نیروهای مسلح یمن در ادامه عملیات خود در جبهه ساحل غربی، موفق به تثبیت حضور خود در بخش‌های گسترده‌ای از استان‌های تعز و الحدیده شده‌اند؛ پیشروی‌ای که به گفته منابع میدانی، شهر بندری المخا و جزایر حنیش را نیز در بر می‌گیرد و نیروهای صنعا را به نزدیک‌ترین فاصله از تنگه باب‌المندب رسانده است.

بر اساس گزارش‌ها، در پی این پیشروی‌ها، شبه‌نظامیان و نیروهای مزدور مورد حمایت عربستان سعودی در حال عقب‌نشینی به سمت جنوب و به‌ویژه شهر عدن هستند؛ تحولی که نشان‌دهنده تغییر قابل توجه در نقشه میدانی غرب یمن پس از ماه‌ها درگیری پراکنده است.

پیشروی در ساحل غربی؛ از المخا تا جزایر حنیش

منطقه ساحل غربی یمن به دلیل هم‌جواری با دریای سرخ و تنگه باب‌المندب، از حساس‌ترین محورهای عملیاتی در سال‌های اخیر به شمار می‌رود. تصرف المخا به عنوان یکی از بنادر تاریخی و مهم استان تعز، مسیر تدارکاتی نیروهای وابسته به ائتلاف سعودی را با اختلال جدی مواجه کرده است.

اهمیت دیگر این عملیات، تسلط بر مجمع‌الجزایر حنیش است؛ مجمع‌الجزایری آتشفشانی در جنوب دریای سرخ که در حد فاصل سواحل یمن و اریتره قرار دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، دید و اشراف کاملی بر آبراه بین‌المللی باب‌المندب ایجاد می‌کند. حضور نیروهای یمنی در این جزایر به معنای افزایش توان رصد و کنترل تحرکات دریایی در یکی از پرترددترین گذرگاه‌های جهان است.

منابع یمنی تأکید کرده‌اند که این عملیات در چارچوب تثبیت امنیت سواحل و مقابله با حضور نیروهای خارجی در آب‌های سرزمینی یمن انجام شده و ادامه خواهد یافت.

چرا باب‌المندب یک شریان حیاتی است؟

تنگه باب‌المندب با عرض حدود ۳۰ کیلومتر در باریک‌ترین نقطه، دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و در کنار تنگه هرمز و کانال سوئز، یکی از سه گلوگاه اصلی تجارت انرژی و کالای جهان محسوب می‌شود.

برآوردها نشان می‌دهد روزانه میلیون‌ها بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی، به‌ویژه نفت صادراتی عربستان، امارات و کویت به مقصد اروپا و آمریکا، از این گذرگاه عبور می‌کند. علاوه بر انرژی، بخش بزرگی از تجارت کانتینری بین آسیا و اروپا نیز از مسیر باب‌المندب و کانال سوئز انجام می‌شود و هرگونه ناامنی یا اختلال در آن می‌تواند زنجیره تأمین جهانی را با تأخیر و افزایش هزینه مواجه کند.

از همین رو، تغییر کنترل در سواحل مشرف به این تنگه، تنها یک تحول میدانی داخلی یمن تلقی نمی‌شود، بلکه معادلات امنیتی دریانوردی بین‌المللی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

پیامدها برای بازار انرژی و معادلات منطقه‌ای

کارشناسان معتقدند افزایش نفوذ نیروهای صنعا در اطراف باب‌المندب می‌تواند اهرم فشار مهمی برای یمن در معادلات منطقه‌ای ایجاد کند. در ماه‌های گذشته، نیروهای مسلح یمن بارها اعلام کرده بودند که در صورت ادامه محاصره و حملات ائتلاف سعودی، امنیت کشتیرانی مرتبط با کشورهای متخاصم را در دریای سرخ هدف قرار خواهند داد.

اکنون با تثبیت مواضع در حنیش و سواحل الحدیده، این هشدار شکل عملیاتی‌تری به خود گرفته است. نگرانی اصلی بازارهای جهانی، احتمال اختلال در مسیر انتقال نفت عربستان از طریق دریای سرخ است؛ موضوعی که می‌تواند در کوتاه‌مدت به نوسان قیمت نفت و افزایش هزینه بیمه کشتی‌ها منجر شود.

در مقابل، عقب‌نشینی نیروهای تحت حمایت ریاض به سمت عدن، نشان می‌دهد که ائتلاف سعودی در حفظ مواضع خود در غرب یمن با چالش جدی مواجه شده است. عدن که در سال‌های اخیر به عنوان پایگاه اصلی نیروهای وابسته به عربستان و امارات مطرح بوده، اکنون به مقصد عقب‌نشینی این نیروها تبدیل شده است.

تحولات اخیر در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های سیاسی برای پایان بحران یمن همچنان بدون نتیجه ملموس ادامه دارد و هرگونه تغییر میدانی در سواحل غربی می‌تواند وزن صنعا را در مذاکرات آتی به‌طور قابل توجهی افزایش دهد. تسلط بر باب‌المندب، برگ برنده‌ای استراتژیک است که فراتر از مرزهای یمن، بر امنیت انرژی جهان سایه می‌اندازد.