نشستهای سالانه کارگروههای تخصصی شورای تجاری بریکس از دهم سپتامبر ۲۰۲۶ در دهلینو، پایتخت هند، آغاز شده و نمایندگان بخش خصوصی کشورهای عضو در قالب کارگروههای مختلف به بررسی راهکارهای توسعه همکاریهای اقتصادی پرداختهاند. در این میان، کارگروه تجارت و سرمایهگذاری یکی از مهمترین نشستهای خود را با حضور نمایندگان ارشد اتاقهای بازرگانی اعضا برگزار کرد.
در این نشست، فریال مستوفی، نایبرئیس اتاق بازرگانی تهران، به نمایندگی از بخش خصوصی ایران در کنار نمایندگان سایر کشورهای عضو بریکس حضور یافت و دیدگاههای کشورمان را درباره مسیرهای تقویت تجارت و سرمایهگذاری درونگروهی تشریح کرد. این حضور در چارچوب هیئت اعزامی اتاق تهران به دهلینو صورت گرفت که با هدف تعمیق ارتباطات اقتصادی و شناسایی فرصتهای جدید همکاری راهی هند شده است.
محورهای اصلی گفتوگو در کارگروه تجارت و سرمایهگذاری
بر اساس گزارشهای منتشرشده، چهار محور کلیدی دستور کار این نشست را تشکیل میداد: تقویت تابآوری زنجیرههای تامین، هماهنگی مقررات تجاری، گسترش تجارت دیجیتال و توسعه سرمایهگذاریهای مشترک. نمایندگان کشورها تاکید کردند که با توجه به تحولات اقتصاد جهانی، افزایش نااطمینانیها و اختلال در زنجیرههای تامین جهانی، اعضای بریکس نیازمند چارچوبهای مشترک و پایدار برای تضمین جریان کالا، خدمات و سرمایه هستند.
در بخش مربوط به مقررات تجاری نیز اعضا بر لزوم کاهش موانع غیرتعرفهای، همسوسازی استانداردها و ایجاد درک مشترک از قواعد تجارت جهانی تاکید کردند. همچنین توسعه تجارت دیجیتال به عنوان یکی از پیشرانهای رشد آتی، به طور ویژه مورد توجه قرار گرفت و تجربیات ملی کشورها در زمینه دیجیتالیسازی فرآیندهای گمرکی، پرداختهای فرامرزی و زیرساختهای عمومی دیجیتال به اشتراک گذاشته شد.
پنج راهکار پیشنهادی برای تقویت همکاری درونبریکس
در پایان نشست، کارگروه تجارت و سرمایهگذاری پنج راهکار را به عنوان بسته پیشنهادی برای تقویت همکاریهای اقتصادی میان اعضای بریکس جمعبندی و ارائه کرد:
- ۱. تقویت تابآوری زنجیرههای تامین در بریکس: این راهکار شامل تدوین چارچوب مشترک برای مدیریت ریسک زنجیره تامین، توسعه تجارت با استفاده از ارزهای ملی، تقویت سازوکارهای مالی داخلی بریکس، اجرای طرح شناسایی متقابل فعالان اقتصادی مجاز (AEO) و افزایش نقش و مشارکت بنگاههای کوچک و متوسط در تجارت درونگروهی است. هدف از این محور، کاهش آسیبپذیری اعضا در برابر شوکهای خارجی و وابستگی به سازوکارهای مالی فرامنطقهای عنوان شده است.
- ۲. هماهنگی در مقررات تجارت جهانی: پیشنهاد دوم بر تدوین مواضع هماهنگ در سازمانها و نهادهای چندجانبه، مشارکت فعال و اثرگذار در نهادهای بینالمللی استانداردسازی و تمرکز ویژه بر حوزههای راهبردی که اقتصادهای بریکس در آن دارای مزیت هستند، استوار است. این هماهنگی میتواند قدرت چانهزنی جمعی اعضا را در نظام تجارت جهانی افزایش دهد.
