بازار جهانی نفت در شرایطی متناقض به سر میبرد؛ قیمتها در معاملات روز جمعه اندکی عقب نشستند، اما مجموعهای از ریسکهای همزمان در مهمترین گلوگاههای انرژی جهان، معاملهگران را نسبت به جهش دوباره قیمتها نگران کرده است. در حالی که بهای هر بشکه نفت وستتگزاس اینترمدیت (WTI) پس از لمس سقف ۱۰۴.۵ دلاری تا محدوده ۹۹.۹۸ دلار کاهش یافت و نفت برنت نیز به ۱۰۴.۳ دلار رسید، تحلیلگران معتقدند این افت میتواند موقتی باشد و عوامل بنیادی همچنان از سناریوی صعودی حمایت میکنند.
توقف خط لوله شرق به غرب عربستان؛ شریان جایگزین از کار افتاد
یکی از مهمترین تحولات اخیر، توقف فعالیت خط لوله راهبردی شرق - غرب عربستان سعودی است. این خط لوله که روزانه چندین میلیون بشکه نفت را از میادین شرقی این کشور به بنادر غربی در ساحل دریای سرخ منتقل میکند، بهعنوان مسیر جایگزین تنگه هرمز شناخته میشود و در زمان بحران، نقش حیاتی در حفظ جریان صادرات نفت عربستان ایفا میکند.
اکنون با تعطیلی این شریان، عرضه نفت در کوتاهمدت با محدودیت جدی مواجه شده است. گزارشها حاکی از آن است که با توجه به تداوم حملات و ناامنیها در منطقه، بازگشایی مجدد این خط لوله ممکن است هفتهها یا حتی ماهها به طول بینجامد. این اختلال بهتنهایی فشار قابل توجهی بر تراز عرضه وارد کرده و یکی از ستونهای اصلی پیشبینی افزایش قیمت نفت بهشمار میرود.
تنگه هرمز در خلوتترین روزهای خود
ضلع دوم بحران، وضعیت تنگه هرمز است؛ آبراهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. برخلاف ماههای گذشته، تردد کشتیها در این تنگه بهشدت کاهش یافته است. در حال حاضر تنها تعداد انگشتشماری از نفتکشها حاضر به عبور از این مسیر هستند و بسیاری از شرکتهای کشتیرانی بهدلیل جهش هزینههای بیمه، از تردد منصرف شدهاند.
شرکتهای بیمه دریایی نگران آن هستند که کشتیها در میانه مسیر هدف موشکها و پهپادها قرار گیرند. این نگرانی پس از آن تشدید شد که سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) اعلام کرد یک کشتی تجاری هنگام تلاش برای عبور از تنگه، مورد اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته است. هرچند جزئیات این حادثه محدود است، اما همین خبر کافی بود تا ریسک تردد در هرمز بار دیگر در کانون توجه بازار قرار گیرد.
بابالمندب و کنترل بندر راهبردی یمن
در سوی دیگر شبهجزیره عربستان، تحولات یمن ضلع سوم بحران را تکمیل کرده است. گزارشها نشان میدهد انصارالله کنترل یکی از بنادر بزرگ و راهبردی یمن در مجاورت تنگه بابالمندب را در اختیار گرفته است؛ تنگهای که حلقه اتصال دریای سرخ به اقیانوس هند و مسیر اصلی صادرات نفت به اروپا محسوب میشود.
اهمیت این تحول در آن است که حتی در صورت تعمیر و بازگشایی خط لوله شرق - غرب، عربستان برای انتقال نفت خود به بازارهای جهانی همچنان با چالش عبور از بابالمندب روبهرو خواهد بود. به بیان دیگر، اختلال همزمان در هرمز و بابالمندب، دو مسیر اصلی و جایگزین صادرات نفت منطقه را بهطور همزمان تحت فشار قرار داده و گزینههای ریاض را برای دور زدن بحران بهشدت محدود کرده است.
