نخستین همایش بینالمللی «امین ولایت» با محوریت شخصیت، سیره و جایگاه حضرت احمد بن موسی شاهچراغ (ع) در روزهای ۲۳ و ۲۴ دیماه سال جاری به میزبانی شیراز برگزار خواهد شد. این خبر را حجتالله طلایی، معاون علمی، آموزشی و پژوهشی حرم مطهر حضرت شاهچراغ (ع) در یک نشست خبری اعلام کرد و از آغاز فراخوان بینالمللی این رویداد به شش زبان خبر داد.
سومین حرم اهلبیت؛ هویتی تاریخی نه عنوانی تشریفاتی
حجتالله طلایی در این نشست با اشاره به تعبیر «شیراز، سومین حرم اهلبیت (ع)» که از سوی رهبر معظم انقلاب مطرح شده است، تأکید کرد این تعبیر نباید تنها یک عنوان افتخاری یا تشریفاتی تلقی شود. به گفته وی، این سخن با هدف یادآوری و بازیابی هویت دینی و تاریخی شیراز و توجه دادن مردم و مسئولان به جایگاه تمدنی این شهر در منظومه اهلبیت (ع) بیان شده است.
او توضیح داد که برداشت برخی مبنی بر اینکه منظور از سومین حرم، صرفاً حرم مطهر حضرت احمد بن موسی (ع) است، دقیق نیست؛ بلکه مراد، تمام شهر شیراز است. طلایی یادآور شد رهبر معظم انقلاب در سفر به شیراز فرمودند: «شیراز بعد از مشهد و قم، سومین حرم اهلبیت (ع) است» و این جمله به معنای اعطای مدال افتخار نیست، بلکه تأکیدی بر ضرورت حفظ و احیای جایگاهی است که شیراز از گذشته داشته و باید آن را پاس داشت.
معاون علمی حرم شاهچراغ افزود: متأسفانه در دوره پهلوی تلاشهای گسترده و برنامهریزیشدهای برای تضعیف این هویت فرهنگی و دینی صورت گرفت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز دشمنان به شیوههای دیگر کوشیدند این روند را ادامه دهند. به همین دلیل، برجستهسازی جایگاه سومین حرم با محوریت حضرت احمد بن موسی (ع) باید در تبلیغات عمومی، رسانهای و حتی در تخصیص اعتبارات مورد توجه جدی قرار گیرد تا دلهای علاقهمندان داخل و خارج کشور بیش از پیش متوجه قداست این بارگاه شود.
از ایده تا اجرا؛ همکاری حرم شاهچراغ با مراکز علمی ملی و بینالمللی
طلایی با بیان اینکه ایده برگزاری یک همایش بینالمللی واقعی درباره حضرت احمد بن موسی (ع) از سال گذشته بهصورت جدی دنبال شده است، گفت: در این مدت جلسات متعددی با متخصصان، مشاوران و مجموعههای علمی برگزار شد تا زمینههای محتوایی و اجرایی چنین رویدادی فراهم شود.
وی از همکاری روابط عمومی و امور بینالملل حرم مطهر حضرت شاهچراغ (ع) قدردانی کرد و افزود: در ادامه این مسیر، نشستهایی با مرکز استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) و همچنین جامعه المصطفی العالمیه در قم و تهران برگزار شد و در نهایت با مشارکت این نهادها، برگزاری همایش «امین ولایت» نهایی شد.
به گفته او، فراخوان همایش به شش زبان فارسی، عربی، انگلیسی، ترکی، اردو و اسپانیایی ترجمه و منتشر شده است تا پژوهشگران و علاقهمندان از کشورهای مختلف بتوانند در آن مشارکت کنند. برای تضمین سطح بینالمللی واقعی رویداد، بخشی از اعضای هیئت علمی همایش از میان استادان شناختهشده خارج از کشور در رتبههای استادتمامی و دانشیاری انتخاب خواهند شد.
۱۱ محور اصلی و ۸۵ زیرمحور؛ نقشه راه علمی همایش
معاون علمی حرم شاهچراغ اعلام کرد برای این همایش ۱۱ محور اصلی و ۸۵ زیرمحور علمی پس از جلسات کارشناسی و بررسیهای تخصصی متعدد تعریف شده است. هدف از انتشار فراخوان، دعوت از محققان برای مراجعه به منابع تاریخی، کتابهای خطی و غیرخطی و اسناد موجود در داخل و خارج از کشور و انجام پژوهشهای مستند درباره حضرت احمد بن موسی (ع) است.
محور نخست: نسبشناسی، زندگینامه و سیره حضرت احمد بن موسی (ع)
در این محور موضوعاتی همچون بررسی دقیق اسناد و شواهد تاریخی در تبیین هویت و شخصیت حضرت، ابعاد شخصیتی، معنوی و اخلاقی ایشان، فهرستنگاری و معرفی اسناد تاریخی معتبر و منابع اصلی مرتبط با زندگی آن حضرت، واکاوی دلایل و زمینههای هجرت حضرت احمد بن موسی (ع) و دیگر فرزندان امام موسی کاظم (ع) به ایران، روایتهای مربوط به مسیر حرکت و نیز موضوع شهادت و محل دفن ایشان مورد بررسی قرار میگیرد. طلایی تأکید کرد در برخی از این حوزهها منابع قابل توجهی وجود دارد اما در برخی دیگر با کمبود منابع مواجه هستیم و پژوهشگران باید با کاوش گسترده در متون تاریخی، خلأها را پر کنند.
