رئیس‌جمهور چین در نشست سران بریکس که روز یکشنبه در دهلی‌نو برگزار شد، با اشاره به نااطمینانی‌های فزاینده در تجارت جهانی، از اعضای اصلی و شرکای این گروه خواست زنجیره‌های صنعتی و تأمین را «باثبات و بدون وقفه» حفظ کنند. به گفته شی جین‌پینگ، اختلال‌های اخیر در کشتیرانی به‌ویژه در تنگه هرمز، ضرورت هماهنگی بیشتر کشورهای عضو برای تضمین جریان پایدار کالا، انرژی و مواد اولیه را دوچندان کرده است.

این نشست در شرایطی برگزار شد که اقتصاد جهانی همچنان با فشارهای ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیک، نوسان قیمت انرژی و چالش‌های لجستیکی روبه‌روست. رئیس‌جمهور چین تأکید کرد که بریکس به‌عنوان نماینده بخش مهمی از اقتصادهای نوظهور و کشورهای جنوب جهانی، می‌تواند نقشی کلیدی در کاهش این آسیب‌پذیری‌ها و تقویت تاب‌آوری زنجیره‌های ارزش ایفا کند.

تأکید بر ثبات زنجیره‌های صنعتی و تأمین

شی جین‌پینگ با اشاره به اختلال در عبور و مرور کشتی‌ها در تنگه هرمز، یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت انرژی و کالا در جهان، هشدار داد که هرگونه بی‌ثباتی در این مسیر می‌تواند آثار زنجیره‌ای بر تولید، حمل‌ونقل و قیمت‌ها در کشورهای عضو بریکس و فراتر از آن داشته باشد. او از اعضا خواست با تقویت همکاری‌های لجستیکی، هماهنگی گمرکی و توسعه کریدورهای جایگزین، از توقف یا کندی جریان تأمین جلوگیری کنند.

به گفته او، ثبات زنجیره تأمین نه یک انتخاب، بلکه پیش‌شرط رشد پایدار برای اقتصادهای در حال توسعه است و بریکس باید با رویکردی جمعی، از امنیت مسیرهای دریایی و کارآمدی شبکه‌های صنعتی حمایت کند.

حمایت از چندجانبه‌گرایی و اصلاح نهادهای بین‌المللی

رئیس‌جمهور چین در بخش دیگری از سخنان خود، بر تعهد کشورهای جنوب جهانی به اصول چندجانبه‌گرایی، حاکمیت قانون در عرصه بین‌المللی و محوریت سازمان ملل متحد تأکید کرد. او گفت نظم بین‌المللی باید عادلانه‌تر و فراگیرتر شود و صدای کشورهای در حال توسعه در تصمیم‌سازی‌های کلان اقتصادی شنیده شود.

شی خواستار افزایش نقش کشورهای در حال توسعه در ساختار مالی بین‌المللی و تسریع روند اصلاح سازمان تجارت جهانی شد. به باور پکن، بازنگری در قواعد تجارت جهانی باید به‌گونه‌ای انجام شود که فرصت‌های برابرتری برای اقتصادهای نوظهور فراهم کند و از گرایش به یکجانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی تجاری جلوگیری شود. او همچنین بر ضرورت تقویت همکاری اقتصادی درون‌گروهی و کاهش موانع تجاری میان اعضای بریکس تأکید کرد.

هوش مصنوعی و صنایع نوظهور؛ محور جدید همکاری

یکی از محورهای مهم سخنان شی جین‌پینگ، آینده صنایع نوظهور و فناوری‌های پیشرفته بود. او با اشاره به سرعت تحولات در حوزه هوش مصنوعی، پیشنهاد کرد که بریکس در شکل‌دهی به چارچوب جهانی حکمرانی هوش مصنوعی بر پایه اجماع گسترده مشارکت فعال داشته باشد. به گفته او، این چارچوب باید متوازن، فراگیر و مبتنی بر اصول اخلاقی و همکاری بین‌المللی باشد تا ضمن صیانت از امنیت داده‌ها، زمینه بهره‌مندی همه کشورها از مزایای این فناوری فراهم شود.

رئیس‌جمهور چین اعلام کرد که کشورش آمادگی دارد رهبری دو ابتکار مهم را بر عهده بگیرد: ایجاد یک منطقه متن‌باز هوش مصنوعی برای بریکس و راه‌اندازی یک پلتفرم ابری برای صنایع دیجیتال کشورهای عضو. این دو طرح با هدف تسهیل تبادل دانش، کاهش شکاف دیجیتال و تسریع تجاری‌سازی دستاوردهای پژوهشی در میان اعضای بریکس طراحی شده‌اند.

بسته پیشنهادی چین برای تعمیق همکاری‌های اقتصادی

شی جین‌پینگ در ادامه، مجموعه‌ای از پیشنهادهای عملی برای تعمیق همکاری‌ها ارائه کرد که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تربیت و تبادل نیروی متخصص در حوزه فناوری‌های نوین و اقتصاد دیجیتال
  • توسعه تولید هوشمند و ارتقای استانداردهای صنعتی مشترک
  • تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری متقابل از طریق حذف موانع غیرتعرفه‌ای و بهبود محیط کسب‌وکار
  • برنامه‌های مشترک برای آموزش مهندسان و ارتقای مهارت‌های فنی
  • ایجاد پیوند و مشارکت میان مناطق ویژه اقتصادی کشورهای عضو بریکس برای جذب سرمایه و انتقال فناوری

به گفته او، اجرای این ابتکارها می‌تواند به شکل‌گیری شبکه‌ای منسجم از همکاری‌های صنعتی و فناورانه در میان اعضای بریکس منجر شود و ظرفیت این گروه را برای حضور موثرتر در زنجیره ارزش جهانی افزایش دهد.

چین میزبان بریکس در سال ۲۰۲۷

در پایان اجلاس، اعلام شد که چین در سال ۲۰۲۷ میزبان نشست سالانه سران بریکس و همچنین مجمع تجارت خدمات این گروه خواهد بود. این میزبانی فرصتی برای پکن ارزیابی می‌شود تا پیگیری مصوبات دهلی‌نو، به‌ویژه در حوزه ثبات زنجیره تأمین و حکمرانی هوش مصنوعی را در دستور کار قرار دهد و نقش هماهنگ‌کننده خود را در میان اقتصادهای نوظهور تقویت کند.

اجلاس دهلی‌نو بار دیگر نشان داد که بریکس در تلاش است فراتر از یک مجمع اقتصادی، به سکویی برای هماهنگی سیاست‌های کلان، دفاع از چندجانبه‌گرایی و ارائه راه‌حل‌های مشترک برای چالش‌های جهانی از جمله امنیت انرژی، لجستیک دریایی و تحول دیجیتال تبدیل شود؛ مسیری که به گفته رئیس‌جمهور چین، تنها با حفظ ثبات، همبستگی و اصلاح نهادهای بین‌المللی هموار خواهد شد.