رئیس کل گمرک ایران از تحولی مهم در فرآیندهای گمرکی خبر داد و اعلام کرد زمان ترخیص کالاهای عمومی از زمان اظهار در گمرک حدود نصف شده است. این اقدام در راستای تسریع ورود کالاها به چرخه تولید و بازار و با هدف کاهش اثرات فشارهای اقتصادی صورت گرفته است.

فرود عسگری، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران، در گفت‌وگو با رادیو اقتصاد با تشریح آخرین اقدامات این سازمان برای تسهیل تجارت گفت: در شرایطی که فشارهای اقتصادی و تلاش برای ایجاد محدودیت علیه اقتصاد کشور ادامه دارد، وزارت امور اقتصادی و دارایی با تشکیل اتاق عملیات پاسخ به کنش‌های دشمن به صورت روزانه و فعال، شیوه‌های جایگزین برای رفع موانع و تسهیل فرآیندها را طراحی و اجرا می‌کند.

کاهش ۵۰ درصدی زمان ترخیص کالاهای عمومی

به گفته عسگری، یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این اتاق عملیات، بازمهندسی فرآیندهای گمرکی و کاهش چشمگیر بروکراسی ترخیص بوده است. وی توضیح داد: با اصلاح رویه‌ها و استفاده از ظرفیت‌های قانونی و مصوبات اخذ شده از مراجع ذی‌صلاح، زمان ترخیص کالاهای عمومی از لحظه اظهار در گمرک تا خروج کالا، حدود ۵۰ درصد کاهش یافته است.

این کاهش زمان به معنای سرعت گرفتن ورود مواد اولیه، ماشین‌آلات و کالاهای مورد نیاز واحدهای تولیدی و بازار مصرف به کشور است و می‌تواند به کاهش هزینه‌های انبارداری، جلوگیری از رسوب کالا و بهبود زنجیره تأمین کمک کند. رئیس کل گمرک تأکید کرد این تحول بدون کاهش نظارت‌های قانونی و با حفظ دقت در کنترل‌های گمرکی انجام شده است.

آخرین وضعیت کالاهای اساسی در بنادر کشور

عسگری در ادامه به ارائه آماری از وضعیت کالاهای اساسی دپو شده در بنادر پرداخت و گفت: در حال حاضر حدود ۴.۶ میلیون تن کالای اساسی در بنادر کشور در حال طی تشریفات ترخیص است.

وی افزود: در همین مقطع زمانی، ۲۸ فروند کشتی حامل نزدیک به ۲۰۰ هزار تن کالا در اسکله‌ها در حال تخلیه هستند و حدود ۶۰ فروند کشتی دیگر با مجموع بار حدود ۵۰۰ هزار تن در لنگرگاه منتظر ورود به بندر و تخلیه محموله خود هستند.

به گفته رئیس کل گمرک، توزیع کالاهای اساسی در گمرکات کشور به صورت زیر است:

  • گمرک بندر امام خمینی (ره): با حدود ۳.۲ میلیون تن، بیشترین حجم کالای اساسی را در اختیار دارد و کانون اصلی واردات غلات و نهاده‌ها محسوب می‌شود.
  • گمرک امیرآباد: حدود ۵۰۰ هزار تن کالای اساسی در این بندر شمالی کشور نگهداری و در حال ترخیص است.
  • گمرک نوشهر: حدود ۲۰۰ هزار تن کالا در این گمرک قرار دارد.
  • مابقی کالاها در سایر بنادر و گمرکات مرزی و دریایی کشور پراکنده است.

مسیر سبز برای کالاهای ضروری

رئیس کل گمرک ایران با اشاره به اولویت‌بندی کالاها در فرآیند ترخیص اظهار کرد: کالاهای اساسی از جمله غلات، نهاده‌های دامی، روغن، دارو، ملزومات پزشکی و تجهیزات پزشکی از اهمیت راهبردی برخوردارند و برای جلوگیری از هرگونه وقفه در تأمین بازار، برای این گروه از کالاها مسیر سبز گمرکی تعریف شده است.

در مسیر سبز، تشریفات گمرکی با حداقل توقف و در سریع‌ترین زمان ممکن انجام می‌شود، ارزیابی‌ها تسهیل شده و مجوزهای لازم با هماهنگی دستگاه‌های همجوار به صورت همزمان صادر می‌شود تا این کالاها بدون معطلی روانه بازار و شبکه توزیع شوند. این رویکرد به ویژه در تأمین امنیت غذایی و دارویی کشور نقش کلیدی دارد.

ترخیص ۲ میلیون تن کالا حتی در روزهای جنگ ۱۲ روزه

عسگری با اشاره به عملکرد گمرک در دوره جنگ ۱۲ روزه اخیر گفت: در آن مقطع حساس، با وجود مشکلات متعدد ناشی از حملات دشمن و حتی بمباران برخی گمرکات و مبادی ورودی از جمله در قشم، بندرلنگه و شلمچه، فرآیند تجارت خارجی متوقف نشد.

وی خاطرنشان کرد: در طول همان ۱۲ روز، با تکیه بر تسهیلات ویژه‌ای که در اختیار تجار و بازرگانان قرار گرفت و همچنین مصوبات فوری که از مراجع ذی‌صلاح اخذ شد، حدود ۲ میلیون تن کالا از گمرکات کشور ترخیص و وارد چرخه اقتصاد شد. این حجم از ترخیص در شرایط جنگی، نشان‌دهنده تاب‌آوری نظام گمرکی و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی در شرایط بحران است.

به گفته معاون وزیر اقتصاد، بخشی از این تسهیلات شامل ترخیص درصدی و اعتباری، پذیرش ضمانت‌نامه، کاهش تشریفات زائد و شبانه‌روزی کردن فعالیت گمرکات مرزی و بندری بوده که همچنان نیز برای فعالان اقتصادی معتبر ادامه دارد.

رئیس کل گمرک در پایان تأکید کرد برنامه کاهش زمان ترخیص و تسهیل تجارت با جدیت ادامه خواهد یافت و گمرک ایران با همکاری وزارت اقتصاد، سازمان بنادر، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت تلاش می‌کند رسوب کالاهای اساسی در بنادر به حداقل برسد و کالاها با کمترین زمان و هزینه در اختیار مردم و بخش تولید قرار گیرد.