محور دوم: جایگاه دینی، اجتماعی و سیاسی
این محور به تحلیل جایگاه دینی حضرت در میان مسلمانان، نقش ایشان در حفظ و نشر آموزههای اهلبیت (ع)، بررسی روایتهای تاریخی درباره علم، دیانت و نفوذ معنوی و اجتماعی ایشان و تعاملات حضرت با امامان معصوم (ع) میپردازد. یکی از مباحث مهم این بخش، نقش حضرت در ترویج تشیع، دفاع از امامت و تبیین مکتب اهلبیت است.
طلایی در این باره به ماجرای تاریخی بیعت گروهی از شیعیان با حضرت احمد بن موسی (ع) پس از شهادت امام موسی کاظم (ع) اشاره کرد و گفت: این موضوع نیازمند بررسی دقیق و مستند است. حضرت با وجود جایگاه ویژه نزد پدر بزرگوارشان، پس از اطلاع از امامت برادرشان حضرت علی بن موسی الرضا (ع)، خود را در بیعت ایشان دانست و پیروان خود را نیز به سوی امام رضا (ع) هدایت کرد؛ رفتاری که از نظر اعتقادی و تاریخی در حفظ انسجام شیعیان و جلوگیری از انحرافات اهمیت فراوان دارد.
محور سوم: تأثیرات تمدنی و منطقهای
بررسی اثرگذاری حرم مطهر در شکلگیری تمدن شیعی، نقش آن در گسترش دانش، عرفان، کلام و سایر علوم دینی و پیوند آن با نهادهای علمی از زیرمحورهای این بخش است. طلایی یادآور شد شیراز از قرن چهارم هجری به بعد یکی از قطبهای علمی جهان اسلام در حوزههای فقه، فلسفه و علوم عقلی بوده و این ظرفیت تاریخی باید در کنار جایگاه حرم مورد بازخوانی قرار گیرد.
حرم شاهچراغ؛ کانون هویت علمی و فرهنگی شیراز
معاون علمی حرم شاهچراغ با تأکید بر نقش تاریخی این بارگاه در هویتسازی شیراز گفت: حرم مطهر حضرت احمد بن موسی (ع) در طول تاریخ تنها یک مکان زیارتی نبوده، بلکه محور تعاملات علمی، فرهنگی، اجتماعی و حتی سیاسی شهر به شمار میرفته است.
وی افزود: بسیاری از دانشمندان و عالمانی که از شهرهای مختلف به شیراز میآمدند، در همین فضای علمی به تحصیل علوم مختلف بهویژه علوم عقلی و فلسفی میپرداختند و بعدها خود به بزرگان این عرصه تبدیل شدند. شیراز در حوزههایی چون فلسفه، فقه، خوشنویسی، نقاشی، کاشیکاری و معماری دارای مکاتب و شیوههای خاص خود بوده که بررسی نسبت آنها با حرم نیازمند پژوهشهای عمیق تاریخی است.
به گفته طلایی، در دورههای مختلف حوزههای علمیه متعددی پیرامون حرم شکل گرفته و بسیاری از علما، فقها، شخصیتهای دینی و حتی والیان و دولتمردان در نزدیکی این مکان زندگی میکردند که نشاندهنده جایگاه محوری حرم در ساختار اجتماعی شیراز است. همچنین تأثیر متقابل حرم بر فرهنگ عمومی و آداب و رسوم مردم فارس و بالعکس، از موضوعات مهمی است که باید بهصورت علمی واکاوی شود.
تأکید بر نام اصلی حضرت و اهداف بلندمدت همایش
طلایی با اشاره به اینکه «شاهچراغ» لقبی محترم و شناختهشده برای این آستان مقدس است، تصریح کرد: نام اصلی این شخصیت بزرگ حضرت احمد بن موسی (ع) است و شایسته است رسانهها در کنار بهکار بردن عنوان شاهچراغ، این نام و ابعاد شخصیتی ایشان را بیشتر معرفی کنند. یکی از اهداف اصلی همایش نیز همین است که ابعاد کمتر شناختهشده سیره، جایگاه دینی و تاریخی حضرت از سطح جامعه علمی فراتر رفته و به افکار عمومی داخل و خارج از کشور منتقل شود.
وی در پایان ابراز امیدواری کرد برگزاری همایش بینالمللی «امین ولایت» سرآغاز یک جریان علمی مستمر درباره حضرت احمد بن موسی (ع)، حرم مطهر و جایگاه تمدنی شیراز باشد و پژوهشهای جدید و مستند بتواند بخشهایی از تاریخ این شخصیت بزرگ را که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته، روشن سازد.
نظرات (0)