رئیسجمهور ایران در هجدهمین نشست سران بریکس پلاس، با محوریت «تابآوری، همکاری و پایداری: شکلدهی آینده برای رشد فراگیر جهانی»، بر ضرورت تبدیل این گروه به نیرویی مؤثر برای دفاع از حقوق ملتها و مقابله با یکجانبهگرایی تأکید کرد. مسعود پزشکیان با قدردانی از دولت و ملت هند و نخستوزیر این کشور به عنوان میزبان اجلاس، گفت که جهان در مقطعی حساس و سرنوشتساز قرار دارد و مفاهیم تابآوری، همکاری و پایداری تنها یک شعار نیستند، بلکه پاسخی به نیازهای بنیادین جامعه جهانی به شمار میروند.
به گفته رئیسجمهور، مسئله امروز جهان فقط مدیریت بحرانهای جاری نیست، بلکه ساختن نظامی است که کشورها را در برابر بحرانهای آینده توانمندتر و جهان پیشرو را عادلانهتر کند. او تأکید کرد که بریکس باید بخشی از پاسخ جهان به این ضرورت تاریخی باشد و ظرفیتهای پراکنده کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیتی مشترک و همافزا تبدیل کند.
تابآوری اقتصادی؛ پادزهر وابستگی و تحریمهای یکجانبه
پزشکیان نخستین رکن مورد نیاز جهان امروز را تابآوری دانست و آن را به معنای برخورداری از ظرفیت لازم برای حفظ مسیر توسعه و استقلال تصمیمگیری حتی در شرایط فشار و محدودیت تعریف کرد. او هشدار داد که وابستگی بیش از حد به نظامهای محدود مالی و تجاری، اقتصادها را در برابر شوکهای سیاسی بهشدت آسیبپذیر میکند.
رئیسجمهور تصریح کرد که تحریمهای یکجانبه دیگر صرفاً یک موضوع اقتصادی نیست، بلکه بهطور مستقیم بر امنیت غذایی، رفاه عمومی و زندگی روزمره مردم اثر میگذارد. از نگاه او، بریکس برای مقابله با این وضعیت باید مسیرهای تازهای ایجاد کند؛ از جمله:
- توسعه تجارت با استفاده از ارزهای ملی و کاهش وابستگی به سازوکارهای تحت کنترل قدرتهای غربی
- تقویت نقش و سرمایه بانک توسعه جدید (NDB) به عنوان بازوی مالی مستقل کشورهای عضو
- ایجاد سازوکارهای مشترک برای مصونسازی اقتصاد اعضا در برابر فشارهای سیاسی و مالی خارجی
به گفته پزشکیان، تابآوری اقتصادی بدون پشتوانه امنیتی، پایدار نخواهد ماند و هرگونه دستاورد اقتصادی در غیاب صلح و ثبات، شکننده است.
تأکید بر حاکمیت ملی و ممنوعیت توسل به زور
رئیسجمهور در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به تحولات اخیر منطقه، بهویژه تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه جمهوری اسلامی ایران، گفت آثار حمله به زیرساختهای اقتصادی، انرژی و توسعهای یک کشور بهسرعت از مرزهای ملی فراتر میرود و پیامدهای منطقهای و جهانی به دنبال دارد.
او یادآور شد که مردم ایران هزینه سنگینی برای این تجاوزات پرداختهاند؛ زنان و مردان، کودکان و غیرنظامیان جان خود را از دست دادهاند و زیرساختهایی که طی دههها برای توسعه کشور ساخته شده بود، آسیب جدی دیده است. پزشکیان این وقایع را یادآور مسئولیت سنگین جامعه بینالمللی در حمایت از غیرنظامیان و جلوگیری از عادیسازی حمله به اهداف غیرنظامی دانست.
