دومین مخزن ذخیره پروپان در طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ میدان گازی پارس جنوبی پس از نصب تجهیزات کلیدی و انجام آزمون‌های تخصصی، به طور رسمی وارد چرخه بهره‌برداری و صادرات شد. در نخستین عملیات بارگیری از این مخزن، بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ تن پروپان مایع با موفقیت به محموله صادراتی تبدیل شد تا یکی دیگر از ظرفیت‌های زیرساختی این طرح ملی تکمیل شود.

نقش تجهیزات ساخت داخل در تکمیل زنجیره LPG

به گفته بابک زارع، در اجرای این مرحله از طرح، تعدادی از پمپ‌های کرایوژنیک مورد نیاز مخازن LPG فازهای ۲۲ تا ۲۴ توسط سازندگان داخلی طراحی و ساخته شده است. پمپ کرایوژنیک از جمله تجهیزات بسیار تخصصی و حساس در زنجیره ذخیره‌سازی، نگهداری و بارگیری گاز مایع به شمار می‌رود که عملکرد پایدار آن نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی و تداوم عملیات صادراتی دارد.

وی تأکید کرد دستیابی متخصصان و شرکت‌های داخلی به دانش طراحی، ساخت و بهره‌برداری مطمئن از این نوع پمپ‌ها، می‌تواند زمینه را برای افزایش سهم ساخت داخل در پروژه‌های مشابه صنعت نفت و گاز کشور فراهم کند و وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی را در بخش‌های حساس کاهش دهد. موفقیت عملکرد این تجهیزات در شرایط واقعی بهره‌برداری، مهر تأییدی بر توانمندی سازندگان ایرانی در حوزه تجهیزات فوق سرد و صنایع فرآیندی است.

آزمون‌های نهایی و نخستین بارگیری صادراتی

بر اساس اعلام مجری طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی، پس از نصب پمپ‌های کرایوژنیک در دومین مخزن پروپان و اجرای موفقیت‌آمیز آزمون پذیرش در محل (SAT)، شرایط لازم برای ورود تجهیزات به مدار عملیاتی فراهم شد. این آزمون‌ها با حضور نمایندگان طرح، پیمانکار، شرکت سازنده، مدیریت پالایشگاه دوازدهم پارس جنوبی و مدیریت دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران انجام گرفت.

امیرفرزان فاضلیان، مجری طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی، با اعلام خبر بارگیری موفق نخستین محموله صادراتی از این مخزن گفت: در این عملیات بیش از ۶ هزار و ۵۰۰ تن پروپان مایع بدون هیچ‌گونه اختلال عملیاتی بارگیری شد. اجرای بدون نقص این فرآیند، علاوه بر اثبات کارایی پمپ‌های کرایوژنیک ساخت داخل، به معنای ورود عملیاتی مخزن پروپان جنوبی به چرخه صادرات و بهره‌برداری پایدار است.

اهمیت فازهای ۲۲ تا ۲۴ در توسعه پارس جنوبی

طرح توسعه فازهای ۲۲ تا ۲۴ پارس جنوبی یکی از پروژه‌های کلیدی برای افزایش ظرفیت تولید گاز، میعانات گازی و محصولات جانبی از جمله پروپان و بوتان (LPG) محسوب می‌شود. تکمیل مخازن ذخیره‌سازی LPG و تأسیسات جانبی آن، حلقه اتصال تولید در پالایشگاه دوازدهم به اسکله‌های صادراتی است و نقش مستقیمی در پایداری صادرات و ارزآوری کشور دارد.

با بهره‌برداری از دومین مخزن پروپان، ظرفیت ذخیره‌سازی و انعطاف عملیاتی این فازها به طور محسوسی افزایش می‌یابد. این موضوع امکان مدیریت بهتر نوسانات تولید و تقاضا، برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای بارگیری کشتی‌ها و کاهش زمان انتظار شناورها را فراهم می‌کند. همچنین توسعه زیرساخت‌های ذخیره‌سازی، امنیت عرضه محصول صادراتی را در شرایط اوج تولید و یا تعمیرات دوره‌ای تضمین می‌کند.

گامی به سوی خودکفایی در تجهیزات فوق تخصصی

بومی‌سازی پمپ‌های کرایوژنیک در حالی محقق شده که این تجهیزات به دلیل کار در دماهای بسیار پایین و نیاز به آب‌بندی و دقت فوق‌العاده، در گروه تجهیزات با فناوری بالا (های‌تک) صنعت نفت و گاز قرار می‌گیرند. پیش از این، تأمین این پمپ‌ها عمدتاً از مسیر واردات انجام می‌شد که با محدودیت‌های تحریمی و هزینه‌های بالا همراه بود.

اکنون با اتکا به توان داخلی، علاوه بر صرفه‌جویی ارزی، امکان تأمین سریع‌تر قطعات یدکی، ارائه خدمات پس از فروش و انتقال دانش فنی به پروژه‌های آینده فراهم شده است. کارشناسان معتقدند تعمیم این تجربه به سایر فازهای پارس جنوبی و طرح‌های مشابه در عسلویه و دیگر هاب‌های انرژی کشور، می‌تواند الگویی موفق برای تعمیق ساخت داخل در زنجیره ارزش گاز و پتروشیمی باشد.

بهره‌برداری از دومین مخزن پروپان فازهای ۲۲ تا ۲۴ را می‌توان نشانه‌ای از تکمیل تدریجی زیرساخت‌های صادراتی پارس جنوبی دانست؛ طرحی که با تکیه بر توان مهندسی ایرانی، گام دیگری در مسیر افزایش ظرفیت صادرات LPG و تقویت جایگاه ایران در بازار منطقه‌ای گاز مایع برداشته است.