سران کشورهای عضو گروه بریکس در نخستین روز از هجدهمین اجلاس این گروه که به میزبانی دهلینو برگزار شد، بیانیه مشترک خود معروف به «بیانیه دهلینو» را به اتفاق آرا به تصویب رساندند. این بیانیه که محور اصلی گفتوگوهای روز نخست نشست بود، طیف گستردهای از پروندههای منطقهای و بینالمللی از جمله تحولات غزه و فلسطین، لبنان، سوریه، ایران و اوکراین و همچنین ضرورت اصلاح نظام حکمرانی جهانی را در بر میگیرد.
بر اساس گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، رهبران بریکس در این نشست بار دیگر بر رویکرد چندجانبهگرایی و لزوم رسیدگی به ریشههای اصلی بحرانها برای جلوگیری از بروز درگیریهای جدید تأکید کردند.
تأکید بر پیشگیری از درگیریها و دیپلماسی
در بیانیه دهلینو، سران بریکس تصریح کردهاند که پیشگیری از جنگها تنها از طریق توجه به علل بنیادین بحرانها امکانپذیر است و جامعه جهانی باید به جای برخوردهای مقطعی، به راهحلهای پایدار بیندیشد.
اعضای این گروه با اعلام پایبندی به حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات بینالمللی، گفتوگو، رایزنی و دیپلماسی را تنها مسیر مشروع برای پایان دادن به مناقشات دانسته و خواستار تقویت نقش سازمانهای بینالمللی در میانجیگری و کاهش تنشها شدند. آنها همچنین بر لزوم اصلاح سازوکارهای حکمرانی جهانی به گونهای که نمایندگی عادلانهتر کشورها و به ویژه اقتصادهای نوظهور را تأمین کند، تأکید کردند.
مخالفت قاطع با کوچ اجباری فلسطینیها و حمایت از آتشبس در غزه
بخش مهمی از بیانیه به مسئله فلسطین اختصاص دارد. سران بریکس در این بخش با هرگونه جابهجایی اجباری فلسطینیها از سرزمینهای اشغالی، چه به صورت موقت و چه دائمی، به صراحت مخالفت کرده و هرگونه تلاش برای تغییر ترکیب جغرافیایی و جمعیتی نوار غزه را مردود دانستند.
در این بیانیه بر ضرورت حفظ آتشبس در غزه و حمایت کامل از راهحل دو دولتی تأکید شده است. رهبران بریکس خاطرنشان کردهاند که دستیابی به صلحی عادلانه و پایدار در مناقشه فلسطین و اسرائیل تنها از مسیر مسالمتآمیز و با تضمین حقوق مشروع مردم فلسطین، از جمله حق تعیین سرنوشت و حق بازگشت آوارگان، محقق خواهد شد.
آنها همچنین نسبت به هرگونه اقدامی که به تضعیف حقوق مسلم فلسطینیها بینجامد یا به تداوم و مشروعیتبخشی به اشغال کمک کند، ابراز نگرانی کردند. در همین راستا، حمایت قاطع خود را از آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) اعلام کرده و خواستار احترام کامل به مأموریت انسانی این نهاد شدند.
بریکس در بخش مربوط به قدس نیز با اقدامات یکجانبه برای تغییر جایگاه حقوقی و تاریخی این شهر مخالفت کرده و بر لزوم احترام به هویت تاریخی قدس و تمامی اماکن مذهبی و مقدس آن تأکید ورزیده است.
لبنان و سوریه؛ درخواست اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ و احترام به تمامیت ارضی
در خصوص لبنان، اعضای بریکس ضمن استقبال از برقراری آتشبس، از تمامی طرفها خواستند به طور کامل به مفاد آن پایبند باشند و قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل را به طور کامل اجرا کنند.
رهبران این گروه، ادامه نقض آتشبس و تعرض به حاکمیت و تمامیت ارضی لبنان را محکوم کرده و از رژیم اسرائیل خواستند به توافقهای صورت گرفته با دولت لبنان پایبند بماند و نیروهای خود را از تمام مناطقی که همچنان در خاک لبنان در اشغال دارد، خارج کند.
در مورد سوریه نیز بیانیه بر پایبندی بریکس به اصول حاکمیت، استقلال، وحدت و تمامیت ارضی این کشور تأکید دارد. سران بریکس خواستار حمایت جامعه جهانی از یک روند سیاسی فراگیر، مسالمتآمیز و با مالکیت سوریها برای حل بحران این کشور شدند و هرگونه مداخله خارجی ناقض این اصول را رد کردند.
ایران، اوکراین و هشدار درباره خطر تقابل هستهای
در بخش دیگری از بیانیه، به پروندههای ایران و اوکراین پرداخته شده است. رهبران بریکس در این زمینه بر ضرورت بهکارگیری ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک برای کاهش زمینههای تنش و جلوگیری از تشدید درگیریها تأکید کردند.
آنها با ابراز نگرانی جدی نسبت به افزایش خطر بروز درگیری هستهای در جهان، بر اهمیت خلع سلاح، کنترل تسلیحات و جلوگیری از اشاعه سلاحهای هستهای تأکید ورزیدند. در همین چارچوب، حملات عمدی به زیرساختهای غیرنظامی و تأسیسات هستهای صلحآمیز به شدت محکوم شده و اعضا خواستار تضمین ایمنی و امنیت هستهای حتی در شرایط جنگ و درگیری مسلحانه شدند.
این موضعگیری در شرایطی مطرح شده که نگرانیها درباره هدف قرار گرفتن تأسیسات غیرنظامی و هستهای در جریان مناقشات جاری افزایش یافته است.
مخالفت با تحریمهای یکجانبه و تأکید بر امنیت انرژی
سران بریکس در فراز دیگری از بیانیه دهلینو، مخالفت خود را با اقدامات یکجانبه، تنبیهی، تبعیضآمیز و حمایتگرایانه که مغایر با حقوق بینالملل و اصول تجارت آزاد است، اعلام کردند. آنها نسبت به گسترش اقدامات تعرفهای و غیرتعرفهای که منجر به اختلال در زنجیره تجارت جهانی میشود، هشدار دادند و خواستار پایبندی همه کشورها به قواعد سازمان تجارت جهانی شدند.
در حوزه انرژی نیز رهبران بریکس بر اهمیت امنیت انرژی، ثبات بازارهای جهانی انرژی و ضرورت حفاظت از زیرساختهای حیاتی این حوزه تأکید کردند. آنها همچنین تعهد خود را برای مبارزه قاطع با تروریسم در تمامی اشکال و مظاهر آن، بدون تبعیض و با رویکردی جمعی، مورد تأکید مجدد قرار دادند.
تصویب بیانیه دهلینو در روز نخست اجلاس هجدهم، نشاندهنده تلاش بریکس برای ارائه موضعی واحد در قبال بحرانهای جاری جهان و تقویت جایگاه این گروه به عنوان یکی از بازیگران اصلی در نظم چندقطبی در حال شکلگیری ارزیابی میشود.
نظرات (0)