وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با تشریح دستور کار نشست پیش‌رو در عمان، اعلام کرد که محور اصلی این نشست بررسی طرح مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز خواهد بود و جزئیات فنی و نقشه‌های مربوط به این مسیر در اختیار کشورهای شرکت‌کننده قرار می‌گیرد.

سید عباس عراقچی در گفت‌وگو با شبکه العربی الجدید با اشاره به اهمیت رایزنی‌های منطقه‌ای گفت: دستور کار نشست فردا در عمان، بررسی مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز است و ایران در این نشست، جزئیات توافق با عمان و نقشه‌های مرتبط با این مسیر جدید را به کشورهای حاضر ارائه خواهد کرد.

ارائه جزئیات و نقشه‌های مسیر جدید به کشورهای حاضر

به گفته وزیر امور خارجه، هدف از طرح این موضوع در نشست مسقط، شفاف‌سازی ابعاد فنی و عملیاتی مسیر پیشنهادی و ایجاد درک مشترک میان کشورهای ذی‌نفع و همسایه تنگه هرمز است. عراقچی تأکید کرد که ایران آمادگی دارد تمامی اطلاعات مرتبط با توافق حاصل‌شده با عمان و اسناد نقشه‌برداری مسیر جدید را به صورت شفاف در اختیار طرف‌های شرکت‌کننده قرار دهد تا ارزیابی دقیق‌تری از ابعاد امنیتی، کشتیرانی و حقوقی آن صورت گیرد.

تنگه هرمز به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های استراتژیک جهان، حلقه اتصال خلیج فارس به دریای عمان و اقیانوس هند محسوب می‌شود و بخش قابل توجهی از تجارت انرژی و کالای جهان از این گذرگاه عبور می‌کند. به همین دلیل هرگونه طرح مرتبط با مدیریت تردد دریایی در این منطقه، از حساسیت بالایی در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی برخوردار است.

توافق با عمان به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست

عراقچی در ادامه با رد برخی گمانه‌زنی‌ها تصریح کرد که توافق اخیر با عمان به هیچ وجه به معنای بازگشایی تنگه هرمز نیست. وی خاطرنشان کرد که برداشت‌های مطرح‌شده در برخی رسانه‌ها مبنی بر تغییر فوری در وضعیت تردد در تنگه، نادرست است و توافق انجام‌شده صرفاً ناظر بر بررسی کارشناسی مسیر جدید دریایی است.

وزیر امور خارجه توضیح داد که این توافق در چارچوب همکاری‌های دوجانبه تهران و مسقط و با هدف بررسی راهکارهای بهبود مدیریت دریانوردی و افزایش ایمنی تردد در یکی از پرترافیک‌ترین آبراه‌های جهان دنبال شده و نباید آن را معادل تصمیم برای بازگشایی یا تغییر رژیم حقوقی تنگه تلقی کرد.

شرط ایران؛ بازگشت آمریکا به تعهدات یادداشت تفاهم اسلام‌آباد

رئیس دستگاه دیپلماسی کشور در پاسخ به پرسشی درباره شرط ایران برای هرگونه بازگشایی تنگه هرمز گفت: موضع جمهوری اسلامی ایران کاملاً روشن است؛ شرط تهران برای بازگشایی تنگه هرمز، بازگشت ایالات متحده آمریکا به تعهدات خود در چارچوب یادداشت تفاهم اسلام‌آباد است.

وی تأکید کرد تا زمانی که واشنگتن به تعهدات پذیرفته‌شده خود در این سند بازنگردد، تغییری در رویکرد ایران نسبت به وضعیت تنگه هرمز ایجاد نخواهد شد. این موضع نشان می‌دهد که تهران موضوع تنگه هرمز را نه صرفاً یک مسئله فنی دریانوردی، بلکه بخشی از یک بسته جامع مرتبط با تعهدات بین‌المللی و توازن امنیتی در منطقه می‌داند.

تأکید بر مسئولیت کشورهای منطقه در تأمین امنیت

عراقچی در بخش دیگری از اظهارات خود بر دیدگاه اصولی جمهوری اسلامی ایران درباره امنیت منطقه تأکید کرد و گفت: ایران بر این باور است که کشورهای منطقه به تنهایی مسئول تأمین امنیت و ثبات آن هستند و نیازی به مداخله قدرت‌های فرامنطقه‌ای وجود ندارد.

به گفته وی، تجربه دهه‌های گذشته نشان داده است که حضور نیروهای خارجی نه تنها به ثبات پایدار منجر نشده، بلکه بر پیچیدگی‌های امنیتی افزوده است. از این رو تهران معتقد است همکاری و همگرایی میان کشورهای حاشیه خلیج فارس و دریای عمان، بهترین و پایدارترین ضامن امنیت آبراه‌های حیاتی از جمله تنگه هرمز است.

عمان به عنوان کشوری که همواره نقش میانجی و تسهیل‌کننده گفت‌وگوهای منطقه‌ای را ایفا کرده، میزبان این نشست است. روابط نزدیک تهران و مسقط و سابقه میانجی‌گری عمان در پرونده‌های حساس منطقه‌ای، این کشور را به بستری مناسب برای طرح ابتکارات جدید دریایی و امنیتی تبدیل کرده است.

امید به هموار شدن مسیر رایزنی‌های آتی

وزیر امور خارجه در پایان ابراز امیدواری کرد که گفت‌وگوهای پیش‌رو در مسقط بتواند زمینه را برای تداوم رایزنی‌ها درباره موضوعات مورد اهتمام مشترک کشورهای منطقه فراهم کند. وی گفت: امیدواریم این گفت‌وگوها راه را برای رایزنی‌های آتی درباره موضوعات مورد اهتمام کشورهای منطقه هموار کند.

به گفته ناظران، طرح موضوع مسیر دریایی جدید در تنگه هرمز در نشست عمان می‌تواند آغازگر دور تازه‌ای از تعاملات فنی و دیپلماتیک میان کشورهای منطقه درباره مدیریت مشترک آبراه‌های بین‌المللی باشد؛ تعاملاتی که در صورت استمرار و حسن نیت طرف‌ها، می‌تواند به کاهش تنش‌ها و افزایش اعتماد متقابل منجر شود.