رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران در دومین نشست سراسری هماندیشی تجارت خارجی کشور، با تشریح شرایط پیچیده حاکم بر تجارت خارجی، از تدوین یک راهبرد سهمحوری برای حفظ پویایی صادرات و عبور از تنگناهای موجود خبر داد.
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، محمدعلی دهقان دهنوی، معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت، در این نشست که با حضور فعالان و مسئولان حوزه تجارت خارجی برگزار شد، گفت این همایش فرصتی سالانه برای گردهمایی بازیگران اصلی تجارت، بررسی آخرین تحولات و گفتوگو درباره چالشها و راهکارهای پیش رو است.
سالی دشوار اما بدون توقف
دهقان دهنوی با اشاره به فضای ویژه تجارت خارجی در سال جاری اظهار کرد: مجموعهای از تحولات از جمله جنگ و نوسانات پیرامونی، شرایط فعالیت تجاری را محدودتر از گذشته کرده است. با این حال این محدودیتها نباید به معنای ناامیدی یا توقف فعالیت تلقی شود.
وی با تقدیر از تلاش بخش خصوصی برای یافتن مسیرهای جایگزین در شرایط دشوار افزود: سیاستگذاری و سنجش عملکرد سازمان توسعه تجارت ایران در سال جاری بر سه پایه اصلی پایشگری، تسهیلگری و کنشگری استوار خواهد بود و همه برنامهها بر همین اساس ارزیابی میشوند.
پایشگری؛ از آمار کلی تا رصد بنگاه و مرز
به گفته رئیس سازمان توسعه تجارت، نخستین محور، پایشگری مستمر و لحظهای است. در شرایط کنونی بیش از هر زمان دیگری نیاز است بدانیم دقیقا در چه نقطهای ایستادهایم، چه اقداماتی انجام شده و کدام مسائل همچنان بلاتکلیف مانده است.
دهقان دهنوی تأکید کرد پایشگری به معنای صرف مشاهده آمار گمرکی و مقایسه رشد یا افت صادرات استانها نیست؛ این حداقل سطح کار است و کافی به شمار نمیرود. او توضیح داد:
- باید ظرفیتها و مزیتهای صادراتی هر استان به تفکیک شناسایی شود.
- اگر صادرات کالایی خاص یا صادرات استانی کاهش یافته، علت دقیق آن احصا و ریشهیابی شود.
- تحلیلها باید تا سطح کالا و حتی عملکرد تکتک بنگاهها پیش برود.
وی بخش دیگری از پایشگری را رصد مستمر مرزها و پایانههای مرزی عنوان کرد و گفت باید به صورت روزانه مشخص باشد آیا در مرز صف تشکیل شده، دلیل صف چیست، وضعیت ورود و خروج کالا چگونه است و دستگاههای مستقر چه عملکردی دارند. هرچند سازمان توسعه تجارت به طور مستقیم در مرز مستقر نیست، اما وظیفه خود میداند گلوگاهها را شناسایی، گزارش و پیگیری کند تا جریان تجارت قطع نشود.
معاون وزیر صمت افزود: این پایش نباید به استانهای مرزی محدود بماند. استانهای غیرمرزی نیز اطلاعات میدانی ارزشمندی در اختیار دارند که برای اجرای مؤثر مأموریت پایشگری ضروری است. وی همچنین بر ضرورت تسهیل ورود کالا تأکید کرد و گفت باید سازوکاری فراهم شود تا کالا بدون توقفهای طولانی و با کمترین تشریفات از مرز عبور کرده و مستقیما به داخل کشور منتقل شود.
تسهیلگری؛ گرهگشایی از مسیر بخش خصوصی
محور دوم مورد تأکید دهقان دهنوی، تسهیلگری بود. او گفت در هر نشست با فعالان بخش خصوصی با فهرستی از موانع و گرهها مواجه میشویم که باید برای آنها راهحل عملی پیدا کرد.
به گفته وی، در سطح استانها باید جلسات مستمر و مسألهمحور با بخش خصوصی برگزار شود و ضمن بررسی برنامههای توسعه تجارت و شناسایی بازارهای هدف و بازارهای جدید، برای چالشهایی مانند رفع تعهدات ارزی، رسوب کالا، صفهای طولانی تخصیص ارز و سایر موانع اجرایی چارهاندیشی شود.
رئیس کل سازمان توسعه تجارت با اشاره به محدودیتهای ناشی از تحریمها و تنگناهای ارزی تصریح کرد: بخشی از مشکلات ریشه در همین محدودیتها دارد، اما در مواردی نیز نحوه اجرا، چارچوبها و شیوه مواجهه با مسائل، خود به مانع تبدیل شده است. جنس کار ما توسعه تجارت است و نباید با روشهای اجرایی، تاجر و تولیدکننده را درگیر پیچیدگیهای زائد کنیم.
وی با تأکید بر لزوم امیدواری و پیگیری مجدانه افزود: نباید در مسیر رفع موانع ناامید شد؛ باید برای برداشتن هر مانع جنگید و این نگاه باید هم در ستاد و هم در استانها حاکم باشد.
