبی اظهار کرد: مجموع منافع حاصل از این نیروگاه‌ها برای کشور از دو محل صرفه‌جویی در مصرف سوخت فسیلی و تنظیم آب مازاد برای بخش کشاورزی، به حدود ۴۱ میلیارد دلار رسیده است.

به گفته وی، هرچند بخشی از منابع آبی حتی بدون احداث سد نیز قابل تنظیم بود، اما محاسبه اثر خالص و مازاد نیروگاه‌های برق‌آبی نشان می‌دهد حدود ۴۰ میلیارد دلار منفعت خالص برای کشور ایجاد شده است؛ رقمی که به‌طور تقریبی چهار برابر کل هزینه‌ای است که در طول سال‌های احداث این نیروگاه‌ها صرف شده است.

مدیرعامل شرکت آب و نیرو این بازدهی را نشانه‌ای روشن از توجیه اقتصادی و راهبردی توسعه برق‌آبی دانست و افزود: این نیروگاه‌ها نه‌تنها هزینه خود را جبران کرده‌اند، بلکه چندین برابر آن را به اقتصاد ملی بازگردانده‌اند.

سهم ۱۷ درصدی در اوج بار شبکه

کامکار با اشاره به عملکرد نیروگاه‌های برق‌آبی در تابستان امسال گفت: امسال شاهد نقش ویژه این نیروگاه‌ها در مدیریت و کنترل اوج بار مصرف بودیم. در زمان پیک، حدود ۱۷ درصد از برق و ظرفیت مورد نیاز شبکه سراسری از طریق نیروگاه‌های برق‌آبی تزریق شد که رقم بسیار قابل توجهی محسوب می‌شود.

وی افزود: خوشبختانه تولید برق کشور امسال نسبت به سال گذشته افزایش یافته و پروژه‌های متعددی نیز با درصدهای پیشرفت مختلف در دست اجرا قرار دارند.

۵ هزار مگاوات در دست مطالعه؛ ۹۰۰ مگاوات چشم‌انداز اجرا

مدیرعامل شرکت آب و نیرو درباره ظرفیت‌های جدید قابل توسعه توضیح داد: در حال حاضر نزدیک به ۴ هزار و ۹۰۰ مگاوات، معادل حدود ۵ هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی در مرحله مطالعه و ارزیابی پتانسیل قرار دارد. بسیاری از این طرح‌ها شانس اجرایی بالایی دارند، اما در مجموع چشم‌انداز عملیاتی و قابل اجرا در کوتاه‌مدت حدود ۹۰۰ مگاوات برآورد می‌شود.

وی ابراز امیدواری کرد با نگاه ویژه وزارت نیرو و حمایت‌های صورت‌گرفته، این ظرفیت‌ها احیا شود و طرح‌هایی که بخش قابل توجهی از عملیات اجرایی آنها انجام شده است، با تأمین مالی مجدد به مرحله بهره‌برداری برسند.

گردشگری؛ حلقه مغفول در سدها

کامکار یکی از اهداف کمتر محقق‌شده نیروگاه‌های برق‌آبی را توسعه گردشگری عنوان کرد و گفت: در میان اهداف تعریف‌شده برای سدها و نیروگاه‌های برق‌آبی، موضوع گردشگری همواره مطرح بوده اما در عمل آن‌طور که باید روی زمین محقق نشده است.

وی ادامه داد: با حمایت ویژه مهندس جانباز و بر اساس مطالعات انجام‌شده، قرار است این هدف به‌صورت جدی‌تر پیگیری شود. موضوع گردشگری در سدها به‌عنوان یک سیاست محوری به شرکت‌ها و شرکت‌های آب منطقه‌ای استانی نیز ابلاغ شده و به‌طور ویژه دنبال می‌شود. امیدواریم با تحقق این بخش، بتوان گفت تمامی اهداف اولیه نیروگاه‌های برق‌آبی به ثمر نشسته است.

به گفته کارشناسان، توسعه ظرفیت برق‌آبی علاوه بر کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و کاهش آلایندگی، به پایداری شبکه در شرایط خشکسالی و اوج مصرف تابستان کمک می‌کند و در کنار آن می‌تواند با توسعه گردشگری پایدار، اقتصاد مناطق پیرامون سدها را نیز متحول کند.