- ۳. ترویج تجارت باز و مبتنی بر قواعد: در این بخش بر پایبندی به اصل چندجانبهگرایی، حمایت از اصلاحات معنادار و متوازن در سازمان تجارت جهانی و کاهش تفاوتهای مقرراتی از طریق گفتوگوهای ساختاریافته و انعقاد موافقتنامههای شناسایی متقابل تاکید شده است. رویکردی که به گفته اعضا، شفافیت و پیشبینیپذیری تجارت درونبریکس را بهبود میبخشد.
- ۴. توسعه زیرساخت تجارت دیجیتال: چهارمین راهکار، ناظر بر تقویت زیرساختهای فنی و نهادی تجارت دیجیتال، تبادل تجربههای ملی موفق، دیجیتالیسازی فرآیندهای تجاری متناسب با سطح آمادگی هر کشور و بررسی امکان ایجاد زیرساختهای عمومی دیجیتال فرامرزی و interoperable میان اعضا است. این بخش میتواند هزینههای مبادله را به طور محسوس کاهش دهد.
- ۵. تقویت همکاریهای سرمایهگذاری درونبریکس: آخرین محور پیشنهادی، ایجاد چارچوب توسعه سرمایهگذاری درونگروهی، تسهیل همکاریهای فناورانه و انتقال فناوری، بهبود محیط سرمایهگذاری از طریق شفافسازی مقررات و اولویتدهی به طرحهای مشترک در حوزههای فناوریهای نو، انرژی و مواد معدنی حیاتی و راهبردی را شامل میشود.
حضور فعال هیئت بخش خصوصی ایران در دهلینو
هیئت تجاری اتاق تهران به سرپرستی فریال مستوفی و با همراهی شهاب جوانمردی و عباس آرگون از اعضای هیئت رئیسه، مازیار نوربخش رئیس کمیسیون تحول، نوآوری و بهرهوری و مریم تاجآبادی نایبرئیس کمیسیون اقتصاد سلامت اتاق تهران، در این رویداد حضور یافته است. مجید قاسمی، رئیس بخش ایرانی شورای تجاری بریکس نیز هیئت را همراهی میکند.
هدف اصلی این سفر، تقویت ارتباط مستقیم بخش خصوصی ایران با فعالان اقتصادی سایر کشورهای عضو بریکس، معرفی ظرفیتهای صادراتی و سرمایهگذاری کشور و شناسایی فرصتهای جدید برای همکاریهای مشترک به ویژه در شرایط تغییر نظم اقتصادی بینالمللی عنوان شده است. شورای تجاری بریکس به عنوان بازوی بخش خصوصی این گروه، نقش مهمی در پیشنهاد سیاستها و پیگیری اجرای توافقها میان دولتها ایفا میکند.
اهمیت راهکارها برای اقتصاد ایران و بریکس
کارشناسان معتقدند اجرای بسته پنجگانه پیشنهادی میتواند برای ایران از چند منظر حائز اهمیت باشد؛ نخست، توسعه تجارت با ارزهای ملی و تقویت سازوکارهای مالی داخلی بریکس میتواند به کاهش هزینههای تحریم و تسهیل تسویه تجاری کمک کند. دوم، شناسایی متقابل فعالان اقتصادی مجاز، روند ترخیص و ترانزیت کالا را برای صادرکنندگان ایرانی به ویژه بنگاههای کوچک و متوسط تسهیل خواهد کرد.
از سوی دیگر، تمرکز بر سرمایهگذاری مشترک در حوزه انرژی و مواد معدنی حیاتی، با توجه به جایگاه ایران در ذخایر انرژی و معدنی، فرصتهای تازهای برای جذب سرمایه و انتقال فناوری ایجاد میکند. توسعه تجارت دیجیتال نیز میتواند بستر مناسبی برای اتصال استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان ایرانی به بازار بزرگ بیش از سه میلیارد نفری بریکس فراهم آورد.
نشستهای شورای تجاری بریکس و کارگروههای تخصصی آن طی روزهای آینده در دهلینو ادامه خواهد داشت و انتظار میرود پیشنهادات کارگروه تجارت و سرمایهگذاری پس از جمعبندی نهایی، برای تصویب به اجلاس سران و نشست اصلی شورا ارائه شود.
نظرات (0)