عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران با اشاره به جایگاه راهبردی بخش خصوصی در توسعه اقتصادی و همکاری‌های بین‌المللی، بر لزوم حضور پررنگ‌تر فعالان اقتصادی ایران در ساختارهای تصمیم‌گیری گروه بریکس تأکید کرد و گفت که تقویت بخش خصوصی می‌تواند مسیر تاب‌آوری اقتصاد و خنثی‌سازی اثر تحریم‌ها را هموار کند.

بخش خصوصی؛ ستون حفظ اشتغال و تاب‌آوری

فرزین پردیس، عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران، در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان با تشریح مأموریت اصلی بنگاه‌های خصوصی اظهار کرد: بخش خصوصی دو وظیفه کلیدی بر عهده دارد؛ یا از طریق صادرات برای کشور ارزآوری کند یا با تولید کالاها و خدمات مورد نیاز داخلی، سطح اشتغال را حفظ کرده و به تأمین پایدار مایحتاج مردم کمک کند. به گفته او، این نقش در شرایط کنونی اقتصاد ایران که با فشارهای تحریمی و نوسانات ارزی مواجه است، اهمیتی دوچندان یافته است.

پردیس افزود: امروز کمتر کسی در ضرورت تقویت بخش خصوصی تردید دارد و در سطح نظری، اجماع نسبی درباره لزوم افزایش سهم این بخش از کیک اقتصاد کشور وجود دارد. با این حال، در مقام اجرا، موانع ساختاری و اجرایی خود را نشان می‌دهند و همین موضوع موجب گلایه بسیاری از فعالان اقتصادی شده است؛ گلایه‌ای که ناظر بر اجرا نشدن کامل سیاست‌های حمایتی و باقی ماندن سدهای بوروکراتیک است.

رویکردهای متفاوت دولت‌ها در تعامل با فعالان اقتصادی

این فعال بخش خصوصی با اشاره به تجربه دهه‌های گذشته خاطرنشان کرد که تعامل دولت‌ها با بخش خصوصی یکسان نبوده است. برخی دولت‌ها نگاه همراه‌تری به فعالان اقتصادی داشته و آن‌ها را بخشی از بدنه دلسوز و دغدغه‌مند کشور تلقی کرده‌اند، در حالی که در برخی دوره‌ها، این همراهی کمرنگ‌تر بوده است.

به باور پردیس، آنچه اهمیت دارد، ایجاد یک رویکرد پایدار و فرادولتی در حمایت از بخش خصوصی است؛ رویکردی که فراتر از تغییر کابینه‌ها، به رسمیت شناختن نقش بنگاه‌های خصوصی به عنوان شریک راهبردی دولت در سیاست‌گذاری‌های کلان اقتصادی را تضمین کند. او تأکید کرد که بدون چنین نگاهی، نمی‌توان انتظار داشت ظرفیت‌های واقعی بخش خصوصی برای رشد و توسعه به فعلیت برسد.

درس بریکس؛ خصوصی‌ها پیشران فناوری و رفاه

عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران با اشاره به تجربه کشورهای عضو بریکس گفت: اگر به ترکیب اقتصاد کشورهای عضو این گروه نگاه کنیم، به‌روشنی می‌بینیم که سهم بخش خصوصی در سال‌های اخیر به طور مستمر افزایش یافته و همین بخش به موتور محرک فناوری، رشد اقتصادی و ارتقای رفاه اجتماعی تبدیل شده است.

او توضیح داد که در بسیاری از اقتصادهای نوظهور عضو بریکس از جمله چین، هند، روسیه و برزیل، دولت‌ها با واگذاری میدان به بخش خصوصی و حمایت از نوآوری و رقابت، زمینه جهش تولید و توسعه زنجیره‌های ارزش را فراهم کرده‌اند. این الگو نشان می‌دهد که رونق اقتصادی پایدار، بدون میدان‌داری بخش خصوصی ممکن نیست و ایران نیز برای افزایش تاب‌آوری در شرایط جنگ اقتصادی و تحریم، ناگزیر به تقویت همین مسیر است.

پردیس افزود: رونق تولید و تجارت با محوریت بخش خصوصی می‌تواند ضربه‌گیر اقتصاد در برابر تکانه‌های خارجی باشد. هرچه بنگاه‌های خصوصی توانمندتر و رقابت‌پذیرتر شوند، اقتصاد کشور در برابر محدودیت‌های بین‌المللی مقاوم‌تر خواهد شد.

