تنش تازهای در روابط دو همسایه مهم خاورمیانه شکل گرفته است؛ وزارت خارجه عربستان سعودی مدعی شده حمله پهپادی به خط لوله راهبردی انتقال نفت این کشور از مبدأ عراق انجام شده، ادعایی که با واکنش فوری دولت بغداد و دستور تحقیق نخستوزیر عراق همراه شد.
روایت ریاض از حمله پهپادی
وزارت خارجه عربستان در بیانیهای رسمی اعلام کرد که خط لوله شرق به غرب این کشور که نفت خام را از میادین شرقی به پایانههای صادراتی در غرب منتقل میکند، هدف چند فروند پهپاد قرار گرفته است. به گفته ریاض، این پهپادها از داخل خاک عراق به پرواز درآمده و ایستگاههای پمپاژ کنار این خط لوله را در دو منطقه ریاض و مدینه منوره هدف قرار دادهاند.
در این بیانیه تأکید شده است که در جریان این حملات شماری از افراد آسیب دیدهاند و خسارتهایی به تأسیسات وارد شده است. وزارت خارجه عربستان ضمن محکوم کردن شدید این حمله، اعلام کرد که ریاض حق خود را برای اتخاذ «تمامی تدابیر لازم» به منظور حفاظت از حاکمیت ملی، امنیت و تأسیسات حیاتی خود محفوظ میداند.
دستور فوری نخستوزیر عراق برای تحقیق
به دنبال انتشار بیانیه عربستان، علی الزیدی، نخستوزیر عراق، روز جمعه دستور بررسی دقیق و فوری این حادثه را صادر کرد. خط لوله شرق - غرب عربستان به عنوان یک مسیر صادراتی جایگزین و راهبردی شناخته میشود که امکان صادرات نفت خام بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند و از این رو اهمیت اقتصادی و امنیتی بالایی برای ریاض دارد.
نخستوزیر عراق در بیانیه خود با لحنی قاطع تأکید کرد: «دولت هیچ فعالیتی را که عراق یا روابط آن با کشورهای برادر و دوست را در معرض خطر قرار دهد، تحمل نخواهد کرد.» وی همچنین تصریح کرد که خاک و حریم هوایی عراق «نقطه پرتاب» برای تجاوز به هیچ کشوری نخواهد بود و بغداد اجازه نخواهد داد از قلمرو این کشور برای تهدید امنیت همسایگان استفاده شود.
خسارت گسترده در ایستگاههای پمپاژ
بر اساس گزارشهای منتشر شده، این حمله روز گذشته رخ داده و پرتابهها به طور مستقیم ایستگاههای پمپاژ مستقر در طول مسیر خط لوله را هدف قرار دادهاند. تصاویر ماهوارهای که پس از حادثه منتشر شده، آثار آتشسوزی گسترده در یکی از این ایستگاهها را به وضوح نشان میدهد؛ موضوعی که بیانگر شدت حمله و اهمیت محافظت از این شریان حیاتی انرژی است.
خط لوله شرق به غرب با طول صدها کیلومتر، نفت خام تولید شده در شرق عربستان را به بنادر واقع در ساحل دریای سرخ منتقل میکند. این خط لوله در سالهای اخیر به دلیل تنشها در خلیج فارس و نگرانی از احتمال بسته شدن تنگه هرمز، به عنوان یک مسیر امن و جایگزین برای تضمین تداوم صادرات نفت عربستان اهمیت دوچندانی یافته است.
اهمیت راهبردی و پیامدهای منطقهای
حمله به این خط لوله نه تنها یک حادثه امنیتی برای عربستان محسوب میشود، بلکه میتواند پیامدهای گستردهتری برای بازار جهانی انرژی و امنیت منطقه داشته باشد. هرگونه اختلال در این مسیر صادراتی میتواند بر عرضه نفت و قیمت جهانی آن اثرگذار باشد، به ویژه در شرایطی که بازارهای انرژی به شدت نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی حساس هستند.
ادعای ریاض مبنی بر برخاستن پهپادها از خاک عراق در حالی مطرح شده که بغداد بارها تأکید کرده است اجازه نخواهد داد گروهها یا طرفهای مختلف از خاک این کشور برای انجام عملیات فرامرزی استفاده کنند. دستور تحقیق صادر شده از سوی نخستوزیر عراق نشان میدهد دولت این کشور تلاش دارد با شفافسازی سریع، از تشدید تنش در روابط با عربستان جلوگیری کند.
ناظران معتقدند نحوه مدیریت این پرونده از سوی دو پایتخت میتواند آزمونی برای سطح همکاری امنیتی میان بغداد و ریاض باشد؛ همکاریای که در سالهای اخیر با هدف تقویت ثبات منطقه و مقابله با تهدیدات مشترک گسترش یافته است. در عین حال، عربستان تأکید کرده است که حفاظت از تأسیسات نفتی و زیرساختهای انرژی خود را در اولویت قرار داده و هرگونه تهدید علیه آن را با جدیت پاسخ خواهد داد.
تا زمان تکمیل تحقیقات رسمی از سوی کمیتهای که به دستور نخستوزیر عراق تشکیل شده، ابعاد دقیق این حادثه، عاملان واقعی و مسیر پروازی پهپادها همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد. با این حال، هر دو طرف بر ضرورت حفظ روابط دوستانه و جلوگیری از سوءاستفاده از خاک عراق برای اقدامات بیثباتکننده تأکید کردهاند.
نظرات (0)