بحرین به طور رسمی اعلام کرد که در نشست پیشروی عمان درباره امنیت تنگه هرمز حضور نخواهد داشت. منامه شرکت در هرگونه نشست جمعی با حضور جمهوری اسلامی ایران را تا زمان ازسرگیری روابط دیپلماتیک دو کشور منتفی دانست.
بیانیه وزارت خارجه بحرین
وزارت خارجه بحرین امروز شنبه با صدور بیانیهای به گمانهزنیهای رسانهای و شبکههای اجتماعی درباره برگزاری نشستی در سطح وزیران برای بررسی وضعیت تنگه هرمز واکنش نشان داد. در این بیانیه آمده است: «با توجه به مطالبی که درباره برگزاری نشست پیشنهادی وزیران درباره وضعیت تنگه هرمز منتشر شده، وزارت خارجه تأکید میکند که پادشاهی بحرین در این نشست شرکت نخواهد کرد».
این وزارتخانه افزوده است که منامه «تا زمان ازسرگیری روابط دیپلماتیک میان دو کشور، در هیچ نشست جمعی با حضور ایران حضور نخواهد داشت». به گفته وزارت خارجه بحرین، این موضع از پیش و از طریق کانالهای رسمی به «برادرانمان در عمان» اطلاع داده شده است.
بحرین از کشورهایی است که طی سالهای اخیر روابط دیپلماتیک خود با تهران را قطع کرده و بازگشت به روابط عادی را به پیششرطهای سیاسی و امنیتی منوط کرده است. بیانیه اخیر نیز در همین چارچوب صادر شده و نشان میدهد منامه حاضر نیست حتی در قالب چندجانبه و با محوریت موضوع فنی و امنیتی مانند کشتیرانی در تنگه هرمز، با ایران همنشین شود.
نشست صلاله؛ نخستین دیدار وزیران خارجه ایران و شورای همکاری پس از تنش اخیر
بر اساس گزارش رسانههای منطقه، نشست مورد اشاره قرار است روز دوشنبه در شهر صلاله در جنوب عمان برگزار شود. میزبانی عمان برای این گفتوگوها در حالی صورت میگیرد که مسقط در سالهای گذشته نقش میانجی میان تهران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس را ایفا کرده است.
در این نشست قرار است وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در کنار همتایان خود از شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس شامل عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، کویت، عمان و بحرین حضور یابند؛ هرچند با اعلام انصراف بحرین، این ترکیب ناقص خواهد بود.
محور اصلی مذاکرات، به گفته منابع آگاه، تأمین امنیت آبراه راهبردی تنگه هرمز و بررسی ایجاد یک مسیر موقت و امن برای تردد کشتیهای تجاری است. این موضوع پس از افزایش تنشها و آنچه منابع منطقهای «تجاوزات آمریکا علیه ایران» خواندهاند، اهمیت دوچندانی یافته و نگرانیها درباره امنیت انرژی و تجارت دریایی را تشدید کرده است.
به گفته ناظران، این دیدار در صورت برگزاری، نخستین نشست در سطح وزیران خارجه میان ایران و کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از زمان آغاز دور جدید تنشها محسوب میشود و میتواند آزمونی برای سنجش امکان تنشزدایی و همکاری جمعی در حوزه امنیت دریایی باشد.
اهمیت تنگه هرمز و حساسیت امنیت کشتیرانی
تنگه هرمز به عنوان یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان، روزانه میزبان عبور بخش بزرگی از نفت و گاز صادراتی منطقه به بازارهای جهانی است. هرگونه ناامنی یا اختلال در این آبراه باریک، به سرعت بر قیمت جهانی انرژی، بیمه کشتیها و زنجیره تأمین کالا اثر میگذارد.
به همین دلیل پیشنهاد ایجاد مسیر موقت برای کشتیرانی تجاری با تضمینهای امنیتی جمعی، به عنوان راهکاری برای کاهش ریسک برخوردها و اطمینانبخشی به شرکتهای کشتیرانی و بیمه مطرح شده است. عمان که خود در دهانه تنگه هرمز قرار دارد و روابط متوازنی با تهران و پایتختهای عربی دارد، تلاش کرده است بستری برای گفتوگوی مستقیم در این باره فراهم کند.
عدم حضور بحرین اگرچه از نظر عملی تأثیری بر موقعیت جغرافیایی و ظرفیت میانجیگری عمان ندارد، اما از نظر سیاسی نشاندهنده تداوم شکاف در رویکرد کشورهای عضو شورا نسبت به تعامل با ایران است. برخی از اعضا مانند عمان و قطر رویکرد گفتوگومحور را دنبال میکنند، در حالی که بحرین همچنان رویکرد مشروط و محتاطانه را حفظ کرده است.
پیامدهای غیبت بحرین
ناظران معتقدند غیبت بحرین در نشست صلاله بیش از آنکه نشست را از دستور کار بیندازد، حامل پیام سیاسی برای تهران و سایر پایتختهای عربی است؛ پیامی مبنی بر اینکه عادیسازی کامل روابط و ورود به ترتیبات امنیتی جمعی در خلیج فارس، بدون حل پرونده روابط دوجانبه منامه-تهران ممکن نیست.
در مقابل، برگزاری نشست حتی بدون حضور یک عضو میتواند زمینه را برای رایزنیهای پنججانبه شورای همکاری با ایران فراهم کند و در صورت دستیابی به توافق اولیه درباره سازوکار امنیت کشتیرانی، راه را برای پیوستن بعدی بحرین پس از تحول در روابط دیپلماتیک باز بگذارد.
هنوز جزئیاتی درباره دستور کار دقیق، سطح تضمینهای امنیتی مورد بحث و نقش احتمالی قدرتهای فرامنطقهای در این طرح منتشر نشده است. انتظار میرود وزارت خارجه عمان در روزهای آینده اطلاعات بیشتری درباره ترکیب نهایی هیأتها و نتایج نشست صلاله ارائه کند.
نظرات (0)