سخنگوی کاخ کرملین از برنامه دیدار قریب‌الوقوع ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ، رؤسای جمهور روسیه و چین در حاشیه اجلاس بریکس در دهلی‌نو خبر داد. این دیدار در جریان ضیافت رسمی سران به میزبانی هند برگزار خواهد شد و به گفته مسکو، فرصتی برای بررسی مهم‌ترین پرونده‌های دوجانبه و تحولات ژئوپلیتیکی خواهد بود.

دیداری کوتاه بدون گفت‌وگو و وعده مذاکره اصلی

دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین اعلام کرد که پوتین و شی جین‌پینگ روز جاری در حاشیه اجلاس بریکس ملاقاتی کوتاه داشته‌اند، اما به دلیل فشردگی برنامه‌ها فرصتی برای گفت‌وگوی مفصل فراهم نشده است. به گفته او، انتظار می‌رود دو رهبر در ادامه برنامه‌های اجلاس و به‌ویژه در حاشیه مراسم رسمی، گفت‌وگویی جداگانه درباره مسائل دارای اهمیت ژئوپلیتیکی و روابط دوجانبه مسکو و پکن انجام دهند.

پسکوف تأکید کرد که دستور کار این گفت‌وگو هنوز نهایی نشده، اما محورهای کلان شامل همکاری‌های راهبردی، هماهنگی در نهادهای چندجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی خواهد بود. کرملین این دیدار را بخشی از تماس‌های منظم و سطح بالای دو کشور توصیف کرده است که در ماه‌های اخیر با وجود فشارهای بین‌المللی، روند رو به رشدی داشته است.

ضیافت رسمی به میزبانی نخست‌وزیر هند

بر اساس برنامه اعلام‌شده، ضیافت شام رسمی سران بریکس به میزبانی نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی در محل برگزاری اجلاس در دهلی‌نو برگزار می‌شود. ولادیمیر پوتین و شی جین‌پینگ هر دو در این مراسم حضور خواهند داشت و دیدار دوجانبه آن‌ها نیز در حاشیه همین ضیافت پیش‌بینی شده است.

دهلی‌نو در این دوره میزبان هجدهمین اجلاس سران بریکس است؛ اجلاسی که از امروز آغاز شده و تا فردا ادامه خواهد داشت. دولت هند تلاش کرده است این نشست را نمادی از نقش‌آفرینی جنوب جهانی در حکمرانی بین‌المللی معرفی کند و حضور همزمان رهبران روسیه و چین در خاک هند، توجه رسانه‌های بین‌المللی را به خود جلب کرده است.

نخستین سفر شی جین‌پینگ به هند پس از ۷ سال

این اجلاس یک ویژگی مهم دیگر نیز دارد؛ سفر شی جین‌پینگ به هند نخستین سفر او به این کشور در هفت سال گذشته محسوب می‌شود. این سفر در شرایطی انجام شده که روابط پکن و دهلی‌نو پس از یک دوره تنش‌های مرزی و سردی دیپلماتیک، نشانه‌هایی از بهبود تدریجی و تنش‌زدایی را نشان می‌دهد.

ناظران معتقدند حضور شی در دهلی‌نو و قرار گرفتن او در کنار مودی و پوتین، پیام سیاسی مهمی درباره تمایل قدرت‌های اوراسیایی برای مدیریت اختلافات دوجانبه و تمرکز بر همکاری‌های اقتصادی و امنیتی در چارچوب‌های چندجانبه مانند بریکس دارد. رسانه‌های هندی نیز از این سفر به عنوان نقطه عطفی در دیپلماسی منطقه‌ای یاد کرده‌اند.

دستور کار هجدهمین اجلاس بریکس

اجلاس امسال بریکس با حضور رهبران ۱۱ کشور عضو برگزار می‌شود؛ گروهی که پس از توسعه اخیر، فراتر از پنج عضو بنیان‌گذار شامل برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی، اعضای جدیدی را نیز در بر می‌گیرد. محورهای اصلی مذاکرات در بیانیه مقدماتی اجلاس چنین اعلام شده است:

  • اصلاح و تقویت نظام حکمرانی جهانی و نقش نهادهای چندجانبه
  • گسترش همکاری‌های اقتصادی، تجاری و سرمایه‌گذاری میان اعضا
  • امنیت انرژی و امنیت غذایی در شرایط بی‌ثباتی بازارهای جهانی
  • همکاری در حوزه فناوری، هوش مصنوعی و تحول دیجیتال
  • بررسی درگیری‌ها و بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و راه‌های کاهش تنش‌ها

به گفته منابع دیپلماتیک، موضوعاتی مانند دلارزدایی از تجارت درون‌گروهی، تقویت بانک توسعه نوین بریکس و هماهنگی در قبال تحریم‌های یکجانبه نیز در گفت‌وگوهای دوجانبه میان اعضا مطرح خواهد شد، هرچند دستور کار رسمی بر همکاری توسعه‌ای و فراگیر متمرکز است.

اهمیت دیدار پوتین و شی در مقطع کنونی

روابط روسیه و چین در سال‌های اخیر به سطح «مشارکت راهبردی جامع» ارتقا یافته و دو کشور همکاری‌های گسترده‌ای در حوزه انرژی، تجارت با ارزهای ملی و هماهنگی در شورای امنیت سازمان ملل داشته‌اند. دیدار پیش‌رو در دهلی‌نو می‌تواند فرصتی برای هماهنگ‌سازی مواضع دو طرف درباره جنگ اوکراین، تنش‌ها در شرق آسیا و همچنین آینده نظم بین‌المللی باشد.

از سوی دیگر، میزبانی هند به عنوان کشوری که همزمان روابط نزدیکی با مسکو و پکن و در عین حال شراکت‌های راهبردی با غرب دارد، جایگاه ویژه‌ای به این اجلاس بخشیده است. تحلیلگران بر این باورند که نحوه تعامل پوتین و شی در دهلی‌نو و پیام‌های صادرشده از ضیافت رسمی، می‌تواند جهت‌گیری بریکس در ماه‌های آینده را تا حد زیادی مشخص کند.