جنبش انصارالله یمن اعلام کرد بیش از ۲۰۰ نفر از نیروهای وابسته به خود را که در مناطق تازه تصرف‌شده در ساحل غربی یمن در اسارت نیروهای مورد حمایت عربستان سعودی بودند، آزاد کرده است.

به گزارش منابع یمنی، عبدالقادر المرتضی، مسئول پرونده اسرا در دولت صنعا، در نشستی خبری در پایتخت یمن گفت که ۲۱۰ نفر از نیروهای انصارالله از زندان‌های دشمن سعودی در ساحل غربی آزاد شده و مورد استقبال قرار گرفته‌اند.

آزادی پس از سال‌ها اسارت

المرتضی با اشاره به مدت طولانی بازداشت برخی از این افراد تاکید کرد که آزادشدگان اسرای جنگی هستند که پیش از آغاز پیشروی سریع اخیر انصارالله به سمت مناطق هم‌مرز با تنگه راهبردی باب‌المندب، تا هشت سال در اسارت به سر می‌بردند.

به گفته وی، این نیروها در زندان‌هایی نگهداری می‌شدند که تحت کنترل نیروهای وابسته به دولت مستعفی یمن و ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی در نوار ساحلی غرب یمن قرار داشت. با پیشروی‌های اخیر و تسلط انصارالله بر این مناطق، امکان دسترسی به این زندان‌ها و آزادی اسرا فراهم شده است.

یکی از آزادشدگان به نام محمد فوزی که خود سه ماه در اسارت بوده، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه لحظه آزادی را «شادی وصف‌ناشدنی» توصیف کرد و گفت دوران بازداشت برای او و خانواده‌اش بسیار دشوار گذشته است.

سرنوشت توافق مبادله اسرا

آزادی این ۲۱۰ نفر در حالی انجام می‌شود که پرونده اسرا یکی از پیچیده‌ترین و انسانی‌ترین پرونده‌های جنگ یمن به شمار می‌رود. سازمان ملل متحد در بهار امسال از دستیابی به توافقی بین دولت مستعفی یمن و جنبش انصارالله برای مبادله بیش از یک هزار و ۶۰۰ زندانی و اسیر خبر داده بود.

با این حال آن توافق که با میانجی‌گری سازمان ملل و با هدف اعتمادسازی و کاهش تنش‌های انسانی به دست آمده بود، هرگز به مرحله اجرا نرسید و دو طرف یکدیگر را به کارشکنی متهم کردند.

آخرین مبادله بزرگ و موفق اسرا در یمن به سال ۲۰۲۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که حدود ۹۰۰ اسیر از دو طرف آزاد شدند. این مبادله در آن زمان به عنوان بزرگ‌ترین روند تبادل اسرا از سال ۲۰۲۰ تاکنون توصیف شد و با استقبال گسترده نهادهای بین‌المللی و خانواده‌های اسرا روبه‌رو شد.

اهمیت ساحل غربی و باب‌المندب

ساحل غربی یمن و مناطق مشرف به تنگه باب‌المندب از نظر نظامی و اقتصادی اهمیت راهبردی بالایی دارند. این تنگه یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان برای تجارت دریایی و عبور نفت و کالاست و کنترل آن همواره یکی از محورهای اصلی درگیری‌ها در یمن بوده است.

پیشروی‌های اخیر انصارالله به سمت این مناطق نه تنها معادلات میدانی را تغییر داده، بلکه به گفته ناظران، دست این جنبش را در مذاکرات آتی به ویژه در پرونده انسانی اسرا تقویت خواهد کرد. آزادی اسرای قدیمی که برخی از آن‌ها نزدیک به یک دهه در بازداشت بوده‌اند، از نگاه حامیان انصارالله یک دستاورد مهم انسانی و سیاسی محسوب می‌شود.

در مقابل، نیروهای دولت مستعفی و حامیان سعودی هنوز واکنش رسمی به این آزادی گسترده نشان نداده‌اند. سازمان‌های حقوق بشری نیز بارها خواستار اجرای کامل توافقات مبادله اسرا، آزادی همه بازداشت‌شدگان و رعایت کنوانسیون‌های بین‌المللی درباره اسرای جنگی شده‌اند.

جنگ یمن که از سال ۲۰۱۴ آغاز شده، یکی از بزرگترین بحران‌های انسانی جهان را رقم زده است. در کنار تلفات مستقیم درگیری‌ها، میلیون‌ها نفر آواره شده و با کمبود غذا، دارو و خدمات بهداشتی روبه‌رو هستند. در چنین شرایطی، هرگونه گشایش در پرونده اسرا می‌تواند روزنه‌ای برای کاهش آلام انسانی و زمینه‌سازی برای گفت‌وگوهای صلح باشد، هرچند تجربه نشان داده که اجرای توافقات در این حوزه همواره با موانع سیاسی و میدانی همراه بوده است.