وزیر امور خارجه روسیه اعلام کرد دعوت رسمی مسکو از ولودیمیر زلنسکی برای سفر به پایتخت روسیه و انجام مذاکرات مستقیم، نشانهای آشکار از حسن نیت این کشور برای پایان دادن به بحران از مسیر دیپلماسی است. سرگئی لاوروف تأکید کرد که کرملین همچنان درِ گفتوگو را باز نگه داشته، اما همزمان بر ادامه عملیات نظامی خود تا دستیابی به نتیجه پایدار اصرار دارد.
دعوت از زلنسکی برای سفر به مسکو
به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان، سرگئی لاوروف روز شنبه در حاشیه اجلاس بریکس در دهلینو در جمع خبرنگاران گفت: «اگر آقای زلنسکی خواهان دیدار است، میتواند به مسکو سفر کند و همین دعوت به خودی خود نشانه بزرگی از حسن نیت از سوی روسیه محسوب میشود.»
وزیر خارجه روسیه با اشاره به موانع سیاسی موجود بر سر راه مذاکرات، یادآور شد که رئیسجمهور اوکراین هنوز فرمانی را که هرگونه مذاکره مستقیم با مسکو را ممنوع میکند، لغو نکرده است. به گفته لاوروف، تا زمانی که این ممنوعیت قانونی پابرجا باشد، عملاً امکان آغاز گفتوگوهای جدی و رسمی فراهم نیست.
لاوروف تصریح کرد که مسکو بارها آمادگی خود را برای ازسرگیری مذاکرات بدون پیششرط اعلام کرده و دعوت اخیر نیز در همین چارچوب قابل تفسیر است. او افزود که روسیه به دنبال صلحی پایدار و مبتنی بر واقعیتهای میدانی و امنیتی است، نه توافقی موقت و شکننده.
مذاکره بدون توقف عملیات نظامی
وزیر خارجه روسیه در بخش دیگری از اظهارات خود تأکید کرد که حتی در صورت آغاز مذاکرات، روسیه قصد ندارد عملیات نظامی خود را متوقف کند. لاوروف گفت: «ما آماده مذاکره هستیم، اما در جریان مذاکرات، عملیات نظامی را متوقف نخواهیم کرد.»
این موضع، ادامه رویکرد ثابت کرملین در ماههای اخیر است؛ رویکردی که بر اساس آن، مذاکره و میدان دو مسیر موازی تلقی میشوند و توقف درگیریها تنها میتواند نتیجه یک توافق جامع و قابل راستیآزمایی باشد، نه پیششرط آغاز گفتوگو.
مسکو پیش از این نیز اعلام کرده بود که هرگونه آتشبس باید تضمینهای امنیتی بلندمدت برای روسیه را دربر گیرد و از استفاده از فرصت آتشبس برای تسلیح مجدد طرف مقابل جلوگیری کند. کییف اما توقف کامل حملات را پیششرط هرگونه مذاکره مستقیم عنوان کرده است.
کنایه لاوروف به پیشنهاد دیدار در آمریکا
سرگئی لاوروف در واکنش به پیشنهاد اخیر ولودیمیر زلنسکی برای دیدار با ولادیمیر پوتین در خاک آمریکا، با لحنی کنایهآمیز پاسخ داد. او گفت: «او هیچوقت در خانه نیست و ما هم در خانه کارهایی برای انجام دادن داریم.»
این اظهارنظر اشارهای است به سفرهای مکرر خارجی رئیسجمهور اوکراین و دیدارهای او با رهبران غربی در آمریکا و اروپا برای جلب حمایتهای سیاسی، نظامی و مالی. از نگاه مسکو، برگزاری چنین دیداری در کشور ثالث و بهویژه در آمریکا، نه تنها ضرورتی ندارد بلکه میتواند مذاکرات را از محتوای واقعی خود دور و به نمایش سیاسی تبدیل کند.
لاوروف تأکید کرد که اگر اراده جدی برای گفتوگو وجود داشته باشد، مسکو بهترین مکان برای آن است؛ چرا که هم از نظر پروتکلی و هم از نظر امنیتی، امکان برگزاری دیداری مستقیم و بدون واسطه را فراهم میکند و حسن نیت روسیه را نیز به نمایش میگذارد.
چشمانداز مبهم مذاکرات صلح
دعوت مسکو از زلنسکی در شرایطی مطرح میشود که جنگ اوکراین پس از بیش از سه سال همچنان بدون چشمانداز روشن برای پایان ادامه دارد. تلاشهای میانجیگرانه از سوی برخی کشورها از جمله اعضای بریکس، ترکیه و کشورهای حوزه خلیج فارس تاکنون نتوانسته دو طرف را به میز مذاکره مستقیم بازگرداند.
اوکراین تأکید دارد که هرگونه مذاکره باید بر اساس تمامیت ارضی این کشور و خروج نیروهای روسیه باشد، در حالی که مسکو کنترل مناطق الحاقی و تضمین بیطرفی کییف و عدم گسترش ناتو به شرق را خطوط قرمز خود میداند. همین فاصله عمیق در مواضع، روند دیپلماسی را به بنبست کشانده است.
فرمان ممنوعیت مذاکره با روسیه که زلنسکی در پاییز ۲۰۲۲ پس از الحاق چهار منطقه اوکراین به روسیه امضا کرد، از دید مسکو مانع حقوقی اصلی در مسیر گفتوگوهاست. مقامات کرملین میگویند تا زمانی که این فرمان لغو نشود، صحبت از مذاکره جدی بیمعناست.
با این حال، ناظران معتقدند طرح دوباره پیشنهاد دیدار در مسکو از سوی لاوروف میتواند بخشی از تلاش روسیه برای نشان دادن چهرهای صلحطلب در مجامع بینالمللی مانند بریکس باشد؛ اجلاسی که با حضور قدرتهای نوظهور اقتصادی در دهلینو برگزار شد و موضوع جنگ اوکراین یکی از محورهای گفتوگوهای حاشیهای آن بود.
در نهایت باید دید آیا کییف به این دعوت پاسخی مثبت خواهد داد یا آن را همانند پیشنهادهای پیشین، اقدامی تبلیغاتی تلقی خواهد کرد. آنچه مسلم است، سرنوشت هرگونه دیدار احتمالی میان پوتین و زلنسکی، به تحولات میدانی، فشارهای غرب و اراده دو طرف برای عقبنشینی از شروط حداکثری خود گره خورده است.
نظرات (0)