عملیات نیروهای امنیتی عراق برای شناسایی منشأ پهپادهایی که تأسیسات نفتی عربستان سعودی را هدف قرار دادند، وارد مرحله تازهای شده است. این حملات که شامگاه گذشته خط لوله اصلی انتقال نفت عربستان را از کار انداخت، واکنشهای گستردهای در بغداد و ریاض به دنبال داشته است.
بر اساس گزارشها، چندین پهپاد انتحاری خط لوله شرق به غرب عربستان را مورد اصابت قرار دادهاند؛ خط لولهای که برای ریاض اهمیتی راهبردی دارد و به این کشور امکان میدهد در شرایط انسداد تنگه هرمز، نفت خود را از مسیر دریای سرخ صادر کند. وزارت خارجه عربستان تأیید کرده که در اثر این حملات به بخشهایی از خط لوله در مناطق ریاض و مدینه خسارت وارد شده و به همین دلیل انتقال نفت از این مسیر به طور موقت متوقف شده است.
کشف آثار پرتاب در شرق استان میسان
یک منبع امنیتی عراقی که نخواسته نامش فاش شود گفته است آثار و بقایای مواد منفجره که احتمال پرتاب پهپادها را تقویت میکند، در نزدیکی رودخانه «دویرج» کشف شده است. این رودخانه در شرق استان میسان در جنوبشرق عراق و در نزدیکی مرز با ایران قرار دارد؛ منطقهای کمجمعیت و صعبالعبور که به دلیل ویژگیهای جغرافیایی، معمولا برای فعالیتهای پنهانی مورد سوءاستفاده قرار میگیرد.
همزمان خبرگزاری فرانسه به نقل از منابع عراقی گزارش داده که نیروهای امنیتی این کشور سکوهای پرتاب پهپاد را در منطقه دورافتاده «الطیب» در همین استان میسان پیدا کردهاند. الطیب در نوار مرزی شرقی عراق واقع شده و یافتن سکوهای پرتاب در آن، فرضیه پرتاب پهپادها از داخل خاک عراق را تقویت کرده است؛ موضوعی که اکنون محور اصلی تحقیقات میدانی بغداد قرار گرفته است.
منابع امنیتی تأکید کردهاند که بررسیهای فنی و میدانی برای تعیین تعداد پهپادهای پرتابشده، نوع آنها و مسیر پروازیشان همچنان ادامه دارد و نمونههای جمعآوریشده برای آزمایشهای تخصصی به بغداد منتقل شده است.
اهمیت خط لوله شرق به غرب برای عربستان
خط لوله شرق به غرب که با نام «پترو لاین» نیز شناخته میشود، با طول حدود ۱۲۰۰ کیلومتر، میدانهای نفتی شرق عربستان را به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ متصل میکند. این خط با ظرفیت انتقال روزانه حدود پنج میلیون بشکه نفت، جایگزین حیاتی تنگه هرمز به شمار میرود.
در شرایطی که تنشها در خلیج فارس و تنگه هرمز افزایش یافته، ریاض حساب ویژهای روی این مسیر باز کرده تا بتواند بدون عبور از تنگه هرمز، نفت خود را به بازارهای جهانی برساند. به همین دلیل هرگونه اختلال در این شریان انرژی، نهتنها برای عربستان بلکه برای بازار جهانی نفت پیامدهای مستقیمی دارد و میتواند قیمتها و امنیت عرضه را تحت تأثیر قرار دهد.
وزارت خارجه عربستان در بیانیه خود با تأیید خسارت به بخشهایی از خط لوله در دو منطقه ریاض و مدینه اعلام کرده که تیمهای فنی در حال ارزیابی میزان آسیب و ترمیم سریع مسیر هستند، اما تا زمان حصول اطمینان از ایمنی کامل، بهرهبرداری از خط به حالت تعلیق درآمده است.
واکنش رسمی بغداد؛ محکومیت و وعده پیگرد قانونی
دولت عراق به سرعت به این حادثه واکنش نشان داده و ضمن محکوم کردن حمله پهپادی، تأکید کرده است که به هیچ وجه نمیپذیرد خاک این کشور به عنوان سکوی پرتاب برای حمله به کشورهای همسایه مورد استفاده قرار گیرد.
در بیانیه رسمی بغداد آمده است که «عراق استفاده از سرزمین خود برای تعرض به امنیت کشورهای دیگر را نمیپذیرد» و دولت این کشور «علیه هر فرد یا گروهی که دست داشتن آنها در این اقدام ثابت شود، اقدام قانونی قاطع انجام خواهد داد». این موضعگیری نشان میدهد بغداد تلاش دارد هم روابط خود با ریاض را مدیریت کند و هم از متهم شدن به اهمال در کنترل مرزها و مناطق دورافتاده جلوگیری کند.
- تمرکز تحقیقات بر شرق میسان و منطقه رودخانه دویرج و الطیب
- توقف موقت خط لوله شرق به غرب عربستان پس از اصابت پهپادها در مناطق ریاض و مدینه
- تأکید بغداد بر پیگرد قانونی عوامل پرتاب در صورت اثبات نقش آنها
ناظران منطقهای معتقدند نتیجه تحقیقات عراق میتواند بر روابط بغداد-ریاض و همچنین بر پرونده گروههای مسلح غیررسمی فعال در جنوب عراق تأثیر مستقیم بگذارد. در ماههای گذشته نیز گزارشهایی درباره پرواز پهپادهای ناشناس از مناطق مرزی جنوبشرق عراق منتشر شده بود، اما این نخستین بار است که یک حمله با چنین پیامد اقتصادی و راهبردی به عراق نسبت داده میشود و همین مسئله حساسیت ماجرا را دوچندان کرده است.
اکنون همه نگاهها به نتایج بررسیهای امنیتی در میسان دوخته شده است؛ جایی که یافتن سرنخهای دقیق درباره مبدا پهپادها میتواند معادلات امنیتی میان بغداد، ریاض و دیگر بازیگران منطقه را دستخوش تغییر کند.
نظرات (0)