دهقان دهنوی یکی از چالشهای جدی روز را افزایش هزینههای لجستیک و حملونقل دانست و گفت اگر زنجیره لجستیک به موقع و مستمر عمل نکند، توجیه اقتصادی صادرات برای بسیاری از کالاها از بین میرود. وی بر ضرورت ایجاد یک معادله برد-برد میان اجزای زنجیره تأکید کرد و هشدار داد: اگر هزینهها به جایی برسد که صادرات صرفه نداشته باشد، صادرکننده از بازار خارج میشود و این به معنای از دست رفتن درآمد ارزی و مهمتر از آن، از دست رفتن بازارهای صادراتی است که به سختی به دست آمدهاند.
او در همین زمینه به موضوع تعهدات ارزی نیز اشاره کرد و گفت در برخی موارد، نوع اجرای تعهد ارزی باعث کاهش ارزش افزوده صادرات و تأخیر در بازگشت ارز میشود؛ بنابراین سیاستها باید به گونهای تنظیم شوند که استمرار صادرات و حفظ بازارهای خارجی مختل نشود. وی به عنوان نمونهای موفق از حمایتهای سازمان، به درخواست یک فعال اقتصادی برای استفاده از ارز حاصل از صادرات خود جهت واردات ماشینآلات و توسعه تولید اشاره کرد که اجرای آن به افزایش حجم صادرات همان بنگاه انجامید.
کنشگری؛ حرکت پیشدستانه به جای واکنش
سومین محور راهبرد سازمان، کنشگری است. دهقان دهنوی کنشگری را فراتر از واکنش دانست و توضیح داد: واکنش معمولا پس از وقوع یک اتفاق شکل میگیرد، در حالی که کنشگری به معنای اقدام فعالانه، پیشدستانه و برنامهریزی برای مدیریت شرایط و استفاده از فرصتهاست.
وی با اشاره به رویکرد دولت چهاردهم مبنی بر تمرکززدایی و واگذاری بخشی از اختیارات به استانها گفت: این ظرفیت به طور جدی دنبال شده و باید دید تا چه اندازه از آن برای توسعه تجارت بهره گرفتهایم. کنشگری یعنی پیش از بروز مشکل، فرصتها و تهدیدها را شناسایی کنیم و برای هر سناریو برنامه داشته باشیم.
رئیس سازمان توسعه تجارت از استانها خواست پایشگری را به داخل مرزهای خود محدود نکنند و بازارهای صادراتی را نیز به طور مستمر رصد کنند تا برای حفظ و گسترش آنها از قبل برنامهریزی شود.
او بر نقش محوری اتاقهای بازرگانی تأکید کرد و افزود: اتاق بازرگانی باید به میدان آورده شود و با سازماندهی حمایتها، برای حفظ بازارهای موجود و شکار فرصتهای جدید در بازارهای خارجی اقدام کند.
دهقان دهنوی همچنین درباره سفرهای تجاری گفت: یک هیأت تجاری زمانی به افزایش صادرات منجر میشود که با برنامهریزی دقیق انجام گیرد. فرصتها باید از قبل شناسایی، جلسات هدفمند تنظیم و مشخص شود در دو یا سه روز حضور در بازار هدف چه توافقاتی حاصل شده و نتیجه عملی آن چه خواهد بود. نتیجه سفر باید توافق و رشد قابل سنجش تجارت باشد.
اصفهان؛ ظرفیت تبادل تجربه میان استانها
معاون وزیر صمت در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به میزبانی اصفهان برای این نشست گفت: حضور در اصفهان صرفا فرصتی برای برگزاری جلسه نیست؛ این استان یکی از مقاصد مهم گردشگری کشور است و در عین حال حدود ۱۲ درصد از تولید صنعتی کشور را در اختیار دارد. تجربه اصفهان در حوزه صنعت و تجارت میتواند برای سایر استانها آموزنده باشد.
وی اتاق بازرگانی اصفهان را نمونهای موفق در حوزه آموزش و انتقال تجربه دانست و پیشنهاد کرد با برگزاری کارگاههای تخصصی و بهرهگیری از ظرفیت مؤسسات آموزشی، تجربیات موفق این استان در اختیار فعالان اقتصادی و مدیران سایر مناطق قرار گیرد.
دهقان دهنوی تبادل تجربه میان استانها را کلیدی خواند و اظهار کرد: عملکرد هر استان میتواند سرنخهای خوبی برای حل مسائل تجارت خارجی فراهم کند و باید از این ظرفیت برای شکلگیری شبکهای فعال و پویا میان استانهای کشور استفاده کرد.
وی در پایان تأکید کرد: ارزیابی عملکرد حوزه تجارت خارجی بر اساس سه محور یادشده انجام خواهد شد؛ اینکه بدانیم در چه وضعیتی هستیم، چه موانعی را برداشتهایم و برای استفاده از فرصتهای پیش رو چه کردهایم. هدف نهایی این است که حتی در شرایط دشوار، جریان تجارت خارجی استمرار یابد، موانع کاهش پیدا کند و فرصتهای جدید صادراتی به نتایج عملی و پایدار تبدیل شود.
نظرات (0)