روزنامه انگلیسی تلگراف در گزارشی تحلیلی نوشت تشدید هم‌زمان تنش‌ها در چند جبهه در غرب آسیا، موازنه شکننده بازار انرژی و امنیت مسیرهای صادرات نفت را به خطر انداخته و دولت دونالد ترامپ را با یک چالش جدید و پیچیده روبه‌رو کرده است. به نوشته این روزنامه، جنگی که کانون آن ایران توصیف شده، اکنون در حال سرایت به گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی نفت است.

در این یادداشت آمده است: «جنگ ایران در حال گسترش است. با شعله‌ور شدن درگیری‌ها در دو جبهه دیگر طی هفته گذشته، دونالد ترامپ با یک دوراهی جدی روبه‌رو شده است.» تلگراف توضیح می‌دهد رئیس‌جمهور آمریکا اکنون باید میان دو گزینه دشوار انتخاب کند؛ گسترش جنگی نامحبوب و وارد کردن نیروهای آمریکایی که همین حالا نیز تحت فشار هستند به گرداب تازه‌ای از آشوب در غرب آسیا، یا خودداری از تشدید درگیری که می‌تواند به واکنش منفی رأی‌دهندگان داخلی و تقویت این برداشت بینجامد که قدرت بازدارندگی نظامی آمریکا تضعیف شده است.

از زمین گلف در ایرلند تا نگرانی در ریاض

به گزارش تلگراف، ترامپ امیدوار بود آخر هفته را به دور از تحولات غرب آسیا در زمین گلف خود در ایرلند سپری کند. او پس از ورود به دوبلین و در پاسخ به خبرنگاران با لحنی خوش‌بینانه گفته بود: «همه‌چیز خوب پیش خواهد رفت.» اما به نوشته این روزنامه، فضای حاکم در ریاض و احتمالا در کاخ سفید به هیچ‌وجه تا این اندازه خوش‌بینانه نبود.

تحولات میدانی هفته گذشته این خوش‌بینی را به چالش کشید. روز پنجشنبه، نیروهای انصارالله با تصرف بندر مخا در ساحل یمن، کنترل خود بر ورودی دریای سرخ را تقویت کردند و یک روز بعد، در روز جمعه، حمله‌ای غافلگیرکننده از جبهه‌ای دیگر رخ داد. به نوشته تلگراف، پهپادهایی با منشأ نامشخص، ایستگاه‌های پمپاژ در امتداد خط لوله راهبردی عربستان را هدف قرار دادند؛ حمله‌ای که وزارت انرژی عربستان را وادار کرد این شریان حیاتی را به طور موقت تعطیل کند.

خط لوله شرق به غرب؛ مسیر جایگزین پس از تنگه هرمز

اهمیت این خط لوله در آن است که پس از افزایش تنش‌ها در تنگه هرمز و نگرانی از انسداد آن، به مسیر جایگزین و حیاتی برای صادرات نفت خام عربستان تبدیل شده بود. پس از بسته شدن تنگه هرمز، دریای سرخ در سوی دیگر شبه‌جزیره عربستان اهمیت مضاعفی برای اقتصاد جهانی پیدا کرده بود.

عربستان اگرچه بخش عمده میادین نفتی خود را در سواحل خلیج فارس در اختیار دارد، اما از طریق خط لوله شرق به غرب که از مرکز کشور عبور کرده و در بندر ینبع در ساحل دریای سرخ به پایان می‌رسد، می‌تواند بخش بزرگی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز انجام دهد. این خط لوله ظرفیتی معادل هفت میلیون بشکه در روز دارد؛ رقمی که نقش تعیین‌کننده‌ای در ثبات عرضه جهانی ایفا می‌کند.

تلگراف یادآور شده است که اگرچه پس از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، قیمت جهانی نفت با جهش شدیدی روبه‌رو شد، اما توانایی ریاض برای انتقال حدود ۷۰ درصد از نفت صادراتی خود از مسیر دریای سرخ، تاکنون مانع از جهش بسیار بزرگ‌تر قیمت‌ها شده بود. با حمله اخیر به ایستگاه‌های پمپاژ و تعطیلی موقت خط لوله، این مزیت راهبردی اکنون در معرض تهدید قرار گرفته و به نظر می‌رسد ترامپ با وجود اظهارات اطمینان‌بخش ظاهری، به خوبی از پیامدهای آن آگاه است.

محاصره دریایی در باب‌المندب و جهش بهای انرژی

تحول دیگر که نگرانی‌ها را دوچندان کرده، تثبیت موقعیت انصارالله در تنگه باب‌المندب است. به نوشته تلگراف، با تصرف بندر مخا و جزایر واقع در این تنگه راهبردی، انصارالله اکنون در موقعیتی بهتری برای اجرای محاصره کشتی‌های مرتبط با عربستان قرار دارد؛ محاصره‌ای که نخستین بار در ماه ژوئیه اعلام شده بود.

این روزنامه نتیجه می‌گیرد که جنگ مرتبط با ایران که در ابتدا به رقابتی برای کنترل تنگه هرمز تبدیل شده بود، اکنون در آستانه تبدیل شدن به درگیری بر سر کنترل دو گلوگاه دریایی راهبردی به طور هم‌زمان است؛ وضعیتی که ریسک اختلال در تجارت جهانی انرژی را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد.

نشانه‌های این ریسک در بازارها آشکار شده است. به نوشته تلگراف، قیمت نفت در هفته گذشته برای مقطعی از ۱۱۰ دلار در هر بشکه عبور کرد و قیمت بنزین در آمریکا به رکورد ۶ دلار در هر گالن رسید. جهشی که به طور مستقیم فشار سیاسی داخلی بر ترامپ را افزایش داده و می‌تواند در آستانه تحولات انتخاباتی، هزینه‌های اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی برای دولت او به همراه داشته باشد.

تلگراف در پایان تأکید کرده است که ترکیب حمله به زیرساخت حیاتی انرژی عربستان، تشدید کنترل بر باب‌المندب و تداوم تنش در تنگه هرمز، معادله‌ای پیچیده و پرهزینه برای واشنگتن ساخته است؛ معادله‌ای که هر تصمیمی در آن، از گسترش مداخله نظامی تا خویشتنداری، پیامدهای سنگین داخلی و بین‌المللی برای کاخ سفید خواهد داشت.