دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز شنبه در اظهاراتی تازه مدعی شد که آنچه او «جنگ با ایران» خوانده، به‌زودی به پایان می‌رسد و با فروکش کردن این درگیری، قیمت نفت در بازارهای جهانی سقوط خواهد کرد. این اظهارات در جریان سفر رسمی او به ایرلند و دیدار با مایکل مارتین، نخست‌وزیر این کشور در دوبلین مطرح شد.

ترامپ در گفت‌وگو با خبرنگاران بار دیگر پیش‌بینی خود درباره زمان پایان تنش با تهران را تکرار کرد و آن را به انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا که قرار است سوم نوامبر برگزار شود، مرتبط دانست. او پیش از این نیز گفته بود که این درگیری «بلافاصله پس از رأی‌گیری» به پایان خواهد رسید.

گره زدن پایان تنش به انتخابات آمریکا

رئیس‌جمهور آمریکا در دوبلین تأکید کرد که انتظار دارد این رویارویی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره پایان یابد. به گفته او، تهران به دنبال اثرگذاری بر نتیجه این انتخابات است؛ ادعایی که پیش‌تر نیز از سوی او مطرح شده بود اما بدون ارائه شواهد مستند بیان شد.

ترامپ مدعی شد با پایان یافتن تنش، فشار بر بازار انرژی کاهش یافته و بهای نفت به‌طور محسوسی افت خواهد کرد. این در حالی است که بازار نفت در ماه‌های اخیر به‌شدت تحت تأثیر تحولات خاورمیانه، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و نگرانی از ناامنی در تنگه‌های راهبردی قرار داشته است.

ادعا درباره حمله به خط لوله شرق-غرب عربستان

ترامپ در بخش دیگری از اظهارات خود، بار دیگر ایران را به دست داشتن در حمله به خط لوله نفت شرق-غرب عربستان سعودی متهم کرد؛ اتهامی که تهران همواره آن را رد کرده است. او گفت ایران «احتمالاً مسئول» این حمله بوده است.

با این حال، رئیس‌جمهور آمریکا بلافاصله تلاش کرد لحن خود را تعدیل کند و با اشاره به روابط نزدیکش با محمد بن سلمان، ولی‌عهد عربستان سعودی، او را «دوست خوب» خود توصیف کرد و اطمینان داد که همه مسائل «به آرامی حل خواهد شد». مقامات سعودی پیش‌تر اعلام کرده بودند پس از حملات متوالی به این خط لوله، ناچار به توقف انتقال نفت از طریق آن شده‌اند؛ اقدامی که یکی از مهم‌ترین شریان‌های انرژی منطقه را به‌طور موقت از مدار خارج کرد.

تکرار ادعای کنترل تنگه هرمز

در ادامه همین نشست، ترامپ در بحبوحه تنش با تهران، ادعای واشنگتن مبنی بر کنترل تنگه هرمز را نیز تکرار کرد. تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین گذرگاه‌های حمل‌ونقل نفت جهان، همواره در کانون رقابت‌های ژئوپلیتیک میان ایران و آمریکا قرار داشته و هرگونه اظهارنظر درباره آن بازتاب گسترده‌ای در بازار انرژی دارد.

ایران بارها تأکید کرده است که امنیت تنگه هرمز را بخشی از امنیت ملی خود می‌داند و حضور و رفت‌وآمد در این آبراه باید بر اساس قوانین بین‌المللی و با احترام به حاکمیت کشورهای ساحلی انجام شود. در مقابل، آمریکا حضور نظامی خود در منطقه را با هدف «تأمین آزادی کشتیرانی» توجیه می‌کند.

تحولات یمن و تنگه باب‌المندب

هم‌زمان با این تحولات، گزارش‌ها از یمن حاکی است که نیروهای انصارالله در برابر نیروهای تحت حمایت عربستان پیشروی کرده و موفق شده‌اند کنترل تنگه باب‌المندب را به دست بگیرند. باب‌المندب دومین گذرگاه راهبردی انتقال انرژی و تجارت دریایی در جنوب شبه‌جزیره عربستان است و هرگونه تغییر در وضعیت آن می‌تواند مسیر کشتیرانی میان دریای سرخ و خلیج عدن را تحت تأثیر قرار دهد.

تسلط بر این تنگه در کنار اختلال در خط لوله شرق-غرب عربستان، فشار مضاعفی بر شبکه انتقال انرژی منطقه وارد کرده و نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت را افزایش داده است. با این حال، ترامپ در اظهارات خود کوشید تصویری خوش‌بینانه از آینده ارائه دهد و گفت با پایان تنش با ایران، شرایط به حالت عادی باز خواهد گشت.

وعده تکراری سقوط قیمت نفت

سقوط قیمت نفت، محور ثابت اظهارات اخیر ترامپ بوده است. او بارها گفته است که پایان درگیری با ایران به کاهش فوری قیمت‌ها منجر خواهد شد؛ وعده‌ای که در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا از نظر سیاسی نیز حائز اهمیت است، چرا که قیمت حامل‌های انرژی به‌طور مستقیم بر معیشت رأی‌دهندگان آمریکایی اثر می‌گذارد.

با این وجود، کارشناسان بازار انرژی معتقدند بهای نفت تنها تابع یک متغیر سیاسی نیست و مجموعه‌ای از عوامل شامل میزان تولید اوپک پلاس، سطح ذخایر راهبردی آمریکا، تقاضای چین و هند و وضعیت گذرگاه‌های دریایی بر آن اثر می‌گذارد. از این رو، تحقق وعده کاهش سریع قیمت‌ها نیازمند فراتر از پایان یک تنش مقطعی است.

اظهارات جدید ترامپ در دوبلین در حالی مطرح می‌شود که تنش میان واشنگتن و تهران همچنان ادامه دارد و چشم‌انداز روشنی برای حل‌وفصل فوری آن از سوی منابع مستقل تأیید نشده است. ناظران معتقدند گره زدن سرنوشت این مناقشه به تقویم انتخاباتی آمریکا، بیش از آنکه ناظر به واقعیت‌های میدانی باشد، کارکردی تبلیغاتی و انتخاباتی دارد.