سخنگوی ریاست‌جمهوری روسیه از اعلام آمادگی چین و هند برای نقش‌آفرینی فعال در مسیر پایان دادن به جنگ اوکراین خبر داد. به گفته کرملین، سران پکن و دهلی‌نو در تماس‌ها و دیدارهای اخیر خود با ولادیمیر پوتین، تمایل جدی برای میانجی‌گری و کمک به یافتن راه‌حلی سیاسی برای این درگیری نشان داده‌اند.

روایت پسکوف از دیدار پوتین با شی و مودی

دمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین روز یکشنبه در اظهاراتی گفت که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین و نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند «علاقه شدیدی» به حل‌وفصل جنگ روسیه و اوکراین ابراز کرده‌اند. به گفته او، هر دو رهبر «فعالانه حسن‌نیت خود را برای تسهیل جستجوی راه‌حل» ارائه کرده‌اند.

پسکوف افزود که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه از این ابتکار استقبال کرده و در جریان دیداری که سه رهبر در حاشیه نشست بریکس در هند داشته‌اند، توضیحی مفصل درباره آخرین وضعیت میدانی و سیاسی جنگ ارائه داده است. کرملین تأکید کرده که مسکو رویکرد سازنده پکن و دهلی‌نو را مثبت ارزیابی می‌کند و آن را نشانه‌ای از درک مشترک درباره ضرورت کاهش تنش‌ها می‌داند.

هنوز طرح صلح واحدی روی میز نیست

در همین حال یوری اوشاکوف، دستیار رئیس‌جمهور روسیه در امور سیاست خارجی، با لحنی محتاطانه درباره چشم‌انداز مذاکرات صلح سخن گفت. او تصریح کرد که تا این لحظه هیچ پیشنهاد صلح یکپارچه‌ای که مورد توافق طرفین باشد، شکل نگرفته است.

اوشاکوف دلیل این وضعیت را پابرجا بودن اهداف و مواضع متفاوت طرف‌های درگیر در هرگونه مذاکره احتمالی دانست و تأکید کرد: «کارهای زیادی باقی مانده است» تا بتوان به نقطه مصالحه رسید. به گفته وی، رسیدن به یک توافق پایدار نیازمند گفت‌وگوهای فشرده و رفع اختلافات بنیادین میان مسکو و کی‌یف است.

دستیار سیاست خارجی پوتین همچنین درباره ترکیب هیئت مذاکره‌کننده روسیه نیز توضیح داد و گفت پس از آنکه مذاکرات سه‌جانبه با مشارکت ایالات متحده به‌طور رسمی اعلام شود، شخص رئیس‌جمهور روسیه تصمیم خواهد گرفت چه کسی ریاست هیئت روسی را بر عهده بگیرد.

جایگاه چین و هند در پرونده اوکراین

ابراز تمایل چین و هند برای میانجی‌گری در حالی مطرح می‌شود که جنگ اوکراین از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون ادامه دارد و تلاش‌های متعدد بین‌المللی برای آتش‌بس و آغاز مذاکرات مستقیم، نتیجه ملموسی نداشته است. پکن از ابتدای بحران موضع بی‌طرفی فعال اتخاذ کرده و همواره بر لزوم احترام به حاکمیت کشورها در کنار توجه به نگرانی‌های امنیتی روسیه تأکید داشته و خواستار حل بحران از طریق گفت‌وگو شده است.

هند نیز به عنوان یکی از اعضای اصلی گروه بریکس، ضمن خودداری از محکومیت مستقیم مسکو و حفظ روابط اقتصادی و انرژی با روسیه، بارها بر ضرورت دیپلماسی و توقف درگیری‌ها تأکید کرده است. نارندرا مودی در دیدارهای پیشین خود با رهبران روسیه و اوکراین نیز پیام مشابهی مبنی بر اینکه «عصر کنونی عصر جنگ نیست» مطرح کرده بود.

ناظران معتقدند ورود هم‌زمان دو قدرت بزرگ آسیایی به تلاش‌ها برای میانجی‌گری می‌تواند وزن سیاسی بیشتری به ابتکارات صلح بدهد، هرچند تا زمانی که شکاف میان مواضع مسکو و کی‌یف و همچنین نقش آمریکا و اروپا در معادلات امنیتی قاره اروپا برطرف نشود، دستیابی به راه‌حل جامع دشوار خواهد بود.

کرملین تاکنون بارها اعلام کرده که برای مذاکره بر اساس «واقعیت‌های میدانی» آمادگی دارد، در حالی که کی‌یف و حامیان غربی آن بر خروج کامل نیروهای روسیه و احترام به تمامیت ارضی اوکراین پافشاری می‌کنند؛ اختلافی که به گفته مقام‌های روس، اصلی‌ترین مانع در برابر تدوین یک طرح صلح مشترک به شمار می‌رود.