دهلینو در دومین روز از اجلاس دو روزه گروه بریکس، میزبان رهبران و مقامهای ارشد اعضای اصلی و کشورهای شریک این گروه بود؛ نشستی که با محوریت یافتن راهکارهای مشترک برای مواجهه با چالشهای اقتصاد جهانی و تقویت همکاریهای چندجانبه برگزار شد.
بر اساس برنامه اعلامشده، رهبران بریکس روز یکشنبه در نشست علنی پایانی اجلاس با عنوان «تابآوری، نوآوری، همکاری و پایداری: شکلدهی به آینده برای رشد جهانی فراگیر» حضور یافتند. این نشست که با مشارکت تمامی اعضای اصلی و کشورهای شریک برگزار شد، ادامه گفتوگوهای روز نخست را با تمرکز بر ایجاد سازوکارهای پایدار برای توسعه متوازن و عادلانه در سطح بینالمللی پی گرفت.
محور اصلی گفتوگوها؛ از تابآوری تا رشد فراگیر
موضوع محوری اجلاس امسال بر چهار کلیدواژه اصلی استوار بود: تابآوری اقتصادی، نوآوری، همکاری و پایداری. رهبران شرکتکننده بر این نکته تأکید داشتند که اقتصاد جهانی در شرایطی که با نوسانات تجاری، تحولات فناوری و چالشهای اقلیمی روبهروست، نیازمند الگوهای جدیدی از همگرایی میان اقتصادهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه است.
در این چارچوب، بحثهایی درباره تقویت زنجیرههای تأمین پایدار، توسعه فناوریهای نوین، انتقال دانش، سرمایهگذاری مشترک در زیرساختها و حمایت از رشد فراگیر که منافع آن به همه کشورها برسد، در دستور کار قرار گرفت. بریکس تلاش میکند با تکیه بر ظرفیت عظیم جمعیتی و اقتصادی خود، صدای مشترک جنوب جهانی را در تصمیمسازیهای کلان اقتصادی تقویت کند.
ترکیب جدید بریکس؛ از ۵ عضو اولیه تا ۱۱ عضو کنونی
گروه بریکس که در سال ۲۰۰۹ با حضور چهار کشور برزیل، روسیه، هند و چین شکل گرفت و در سال ۲۰۱۰ با پیوستن آفریقای جنوبی به ترکیب پنجعضوی رسید، در سالهای اخیر مسیر گسترش را با سرعت بیشتری دنبال کرده است. نام BRICS نیز برگرفته از حروف نخست نام انگلیسی همین پنج عضو بنیانگذار است.
روند توسعه این گروه از سال ۲۰۲۴ شتاب گرفت و کشورهایی چون مصر، اتیوپی، ایران و امارات متحده عربی و سپس اندونزی به عضویت کامل آن درآمدند. عربستان سعودی نیز در فهرست اعضای جدید این گروه قرار گرفته است. بدینترتیب بریکس اکنون ۱۱ عضو اصلی دارد که شامل برزیل، روسیه، هند، چین، آفریقای جنوبی، مصر، اتیوپی، اندونزی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی میشود.
علاوه بر اعضای اصلی، بریکس سازوکار «کشورهای شریک» را نیز ایجاد کرده است. در حال حاضر ۱۰ کشور در این چارچوب با گروه همکاری میکنند:
- بلاروس، بولیوی و قزاقستان
- کوبا، مالزی و نیجریه
- تایلند، اوگاندا، ازبکستان و ویتنام
این کشورها از مناطق مختلف آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، در حوزههای مورد علاقه مشترک با بریکس از جمله تجارت، توسعه پایدار و تبادل فناوری همکاری میکنند و حضور پررنگ آنها در اجلاس دهلینو، نشاندهنده استقبال گسترده از این الگوی مشارکت است.
بیانیه دهلینو؛ تأکید بر مشارکت فراگیر و توسعهمحور
در پایان نخستین روز اجلاس که روز شنبه برگزار شد، اعضای بریکس به اتفاق آرا «بیانیه دهلینو» را تصویب کردند. در این بیانیه مشترک، ضمن تقدیر از «مشارکت ارزشمند» کشورهای شریک، بر عزم راسخ گروه برای تعمیق همکاریها تأکید شده است.
در بخشی از بیانیه آمده است که بریکس «باور عمیقی» دارد که گسترش شراکت با بازارهای نوظهور و کشورهای در حال توسعه میتواند به تقویت روحیه همبستگی و همکاری بینالمللی به نفع همه کشورها کمک کند. همچنین بر تعهد این گروه به «تقویت شراکتی فراگیر، متقابلاً سودمند و توسعهمحور با کشورهای شریک» تصریح شده است.
در ادامه این سند تأکید شده است: «ما مشارکت روزافزون آنها در فعالیتها و همکاریهای عملی بریکس در زمینههای مورد علاقه مشترک را تشویق میکنیم.» این جملهبندی نشان میدهد بریکس به دنبال تعریف نقش فعالتری برای شرکای خود در پروژهها و طرحهای عملیاتی آینده است.
بر اساس آماری که در این بیانیه به آن استناد شده، گروه بریکس در ترکیب کنونی خود حدود ۴۹.۵ درصد از جمعیت جهان، ۴۰ درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی و ۲۶ درصد از تجارت بینالمللی را نمایندگی میکند؛ ظرفیتی که این گروه را به یکی از اثرگذارترین چارچوبهای همکاری میان اقتصادهای نوظهور تبدیل کرده است.
حضور رهبران ارشد و چشمانداز آینده
اجلاس دهلینو با حضور چهرههای برجسته بینالمللی برگزار شد. از جمله رهبران حاضر میتوان به شی جینپینگ رئیسجمهور چین، مسعود پزشکیان رئیسجمهور ایران و ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه اشاره کرد. علاوه بر سران کشورهای عضو، مقامهای ارشد قزاقستان، ویتنام، مالزی، ازبکستان، تایلند، کوبا، بلاروس، نیجریه و اوگاندا و شماری دیگر از هیئتهای دعوتشده نیز در این رویداد شرکت داشتند.
برگزاری اجلاس در پایتخت هند در حالی صورت میگیرد که این کشور در سال ۲۰۲۶ میزبانی دورهای گروه بریکس را بر عهده دارد. دوره پیشین این اجلاس در سال ۲۰۲۵ به میزبانی ریودوژانیرو در برزیل برگزار شده بود. تداوم میزبانیهای چرخشی و گسترش همزمان اعضا و شرکا، جایگاه بریکس را بهعنوان یک مجمع مهم برای هماهنگی مواضع جنوب جهانی در برابر چالشهای مشترک تثبیت کرده است.
ناظران معتقدند تمرکز اجلاس امسال بر تابآوری و نوآوری، پیامی روشن درباره اولویتهای آتی بریکس دارد؛ گذار به اقتصادهای پایدارتر، کاهش آسیبپذیری در برابر تکانههای خارجی، و ایجاد بستری برای رشد فراگیر که در آن کشورهای در حال توسعه سهم بیشتری از منافع جهانیشدن داشته باشند. در صورتی که مصوبات بیانیه دهلینو به برنامههای اجرایی مشخص تبدیل شود، بریکس میتواند نقش پررنگتری در بازتعریف نظم اقتصادی بینالمللی ایفا کند.
نظرات (0)