سایه جنگ و بازگشت تقاضای چین
در کنار تنگناهای عرضه، چشمانداز تقاضا نیز به نفع افزایش قیمتها تغییر کرده است. از یک سو هیچ نشانهای از پایان قریبالوقوع تنش میان ایران و آمریکا دیده نمیشود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدعی شده است که این درگیری پس از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر به پایان خواهد رسید؛ انتخاباتی که حدود دو ماه دیگر برگزار میشود. تا آن زمان، بازار باید با ریسک ژئوپلیتیک بالا و فشار بر عرضه کنار بیاید.
از سوی دیگر، احتمال بازگشت چین به بازار بهعنوان خریدار بزرگ نفت مطرح است. پکن که در ماههای اخیر خریدهای خود را کاهش داده بود، ممکن است دور تازهای از ذخیرهسازی را آغاز کند؛ اقدامی که میتواند تقاضای جهانی را بهطور محسوسی تقویت کند. این در حالی است که سطح ذخایر استراتژیک نفت در اقتصادهای کلیدی مانند ایالات متحده و چین همچنان پایینتر از میانگین تاریخی قرار دارد و بازار از نظر موجودی انبارها نیز در وضعیت شکنندهای است.
تحلیل تکنیکال؛ سیگنال صعود تا ۱۱۷ دلار
از منظر تکنیکال نیز نشانهها از ادامه روند صعودی حکایت دارند. نمودار روزانه نفت WTI نشان میدهد که قیمت از کف حدود ۶۷ دلاری در ماه ژوئیه، مسیری صعودی را طی کرده و هفته گذشته به قله ۱۰۴ دلاری رسیده است. در این مسیر، قیمت سقف الگوی مثلث متقارن را به سمت بالا شکسته و از مقاومت مهم ۹۳.۲۳ دلاری – که سقف نوسانی ۲۳ ژوئیه بود – عبور کرده است.
عبور قیمت از میانگین متحرک نمایی ۵۰ روزه (EMA) نیز حاکی از تداوم تسلط خریداران است. شاخص قدرت نسبی (RSI) نیز از محدوده اشباع فروش ۲۹ در ژوئیه به سطح ۶۸ در روزهای اخیر افزایش یافته؛ سطحی که اگرچه به آستانه اشباع خرید نزدیک است، اما همچنان از شتاب صعودی حکایت دارد. بر اساس این شاخصها، تحلیلگران هدف بعدی قیمت را محدوده ۱۱۷.۷۵ دلار برآورد میکنند؛ هدفی که نسبت به سطوح فعلی رشدی حدود ۸۰ درصدی نسبت به کف تابستان را نشان میدهد، اما نسبت به قیمتهای کنونی به معنای جهشی حدود ۱۷ درصدی است.
نشست سرنوشتساز برای بازگشایی هرمز
در چنین فضایی، نگاه معاملهگران به تحرکات دیپلماتیک دوخته شده است. قرار است بهزودی نشستی میان مقامهای ایرانی و نمایندگان کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس از جمله عربستان سعودی، بحرین و قطر برای بررسی راههای بازگشایی و ایمنسازی تنگه هرمز برگزار شود. نتیجه این گفتوگوها میتواند بهعنوان محرک کلیدی بعدی بازار عمل کند؛ در صورت دستیابی به توافق برای کاهش تنش و تضمین امنیت کشتیرانی، بخشی از صرف ریسک فعلی تخلیه خواهد شد، اما شکست مذاکرات میتواند بهانه تازهای برای جهش قیمتها تا سقف پیشبینیشده فراهم کند.
در مجموع، ترکیب توقف خط لوله عربستان، خلوتی هرمز و ناامنی در بابالمندب، همراه با ذخایر پایین و چشمانداز تقویت تقاضا، بازار نفت را در آستانه یک آزمون بزرگ قرار داده است. هرچند نوسانات مقطعی اجتنابناپذیر است، اما تا زمانی که این سه گلوگاه بهطور همزمان تحت فشار باشند، مسیر کلی قیمتها همچنان رو به بالا ارزیابی میشود.
نظرات (0)