مشاوره پیش از ازدواج به عنوان یکی از مهمترین مراحل آمادگی برای آغاز زندگی مشترک، نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از بسیاری از چالشها و تعارضهای زناشویی دارد. شقایق حسینپور، روانشناس در یک برنامه تلویزیونی با اشاره به همین موضوع، اهداف و ضرورتهای این نوع مشاوره را تشریح کرد و گفت: «با مشاوره پیش از ازدواج میتوانیم قبل از ازدواج آگاهی را بالاتر ببریم و بعد از ازدواج رفتارهای مسئولانهتری داشته باشیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که امروزه به دلیل تغییر سبک زندگی، افزایش سطح توقعات و پیچیدهتر شدن روابط اجتماعی، شناخت عمیقتر زوجین از یکدیگر بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. مشاوره پیش از ازدواج صرفاً یک گفتوگوی تشریفاتی نیست، بلکه فرآیندی علمی و ساختارمند است که به افراد کمک میکند با دیدی واقعبینانه وارد زندگی مشترک شوند.
افزایش آگاهی؛ نخستین گام برای انتخاب آگاهانه
به گفته این روانشناس، مهمترین کارکرد مشاوره پیش از ازدواج، ارتقای سطح آگاهی است. بسیاری از افراد، تصور روشنی از انتظارات، ارزشها و الگوهای رفتاری خود و طرف مقابل ندارند. در جلسات مشاوره، هر دو نفر فرصت مییابند تا با کمک آزمونهای شخصیتشناسی، مصاحبههای بالینی و گفتوگوهای هدایتشده، به شناخت دقیقتری از ویژگیهای شخصیتی، سبک دلبستگی، شیوه مدیریت هیجان و مهارتهای ارتباطی یکدیگر برسند.
این آگاهی به معنای یافتن فرد بدون نقص نیست، بلکه به معنای درک تفاوتهاست. تفاوت در خانواده، فرهنگ، باورهای مذهبی، نگرش به مسائل مالی، تربیت فرزند و حتی سبک گذران اوقات فراغت، اگر پیش از ازدواج بهدرستی بررسی نشود، میتواند پس از ازدواج به منشأ سوءتفاهم و تعارض تبدیل شود.
مسئولیتپذیری پس از ازدواج؛ ثمره یک انتخاب آگاهانه
حسینپور در بخش دیگری از صحبتهای خود تأکید کرد که آگاهی پیش از ازدواج، به صورت مستقیم بر مسئولیتپذیری پس از ازدواج اثر میگذارد. زمانی که افراد بدانند چرا ازدواج میکنند، از همسر آینده خود چه انتظاری دارند و برای تحقق یک زندگی مشترک سالم چه مهارتهایی لازم است، با تعهد و مسئولیت بیشتری نقشهای خود را ایفا خواهند کرد.
فردی که با شناخت کافی وارد ازدواج شده، در مواجهه با مشکلات، به جای فرافکنی و مقصر دانستن دیگری، به دنبال حل مسئله است. او میداند که ازدواج یک رابطه دوطرفه و مبتنی بر همکاری، گفتوگو و انعطافپذیری است و برای حفظ آن باید به طور فعال تلاش کند.
مهمترین اهداف مشاوره پیش از ازدواج
روانشناسان معتقدند مشاوره پیش از ازدواج چند هدف محوری را دنبال میکند که مهمترین آنها عبارتند از:
- خودشناسی و شناخت طرف مقابل: کمک به هر فرد برای شناخت نقاط قوت، ضعف، نیازها و طرحوارههای خود و آشنایی با دنیای درونی نامزدش.
- بررسی میزان تناسب و هماهنگی: سنجش تفاهم در حوزههای اساسی مانند ارزشها، اهداف زندگی، باورهای اعتقادی، مسائل اقتصادی و نگرش به خانواده.
- آموزش مهارتهای ارتباط مؤثر: یادگیری نحوه گفتوگو، گوش دادن فعال، ابراز احساسات و مدیریت تعارض بدون پرخاشگری یا سکوت مخرب.
- واقعبین کردن انتظارات: اصلاح باورهای غیرواقعی درباره ازدواج و کمک به زوجین برای پذیرش این نکته که هیچ رابطهای بدون چالش نیست.
- غربالگری سلامت روان: شناسایی اختلالات خلقی، اضطرابی، اعتیاد یا تجربیات آسیبزای حلنشده که ممکن است بر کیفیت زندگی مشترک اثر بگذارد.
- آمادگی برای ایفای نقشهای جدید: آمادهسازی ذهنی برای نقش همسری، و در آینده نقش والدینی و مدیریت ارتباط با خانوادههای اصلی هر دو طرف.
مشاوره پیش از ازدواج برای چه کسانی ضروریتر است؟
اگرچه مشاوره پیش از ازدواج برای همه زوجها توصیه میشود، اما برای برخی گروهها اهمیت دوچندانی دارد؛ از جمله ازدواجهایی که با فاصله سنی زیاد، تفاوت فرهنگی یا قومیتی قابل توجه، سابقه ازدواج ناموفق، یا آشنایی کوتاهمدت شکل گرفتهاند. همچنین در مواردی که یکی از طرفین یا هر دو، تجربه فقدان، طلاق والدین یا مشکلات سلامت روان داشتهاند، بررسی تخصصی پیش از ازدواج میتواند از بروز بحرانهای جدی جلوگیری کند.
متخصصان توصیه میکنند زوجین حداقل چند ماه قبل از مراسم ازدواج و زمانی که هنوز تصمیم نهایی و هیجانزده قطعی نشده است، برای مشاوره اقدام کنند تا در صورت نیاز، فرصت کافی برای بررسی عمیقتر، آموزش مهارتها یا حتی بازنگری در تصمیم وجود داشته باشد.
نگاهی پیشگیرانه به جای درمانی
در مجموع، آنچه از سخنان این روانشناس برمیآید این است که مشاوره پیش از ازدواج، یک نگاه پیشگیرانه به جای رویکرد درمانی پس از بروز مشکل است. سرمایهگذاری چند جلسه برای گفتوگو با یک متخصص، میتواند از بسیاری از دلایل اصلی طلاق و نارضایتی زناشویی که ریشه در عدم شناخت و فقدان مهارت دارد، پیشگیری کند و مسیر زندگی مشترک را هموارتر سازد.
کارشناسان خانواده تأکید دارند انتخاب مشاور متخصص، متعهد و بیطرف، و صداقت کامل زوجین در جلسات، شرط اثربخشی این فرآیند است. پنهان کردن حقایق مهم یا تلاش برای ارائه چهرهای غیرواقعی از خود، نه تنها کمکی به آینده رابطه نمیکند، بلکه آن را با چالشی بزرگتر مواجه خواهد ساخت.
نظرات (0)