چابکی بخش خصوصی؛ مزیت در همکاری‌های تحریمی

این عضو اتاق تهران یکی از ظرفیت‌های مهم همکاری در چارچوب بریکس را تعامل مستقیم میان بخش‌های خصوصی کشورها دانست و گفت: بخش خصوصی کشورهای عضو بریکس در وهله نخست ترجیح می‌دهد با همتای خصوصی خود در ایران وارد همکاری شود، زیرا ساختار تصمیم‌گیری در بخش خصوصی چابک‌تر، فرآیندهای اجرایی ساده‌تر و انعطاف‌پذیری بیشتری دارد.

به گفته او، این چابکی به‌ویژه در شرایط تحریمی یک مزیت رقابتی محسوب می‌شود. برخی محدودیت‌هایی که در همکاری‌های دولتی به دلیل تحریم‌ها ایجاد می‌شود، در تعاملات بنگاه به بنگاه (B2B) کمرنگ‌تر است و امکان طراحی سازوکارهای جایگزین مانند تهاتر، استفاده از ارزهای محلی، همکاری در حوزه لجستیک و سرمایه‌گذاری‌های مشترک را فراهم می‌کند.

پردیس تأکید کرد که توسعه دیپلماسی اقتصادی از مسیر بخش خصوصی، می‌تواند مکمل دیپلماسی رسمی باشد و حتی در مواقعی راهگشای بن‌بست‌های سیاسی شود. به همین دلیل، حضور فعالان اقتصادی در شورای تجاری بریکس و سایر نهادهای مشورتی این گروه، نه یک انتخاب تشریفاتی بلکه یک ضرورت راهبردی است.

حضور نمایندگان اتاق تهران در اجلاس بریکس هند

عضو هیئت‌رئیسه اتاق بازرگانی تهران با اشاره به برگزاری اجلاس اخیر بریکس در هند اظهار کرد: خوشبختانه در این دوره از اجلاس که این روزها در هند در حال برگزاری است، اتاق بازرگانی تهران به عنوان بخشی از شورای تجاری بریکس، حضوری فعال داشته است.

او افزود: پنج نفر از نمایندگان اتاق تهران در ترکیب هیئت اعزامی حضور دارند که در کمیسیون‌های تخصصی و همچنین در اجلاس اصلی مشارکت کرده‌اند. این نمایندگان علاوه بر طرح دیدگاه‌های بخش خصوصی ایران، در تدوین برنامه‌ها و اسناد شورای تجاری نیز نقش‌آفرینی کرده‌اند.

به گفته پردیس، دستور کار این نشست‌ها شامل بررسی راهکارهای توسعه تجارت درون‌گروهی، تسهیل سرمایه‌گذاری متقابل، همکاری در حوزه فناوری و نوآوری، توسعه زیرساخت‌های مالی مستقل از نظام دلار و حمایت از بنگاه‌های کوچک و متوسط بوده است. حضور نمایندگان ایران در این کمیسیون‌ها فرصتی است تا صدای بخش خصوصی کشور به‌طور مستقیم در تصمیم‌سازی‌های کلان بریکس شنیده شود.

ضرورت نهادینه شدن نقش خصوصی‌ها در تصمیم‌سازی بریکس

پردیس در پایان با تأکید بر اینکه همکاری در چارچوب بریکس نباید محدود به سطح دولت‌ها باقی بماند، گفت: برای اینکه عضویت و مشارکت ایران در بریکس به نتایج ملموس اقتصادی منجر شود، باید جایگاه بخش خصوصی در تمام سطوح مشورتی و تصمیم‌گیری این گروه تثبیت شود.

او پیشنهاد کرد که سازوکارهای منظم تبادل هیئت‌های تجاری، ایجاد کمیته‌های مشترک میان اتاق‌های بازرگانی کشورهای عضو و تعریف پروژه‌های مشترک صنعتی و فناورانه با محوریت بخش خصوصی، در دستور کار شورای تجاری بریکس قرار گیرد. این رویکرد می‌تواند ضمن افزایش حجم مبادلات، به انتقال فناوری، متنوع‌سازی بازارهای صادراتی ایران و کاهش وابستگی به بازارهای سنتی کمک کند.