رئیسجمهور همچنین به رنج مردم غزه و لبنان و استمرار جنایات و نسلکشی در این مناطق اشاره کرد و گفت نمیتوان از حقوق بینالملل سخن گفت، اما در برابر تجاوز نظامی، کشتار انسانها و نابودی زندگی آنها واکنش مؤثری نشان نداد. از این رو، به گفته او، بریکس باید در دفاع از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و اصل بنیادین ممنوعیت توسل به زور، نقشی فعالتر و مسئولانهتر ایفا کند.
همکاری؛ تبدیل ظرفیتهای پراکنده به قدرت مشترک
دومین رکن مورد تأکید پزشکیان، همکاری بود. او با بیان اینکه هیچ کشوری بهتنهایی قادر به حل چالشهای پیچیده امروز جهان نیست، گفت بریکس میتواند ظرفیتهای پراکنده کشورهای جنوب جهانی را به ظرفیتی مشترک برای توسعه و پیشرفت تبدیل کند.
رئیسجمهور در این زمینه به جایگاه ویژه ایران اشاره کرد و افزود: موقعیت ژئوپلیتیکی ممتاز، ذخایر بزرگ انرژی و ظرفیت ترانزیتی جمهوری اسلامی ایران میتواند در توسعه مسیرهای تجاری و انرژی میان اعضای بریکس نقشی مؤثر و راهبردی ایفا کند. به گفته او، اتصال کریدورهای شمال-جنوب و شرق-غرب از مسیر ایران، فرصتی برای تسهیل تجارت، کاهش هزینههای حملونقل و تقویت امنیت انرژی در میان کشورهای عضو است.
پایداری و پیوند آن با صلح و محیط زیست
پزشکیان رکن سوم را پایداری دانست و تأکید کرد توسعهای که به افزایش نابرابری بینجامد یا هزینههای امروز را بر دوش نسلهای آینده بگذارد، پایدار نخواهد بود. او جنگ را یکی از عوامل جدی تخریب محیط زیست معرفی کرد و گفت تجربه اخیر ایران نشان داد آسیب به زیرساختهای انرژی و صنعتی، فراتر از خسارت اقتصادی، منابع طبیعی و زیستبوم منطقه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
از نگاه رئیسجمهور، بدون توجه به عدالت و بدون برقراری صلح و امنیت، هیچ الگوی توسعهای نمیتواند پایدار بماند. تابآوری بدون همکاری پایدار نمیماند، همکاری بدون عدالت پایدار نیست و پایداری بدون صلح و امنیت امکانپذیر نخواهد بود.
دانش و نوآوری؛ فناوری در خدمت ملتها نه ابزار سلطه
رئیسجمهور در کنار سه رکن اصلی، بر نقش تعیینکننده دانش و نوآوری نیز تأکید کرد. او گفت بریکس باید اطمینان حاصل کند که هوش مصنوعی و فناوریهای نوین به ابزار سلطه و انحصار تبدیل نمیشوند، بلکه وسیلهای برای توانمندسازی ملتها، کاهش شکاف دیجیتال و توسعه عادلانه خواهند بود.
پزشکیان خاطرنشان کرد: بریکس امروز صرفاً چارچوبی برای همکاری میان چند اقتصاد نوظهور نیست، بلکه نشانه تقاضایی فزاینده برای جهانی متوازنتر و فراگیرتر است؛ جهانی که در آن هیچ مرکز قدرتی حق نداشته باشد سرنوشت دیگر ملتها را تعیین کند.
رئیسجمهور در پایان با اعلام آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای قرار دادن ظرفیتهای خود در اختیار همکاریهای بریکس، پیشنهاد کرد این گروه به بستری برای تبدیل اصول تابآوری، همکاری و پایداری به اقدام عملی تبدیل شود. او گفت آیندهای که در آن رشد، امنیت و توسعه برای همه ممکن باشد، نه تنها دستیافتنی است، بلکه مسئولیتی مشترک در برابر نسلهای آینده به شمار میرود.
نظرات (0)