سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، نشست مشترک پیشرو در سلطنت عمان را گامی اساسی و تعیینکننده برای تقویت ثبات و امنیت در منطقه خلیج فارس توصیف کرد و گفت این گفتوگوها حاصل یک روند تدریجی و مبتنی بر احترام متقابل به حاکمیت کشورهاست.
اسماعیل بقائی در گفتوگو با شبکه المیادین، با اشاره به تحولات ماههای اخیر در منطقه، تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران هیچگاه کشورهای منطقه را هدف اقدام نظامی خود قرار نداده و آنچه هدف قرار گرفته، پایگاههای آمریکایی بوده که به گفته او، منشأ و مبدأ تجاوز علیه ایران محسوب میشدهاند.
نشست عمان؛ گامی برای ثبات منطقهای
بقائی با اشاره به نشستی که قرار است روز دوشنبه در عمان برگزار شود، این رویداد را گامی اساسی در جهت تضمین ثبات و امنیت در منطقه خلیج فارس خواند. به گفته وی، این نشست صرفاً یک تصمیم مقطعی نیست، بلکه نتیجه یک فرآیند دیپلماتیک چندماهه است که با در نظر گرفتن تحولات حساس اخیر شکل گرفته است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی پیش از این نیز در تشریح روند شکلگیری این گفتوگوها تأکید کرده بود که ایده برگزاری نشست میان ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس، موضوع امروز و دیروز نیست. او یادآور شد که در شش ماه گذشته، اتفاقات بسیار مهمی در منطقه رخ داده و ضروری است این تحولات در چارچوب گفتوگو و همکاری جمعی مدیریت شود.
تأکید بر احترام به حاکمیت همسایگان
بقائی در بخش دیگری از اظهارات خود، خطاب به افکار عمومی منطقه تصریح کرد: «ظاهر امر این بود که جمهوری اسلامی ایران پایگاههای نظامی آمریکا در خاک این کشورها را هدف قرار داد، اما ما همواره تأکید کردهایم که با این کشورها سر جنگ نداریم و قائل به احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی آنها هستیم.»
وی افزود: حملات انجامشده از سوی ایران، ماهیتی دفاعی داشته و نه تهاجمی علیه همسایگان. به گفته سخنگوی وزارت خارجه، این اقدامات در واقع پاسخ دفاعی به مبدأ حمله علیه ایران بوده و با هدف بازدارندگی در برابر تجاوزهای فرامنطقهای صورت گرفته است.
این موضعگیری در شرایطی مطرح میشود که طی ماههای گذشته، تنشهای ناشی از حضور نظامی آمریکا در منطقه و استفاده از پایگاههای این کشور برای اقدام علیه ایران، نگرانیهایی را در پایتختهای حاشیه خلیج فارس ایجاد کرده بود. تهران تلاش کرده با تفکیک میان روابط دوجانبه با همسایگان و تقابل با حضور نظامی آمریکا، پیام روشنی مبنی بر تمایل به همکاری منطقهای ارسال کند.
دیپلماسی منطقهای در کانون توجه
ناظران معتقدند انتخاب عمان به عنوان میزبان این نشست، حامل پیام مهمی است. مسقط طی سالهای اخیر همواره نقش میانجی و تسهیلگر گفتوگوهای منطقهای را ایفا کرده و از اعتماد نسبی همه طرفها برخوردار است. برگزاری نشست در سطح کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران میتواند زمینهساز شکلگیری سازوکاری بومی برای مدیریت امنیت منطقه بدون اتکا به قدرتهای فرامنطقهای باشد.
بقائی پیشتر نیز تأکید کرده بود که جمهوری اسلامی ایران امنیت خلیج فارس را امنیت خود میداند و هرگونه ثبات پایدار تنها از مسیر گفتوگو، همکاری و احترام متقابل قابل تحقق است. از نگاه تهران، گفتوگوهای عمان فرصتی است تا سوءتفاهمهای ناشی از تحولات اخیر رفع شده و چارچوبی برای اعتمادسازی مجدد ایجاد شود.
روایت حمله به سالن ورزشی لامرد
سخنگوی وزارت خارجه در بخش دیگری از گفتوگوی خود به حمله اخیر آمریکا به سالن ورزشی شهر لامرد اشاره کرد و جزئیات تازهای از ابعاد این حمله ارائه داد. به گفته وی، هر موشک آمریکایی که سالن ورزشی لامرد را هدف قرار داد، حامل ۱۸۰ هزار ترکش بوده است.
این اظهارات، ابعاد انسانی و غیرنظامی بودن هدف مورد حمله را برجسته میکند و به گفته بقائی، نشان میدهد که اقدامات تهاجمی آمریکا تا چه اندازه میتوانسته به تلفات گسترده غیرنظامی منجر شود. او این نمونه را شاهدی بر ماهیت تجاوزکارانه اقدامات آمریکا و در عین حال، ضرورت پاسخ دفاعی ایران دانست.
پیام تهران به منطقه
جمعبندی سخنان سخنگوی وزارت خارجه حاکی از آن است که تهران در عین تأکید بر حق دفاع مشروع خود، به دنبال تنشزدایی و تقویت همکاریهای منطقهای است. بقائی با تفکیک میان تقابل با آمریکا و روابط با همسایگان، کوشید این پیام را منتقل کند که جمهوری اسلامی ایران کشورهای منطقه را طرف تخاصم خود نمیداند و امنیت جمعی را تنها در سایه همکاری کشورهای ساحلی خلیج فارس قابل تأمین میبیند.
نشست روز دوشنبه در عمان از این منظر، آزمونی مهم برای دیپلماسی منطقهای به شمار میرود؛ آزمونی که در صورت موفقیت، میتواند الگویی برای حلوفصل اختلافات از طریق گفتوگوهای درونمنطقهای و کاهش نقشآفرینی قدرتهای فرامنطقهای در معادلات امنیتی خلیج فارس باشد.
نظرات (0)